Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, việc tổ chức lại thôn, tổ dân phố sẽ được triển khai theo lộ trình cụ thể. Theo kế hoạch của Chính phủ, nội dung này phải hoàn thành trước ngày 31/5/2026, hướng tới tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả tự quản ở cơ sở.
Hoàn thành nghiên cứu sáp nhập thôn, tổ dân phố trước 31/5/2026
Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh cho biết, tại mục 4.19, Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 758/QĐ-TTg ngày 14/4/2025, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì nghiên cứu, xác định lộ trình, hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.
Nội dung đặt ra rõ yêu cầu: tổ chức lại theo hướng tinh gọn, nâng cao tính tự quản, phục vụ trực tiếp đời sống cộng đồng dân cư; thời hạn hoàn thành trước ngày 31/5/2026.
Cùng định hướng này, Quyết định 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025; phê duyệt Đề án sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, tiếp tục khẳng định tại mục 1.3 phần V: thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là cấp hành chính.
Đáng chú ý, trong giai đoạn trước mắt, chủ trương được xác định là giữ nguyên thôn, tổ dân phố hiện có. Tuy nhiên, về lâu dài sẽ tiến hành sắp xếp lại sau khi hoàn tất việc sáp nhập xã, phường trên phạm vi cả nước.
Như vậy, có thể thấy rõ lộ trình “2 bước”: hoàn thành sắp xếp cấp xã trước, sau đó tiếp tục nghiên cứu, tổ chức lại thôn, tổ dân phố để giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy ở cấp cơ sở.
Phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tính thế nào?
Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, khoản 1 Điều 13 Thông tư 04/2012/TT-BNV; Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách và hưởng phụ cấp hàng tháng, không phải tiền lương theo ngạch bậc.
Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP; ngân sách Trung ương thực hiện khoán quỹ phụ cấp cho những người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố, với 2 mức chính:
Trường hợp thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên; hoặc thuộc địa bàn trọng điểm về an ninh trật tự, biên giới, hải đảo: Khoán quỹ phụ cấp bằng 6,0 lần mức lương cơ sở.
Trường hợp còn lại: Khoán quỹ phụ cấp bằng 4,5 lần mức lương cơ sở.
Đây là mức khoán quỹ, không phải mức hưởng cố định của từng chức danh. Việc chi trả cụ thể sẽ do địa phương quyết định căn cứ vào: Quỹ phụ cấp được giao;
Nguồn cải cách tiền lương;
Đặc thù từng địa bàn.
Trường hợp kiêm nhiệm; người hoạt động không chuyên trách được hưởng thêm 100% phụ cấp của chức danh kiêm nhiệm.
Hiện nay, mức phụ cấp của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được tính theo lương cơ sở. Dự kiến mức lương này sẽ được điều chỉnh tới đây giúp tăng phụ cấp của nhóm trên.
Nghị định 33/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng phụ cấp hàng tháng. Tuy nhiên, phụ cấp này chỉ áp dụng với không quá 3 chức danh gồm Bí thư chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố.
Trong khi đó, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, dự kiến, mức lương cơ sở được tăng 8% từ 1/7. Như vậy, lương cơ sở sẽ lên mức gần 2,53 triệu đồng (mỗi tháng tăng thêm gần 190.000 đồng).
Nếu tính đúng quy định, mức phụ cấp tối đa với 3 chức danh cán bộ cấp xã từ năm nay là 6 x 2,53 triệu đồng/tháng = 15,18 triệu đồng/tháng. Mức khoán này áp dụng với thôn, tổ dân phố quy mô từ 350 hộ gia đình trở lên.
Đối với các thôn, tổ dân phố không thuộc quy định được khoán quỹ phụ cấp bằng 4,5 lần mức lương cơ sở, tương đương 11,385 triệu đồng/tháng.
Thôn, tổ dân phố không phải cấp hành chính nhưng giữ vai trò trực tiếp với dân
Điều 2 và Điều 5 Thông tư 04/2012/TT-BNV (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 14/2018/TT-BNV); thôn và tổ dân phố được xác định là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư: Thôn được tổ chức ở xã;
Tổ dân phố được tổ chức ở phường, thị trấn.
Dù không phải cấp hành chính, nhưng đây là nơi trực tiếp triển khai dân chủ cơ sở, tổ chức người dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Về tổ chức; mỗi thôn có Trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng. Trường hợp cần thiết có thể bố trí cấp phó và do UBND cấp xã quyết định công nhận.
Việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố được kỳ vọng sẽ giúp: Giảm số lượng đầu mối quản lý; Giảm số lượng đầu mối quản lý; Tinh giản đội ngũ không chuyên trách;
Tăng quy mô, nâng hiệu quả tự quản cộng đồng;
Phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, luật sư Sơn cho rằng thôn, tổ dân phố là cấp gần dân nhất, gắn trực tiếp với đời sống hàng ngày, nên việc sáp nhập nếu triển khai sẽ cần tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và sự ổn định trong cộng đồng dân cư.
