Lê Nhã Linh✔
Thành viên nổi tiếng
Một báo cáo tình báo được cho là của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cảnh báo Israel đang đối mặt với nguy cơ xung đột nội bộ nghiêm trọng, thậm chí khủng hoảng nhà nước, khi những chia rẽ chính trị, áp lực kinh tế và bất đồng về nghĩa vụ quân sự ngày càng sâu sắc. Cảnh báo xuất hiện trước thềm cuộc bầu cử Israel ngày 27/10, trong bối cảnh Thủ tướng Benjamin Netanyahu chịu sức ép chính trị lớn.
Báo cáo mật chỉ ra những rạn nứt từ bên trong Israel
Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) và một số cơ quan truyền thông quốc tế, báo cáo mang tên “Fracture From Within”, có thể dịch là “Rạn nứt từ bên trong”, được cho là do nhóm Red Cell thuộc CIA soạn thảo vào tháng 8/2026. Đây là bộ phận chuyên xây dựng các phân tích theo hướng thách thức những nhận định tình báo thông thường, xem xét các kịch bản có thể bị bỏ qua.
Ngày 5/10, trang tin điều tra Drop Site News công bố thông tin về báo cáo, dẫn lời hai nguồn tin Mỹ được cho là am hiểu nội dung tài liệu. Tuy nhiên, bản báo cáo chưa được công khai để kiểm chứng độc lập. CIA cũng chưa đưa ra phản hồi về thông tin này.
Người Do Thái theo phái Chính thống cực đoan biểu tình phản đối chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc của Israel, ngày 17/6/2026 bên ngoài căn cứ quân sự Beit Lid ở Kfar Yona, Israel. Ảnh của Amir Levy/Getty Images.
Theo nội dung được các cơ quan truyền thông thuật lại, đánh giá của CIA cho rằng Israel đang chịu sức ép đồng thời từ nhiều phía, gồm chi phí chiến tranh gia tăng, tình trạng huy động quân dự bị kéo dài, bất ổn chính trị, chia rẽ xã hội và sự suy giảm ủng hộ quốc tế. Những yếu tố này có thể kết hợp với nhau, khiến các bất đồng vốn tồn tại lâu nay chuyển thành xung đột nghiêm trọng hơn.
Báo cáo được cho là không khẳng định Israel chắc chắn sẽ xảy ra nội chiến hay sụp đổ. Thay vào đó, tài liệu cảnh báo những rạn nứt hiện tại có thể tạo ra nguy cơ mất ổn định nếu một biến cố chính trị hoặc xã hội trở thành tác nhân kích hoạt.
Các kịch bản được đề cập bao gồm kết quả bầu cử không rõ ràng, nỗ lực duy trì quyền lực của ông Netanyahu và khả năng một chính phủ mới tìm cách kiềm chế bạo lực của những người định cư Israel tại Bờ Tây. Mỗi tình huống đều có thể làm gia tăng đối đầu giữa các phe phái vốn đã thiếu lòng tin lẫn nhau.
Khủng hoảng tuyển quân làm sâu sắc chia rẽ xã hội
Một trong những điểm nóng được cho là nổi bật trong báo cáo là tranh cãi về việc miễn nghĩa vụ quân sự cho nam giới Do Thái Chính thống cực đoan, còn gọi là cộng đồng Haredi.
Theo The Times, cộng đồng này chiếm khoảng 14,3% dân số Israel. Khoảng 13.000 nam giới Haredi đến tuổi nhập ngũ mỗi năm, nhưng chưa đến 10% tham gia quân đội. Nhiều người phản đối nghĩa vụ quân sự vì cho rằng việc học kinh sách và thực hành tôn giáo là trách nhiệm ưu tiên, đồng thời lo ngại môi trường quân đội ảnh hưởng đến lối sống tôn giáo của họ.
Tranh cãi trở nên gay gắt hơn sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 và các chiến dịch quân sự kéo dài sau đó. Trong khi nhiều binh sĩ và quân nhân dự bị phải liên tục trở lại chiến trường, việc một bộ phận dân chúng được miễn nghĩa vụ khiến những người đang phục vụ quân đội và gia đình họ ngày càng bất bình.
Năm 2024, Tòa án Tối cao Israel ra phán quyết bác bỏ cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục áp dụng cơ chế miễn trừ rộng rãi đối với nam giới Haredi. Tuy nhiên, vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để, trong khi các đảng đại diện cộng đồng này tiếp tục gây sức ép để bảo vệ quyền miễn nghĩa vụ.
Theo The Times, những bất đồng về tuyển quân cũng đang làm rạn nứt quan hệ giữa các lực lượng trong liên minh cầm quyền của ông Netanyahu. Các đảng Haredi có vai trò quan trọng đối với khả năng duy trì đa số nghị viện của Thủ tướng, nhưng việc nhượng bộ họ lại khiến chính phủ đối mặt với sự phản đối ngày càng lớn từ những bộ phận xã hội đòi hỏi nghĩa vụ quân sự phải được áp dụng công bằng hơn.
Chiến tranh kéo dài gây sức ép lên kinh tế và đời sống
Bên cạnh xung đột chính trị, báo cáo được thuật lại còn đề cập đến những hệ lụy kinh tế của nhiều năm chiến tranh tại Gaza, Lebanon và Iran.
