Chiến lược đặt nguyện vọng thi đại học – Khi con muốn “trèo cao”, mẹ sợ “ngã đau”

[Thanh Hải Lucky]

Series: Hỏi đáp tuyển sinh 2026 cùng cô Thanh Hải Lucky
Phần 27:
Mùa tuyển sinh năm nào tôi cũng gặp những cuộc trò chuyện rất quen thuộc.
Con nói:
“Con muốn đặt nguyện vọng vào trường top đầu. Không thử thì tiếc lắm.”
Mẹ lại lo:
“Học lực con chỉ trung bình khá, lại không có IELTS hay chứng chỉ quốc tế. Đặt vậy nhỡ trượt hết thì sao?”
Một bên muốn “trèo cao”, một bên sợ “ngã đau”. Và nếu không hiểu đúng cách đặt nguyện vọng, cả hai nỗi lo này đều có thể xảy ra.
Trèo cao không sai – nhưng phải trèo có chiến lược
Thực ra mong muốn vào trường tốt là điều rất bình thường. Nhiều học sinh điểm không quá xuất sắc nhưng đặt nguyện vọng thông minh vẫn đỗ được những trường đại học khá tốt.

Vấn đề không phải là đặt trường top hay không, mà là đặt như thế nào.
Nếu chỉ đặt toàn những trường top theo cảm tính, khả năng trượt là rất cao. Nhưng nếu biết xây “bậc thang nguyện vọng” hợp lý, cơ hội vẫn còn rất rộng.
Quy tắc “3 tầng nguyện vọng”
Khi tư vấn cho học sinh, tôi thường khuyên các gia đình chia nguyện vọng thành 3 nhóm:
Tầng 1 – Nguyện vọng mơ ước (20–30%)
Những ngành hoặc trường con thật sự thích, dù điểm chuẩn thường cao hơn sức học một chút. Con vẫn nên thử, vì nếu không đặt thì cơ hội sẽ bằng 0.
Tầng 2 – Nguyện vọng phù hợp (40–50%)
Những ngành có điểm chuẩn sát với năng lực thực tế của con. Đây là nhóm quyết định khả năng đỗ đại học.
Tầng 3 – Nguyện vọng an toàn (20–30%)
Những ngành/trường có điểm chuẩn thấp hơn mức dự đoán 1–2 điểm để đảm bảo con vẫn có cơ hội trúng tuyển.
Rất nhiều phụ huynh bỏ qua tầng này, và đó là lý do có những bạn điểm không thấp nhưng vẫn trượt hết nguyện vọng.
Không có IELTS, học lực trung bình khá – còn cơ hội không?
Câu trả lời là vẫn còn nhiều cơ hội, nếu chọn đúng cách.
Hiện nay nhiều trường đại học vẫn xét tuyển chủ yếu bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, và ở mỗi trường luôn có những ngành có mức điểm chuẩn vừa phải.
Thực tế nhiều học sinh tôi từng tư vấn không có IELTS, học lực chỉ ở mức khá, nhưng nhờ chọn ngành đúng và đặt nguyện vọng hợp lý, các em vẫn đỗ đại học tốt.
Không phải cứ trường top là ngành nào cũng quá khó.
Điều quan trọng hơn cả: chọn đúng ngành
Một sai lầm rất phổ biến là phụ huynh chỉ hỏi:
“Con có vào được trường này không?”
Nhưng câu hỏi quan trọng hơn phải là:
“Con hợp ngành nào và ngành đó ở đâu phù hợp nhất với con?”
Bởi vì đỗ một ngành phù hợp quan trọng hơn rất nhiều so với đỗ một trường nổi tiếng nhưng học không hợp.
Lời khuyên dành cho phụ huynh và học sinh
Nếu con muốn “trèo cao”, phụ huynh đừng vội gạt đi. Hãy cùng con:
Đánh giá năng lực thực tế
Tìm hiểu điểm chuẩn các năm
Xây bậc thang nguyện vọng hợp lý
Và lựa chọn ngành phù hợp với năng lực và tính cách
Khi làm đúng những bước này, việc đặt nguyện vọng sẽ không còn là một canh bạc may rủi, mà trở thành một chiến lược có tính toán.
Và thực tế nhiều phụ huynh, học sinh tôi từng tư vấn đã chọn đúng, chọn trúng – dù lực học không quá xuất sắc nhưng nhờ lộ trình đúng, các con vẫn đỗ đại học tốt.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn tâm lý giáo dục & Hướng nghiệp
Tác giả cuốn sách “Cùng con bước qua các kỳ thi”
#thanhhailucky
#tuvantuyensinh
#hoidaplucky
#tuvanhuongnghiep #