Hoàn thành nghiên cứu sáp nhập thôn, tổ dân phố trước 31/5/2026
Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh cho biết, tại mục 4.19, Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 758/QĐ-TTg ngày 14/4/2025, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì nghiên cứu, xác định lộ trình, hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.
Sáp nhập thôn, tổ dân phố hoàn thành trước 31/5/2026. Ảnh minh hoạ: Phi Long.
Nội dung đặt ra rõ yêu cầu: tổ chức lại theo hướng tinh gọn, nâng cao tính tự quản, phục vụ trực tiếp đời sống cộng đồng dân cư; thời hạn hoàn thành trước ngày 31/5/2026.
Cùng định hướng này, Quyết định 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025; phê duyệt Đề án sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, tiếp tục khẳng định tại mục 1.3 phần V: thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là cấp hành chính.
Đáng chú ý, trong giai đoạn trước mắt, chủ trương được xác định là giữ nguyên thôn, tổ dân phố hiện có. Tuy nhiên, về lâu dài sẽ tiến hành sắp xếp lại sau khi hoàn tất việc sáp nhập xã, phường trên phạm vi cả nước.
Như vậy, có thể thấy rõ lộ trình “2 bước”: hoàn thành sắp xếp cấp xã trước, sau đó tiếp tục nghiên cứu, tổ chức lại thôn, tổ dân phố để giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy ở cấp cơ sở.
Phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tính thế nào?
Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, khoản 1 Điều 13 Thông tư 04/2012/TT-BNV; Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách và hưởng phụ cấp hàng tháng, không phải tiền lương theo ngạch bậc.
Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP; ngân sách Trung ương thực hiện khoán quỹ phụ cấp cho những người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố, với 2 mức chính:
Trường hợp thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên; hoặc thuộc địa bàn trọng điểm về an ninh trật tự, biên giới, hải đảo: Khoán quỹ phụ cấp bằng 6,0 lần mức lương cơ sở.
Trường hợp còn lại: Khoán quỹ phụ cấp bằng 4,5 lần mức lương cơ sở.
Đây là mức khoán quỹ, không phải mức hưởng cố định của từng chức danh. Việc chi trả cụ thể sẽ do địa phương quyết định căn cứ vào: Quỹ phụ cấp được giao;
Nguồn cải cách tiền lương;
Đặc thù từng địa bàn.
Trường hợp kiêm nhiệm; người hoạt động không chuyên trách được hưởng thêm 100% phụ cấp của chức danh kiêm nhiệm.
Hiện nay, mức phụ cấp của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được tính theo lương cơ sở. Dự kiến mức lương này sẽ được điều chỉnh tới đây giúp tăng phụ cấp của nhóm trên.
Nghị định 33/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng phụ cấp hàng tháng. Tuy nhiên, phụ cấp này chỉ áp dụng với không quá 3 chức danh gồm Bí thư chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố.
Trong khi đó, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, dự kiến, mức lương cơ sở được tăng 8% từ 1/7. Như vậy, lương cơ sở sẽ lên mức gần 2,53 triệu đồng (mỗi tháng tăng thêm gần 190.000 đồng).
Nếu tính đúng quy định, mức phụ cấp tối đa với 3 chức danh cán bộ cấp xã từ năm nay là 6 x 2,53 triệu đồng/tháng = 15,18 triệu đồng/tháng. Mức khoán này áp dụng với thôn, tổ dân phố quy mô từ 350 hộ gia đình trở lên.
Đối với các thôn, tổ dân phố không thuộc quy định được khoán quỹ phụ cấp bằng 4,5 lần mức lương cơ sở, tương đương 11,385 triệu đồng/tháng.
Thôn, tổ dân phố không phải cấp hành chính nhưng giữ vai trò trực tiếp với dân
Điều 2 và Điều 5 Thông tư 04/2012/TT-BNV (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 14/2018/TT-BNV); thôn và tổ dân phố được xác định là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư: Thôn được tổ chức ở xã;
Tổ dân phố được tổ chức ở phường, thị trấn.
Dù không phải cấp hành chính, nhưng đây là nơi trực tiếp triển khai dân chủ cơ sở, tổ chức người dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Về tổ chức; mỗi thôn có Trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng. Trường hợp cần thiết có thể bố trí cấp phó và do UBND cấp xã quyết định công nhận.
Việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố được kỳ vọng sẽ giúp: Giảm số lượng đầu mối quản lý; Giảm số lượng đầu mối quản lý; Tinh giản đội ngũ không chuyên trách;
Tăng quy mô, nâng hiệu quả tự quản cộng đồng;
Phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, luật sư Sơn cho rằng thôn, tổ dân phố là cấp gần dân nhất, gắn trực tiếp với đời sống hàng ngày, nên việc sáp nhập nếu triển khai sẽ cần tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và sự ổn định trong cộng đồng dân cư.
