Ai chịu trách nhiệm khi học gần 2 năm với hàng trăm triệu đồng mà tấm bằng không được công nhận?

[Cindy Nguyễn✔]

Một câu chuyện đang khiến nhiều người quan tâm trong lĩnh vực giáo dục đại học.

Theo Dân trí, một số học viên đã khởi kiện liên quan đến chương trình thạc sĩ Quản trị Marketing và Truyền thông do Trường ĐH Mở TPHCM liên kết với Trường ĐH Tự do Bruxelles (ULB, Bỉ) đào tạo. Có học viên yêu cầu bồi thường hơn 900 triệu đồng vì cho rằng văn bằng sau khi hoàn thành chương trình đến nay chưa được Bộ GD&ĐT công nhận. Vụ việc hiện được tòa án xem xét.

Điều khiến người học đặt câu hỏi không chỉ là “tấm bằng có được công nhận hay không?”, mà sâu hơn là:

Nếu người học đã đăng ký theo một chương trình được giới thiệu là liên kết đào tạo, đã đóng học phí, học tập và hoàn thành chương trình, vậy trách nhiệm thuộc về ai nếu sau đó phát sinh vấn đề về việc công nhận văn bằng?

Đây là câu hỏi cần được làm rõ bằng hồ sơ, quy định pháp luật và kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền, chứ không thể chỉ nhìn vào tấm bằng cuối cùng.

Bởi với một người học, học thạc sĩ không đơn giản là mua một tờ giấy.

Đó có thể là tiền bạc, gần 2 năm thời gian, công việc, cơ hội thăng tiến và cả kỳ vọng nghề nghiệp.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT hiện có quy định khá cụ thể về việc công nhận văn bằng nước ngoài. Với chương trình liên kết đào tạo tại Việt Nam, hoạt động đào tạo phải được triển khai hợp pháp và đáp ứng các điều kiện liên quan. Bộ cũng từng lưu ý rằng văn bằng từ chương trình liên kết có thể không được công nhận nếu chương trình chưa được cấp phép, không đáp ứng quy định về liên kết đào tạo hoặc cơ sở liên kết không đủ điều kiện.

Vì vậy, người học trước khi xuống tiền cho một chương trình liên kết quốc tế cần kiểm tra kỹ hơn rất nhiều so với việc chỉ nhìn vào tên trường nước ngoài.

Không chỉ hỏi:

Trường nước ngoài có nổi tiếng không?
Bằng có chữ nước ngoài không?
Chương trình có quảng cáo là “quốc tế” không?

Mà phải hỏi:

1. Chương trình này đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép chưa?

2. Ai là đơn vị cấp bằng?

3. Văn bằng đó có được sử dụng và công nhận tại Việt Nam không?

4. Hình thức đào tạo thực tế có đúng với phương án được phê duyệt không?

5. Nếu sau này văn bằng không được công nhận, trách nhiệm của cơ sở đào tạo đối với người học được quy định thế nào?

Đặc biệt, đừng chỉ nghe tư vấn tuyển sinh hoặc đọc quảng cáo. Hãy yêu cầu được xem văn bản pháp lý liên quan đến chương trình.

Một chương trình có tên rất “Tây”, liên kết với một trường đại học nước ngoài, học phí rất cao… không đồng nghĩa với việc tấm bằng đương nhiên được công nhận để sử dụng tại Việt Nam.

Và câu chuyện này cũng đặt ra một vấn đề lớn hơn cho các trường đại học:

Khi tuyển sinh một chương trình có yếu tố nước ngoài, thông tin cung cấp cho người học phải đủ rõ ràng để họ biết mình đang học chương trình gì, bằng do ai cấp và giá trị pháp lý của văn bằng ra sao.

Còn với người học, trước khi bỏ ra vài trăm triệu đồng cho một tấm bằng, hãy kiểm tra “giá trị pháp lý” trước khi kiểm tra “giá trị thương hiệu”.

Bởi học phí có thể đóng lại.
Thời gian có thể mất đi.
Nhưng nếu giá trị của tấm bằng phát sinh vấn đề, người chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất vẫn là người học.