Chi tiêu quân sự gia tăng, lực lượng dự bị bị huy động kéo dài và người lao động phải gián đoạn công việc để thực hiện nghĩa vụ quân sự đang tạo thêm gánh nặng cho nền kinh tế. Những binh sĩ trở về sau thời gian dài tham chiến cũng có thể phải đối mặt với các vấn đề tâm lý nghiêm trọng, gây khó khăn cho quá trình tái hòa nhập cuộc sống dân sự.
Theo nội dung do Drop Site News công bố, giá thực phẩm tại Israel đã tăng 9,5% trong hai năm, bao gồm cả rau quả tươi. Chi phí sinh hoạt tăng cao khiến nhiều hộ gia đình chịu thêm áp lực trong khi đất nước phải duy trì mức chi tiêu lớn cho an ninh và quân sự.
Báo cáo cũng được cho là cảnh báo nguy cơ Israel ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế, đặc biệt khi sự ủng hộ dành cho nước này tại Mỹ có dấu hiệu suy giảm. Nếu xu hướng đó tiếp tục, Israel có thể gặp khó khăn hơn trong việc duy trì quan hệ đối ngoại, thu hút đầu tư và bảo đảm những nguồn hỗ trợ chiến lược lâu dài.
Một số kịch bản được cho là đã được các chuyên gia phân tích xem xét, trong đó có khả năng các doanh nghiệp công nghệ và trí tuệ nhân tạo nước ngoài giảm đầu tư hoặc rút nhân sự khỏi Israel, các quốc gia trong khu vực xem xét lại quan hệ bình thường hóa với nước này, hoặc những đối thủ như Hamas và Hezbollah tận dụng tình trạng suy yếu từ bên trong.
Đây là những kịch bản giả định được thuật lại từ báo cáo, không phải những diễn biến đã được xác nhận sẽ xảy ra.
Bầu cử ngày 27/10 có thể trở thành phép thử đối với ông Netanyahu
Những cảnh báo trên xuất hiện ngay trước cuộc bầu cử Israel ngày 27/10/2026, được xem là bước ngoặt đối với tương lai chính trị của ông Netanyahu và định hướng phát triển của đất nước.
Theo Reuters ngày 23/10, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Gadi Eisenkot đang nổi lên như một đối thủ đáng chú ý của ông Netanyahu. Các cuộc thăm dò được Reuters dẫn lại cho thấy đảng Yashar của ông Eisenkot dẫn trước đảng Likud của Thủ tướng, dù cục diện phân mảnh khiến việc thành lập chính phủ mới vẫn khó đoán định.
Trong khi đó, các phân tích của Financial Times cho thấy cuộc bầu cử phản ánh sự đối đầu giữa hai định hướng lớn: một bên muốn tiếp tục đường lối dân tộc chủ nghĩa và tôn giáo của liên minh cánh hữu, bên còn lại nhấn mạnh việc khôi phục các cơ chế kiểm soát quyền lực, điều tra những thất bại an ninh ngày 7/10/2023 và chấm dứt tình trạng miễn nghĩa vụ quân sự trên diện rộng đối với nam giới Haredi.
Israel cần ít nhất 61 trong tổng số 120 ghế tại Quốc hội để hình thành chính phủ chiếm đa số. Nếu không phe nào đạt được ngưỡng này, các cuộc thương lượng liên minh có thể kéo dài, làm gia tăng bất ổn chính trị.
Tuy nhiên, sự phản đối ông Netanyahu không đồng nghĩa với việc toàn bộ phe đối lập thống nhất về các vấn đề liên quan đến người Palestine, chính sách an ninh hay tương lai của các khu định cư tại Bờ Tây. Những khác biệt này có thể tiếp tục gây khó khăn cho việc hình thành một chính phủ ổn định ngay cả khi cán cân quyền lực thay đổi.
Nhìn chung, nguy cơ xung đột nội bộ mà báo cáo được cho là của CIA đề cập bắt nguồn từ sự kết hợp của nhiều vấn đề kéo dài, thay vì một bất đồng đơn lẻ. Cuộc bầu cử sắp tới có thể làm lộ rõ mức độ chia rẽ trong xã hội Israel, nhưng kết quả bỏ phiếu tự nó chưa đủ để kết luận đất nước sẽ tiến tới nội chiến hay sụp đổ.
Báo cáo mật chỉ ra những rạn nứt từ bên trong Israel
Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) và một số cơ quan truyền thông quốc tế, báo cáo mang tên “Fracture From Within”, có thể dịch là “Rạn nứt từ bên trong”, được cho là do nhóm Red Cell thuộc CIA soạn thảo vào tháng 8/2026. Đây là bộ phận chuyên xây dựng các phân tích theo hướng thách thức những nhận định tình báo thông thường, xem xét các kịch bản có thể bị bỏ qua.
Ngày 5/10, trang tin điều tra Drop Site News công bố thông tin về báo cáo, dẫn lời hai nguồn tin Mỹ được cho là am hiểu nội dung tài liệu. Tuy nhiên, bản báo cáo chưa được công khai để kiểm chứng độc lập. CIA cũng chưa đưa ra phản hồi về thông tin này.
Người Do Thái theo phái Chính thống cực đoan biểu tình phản đối chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc của Israel, ngày 17/6/2026 bên ngoài căn cứ quân sự Beit Lid ở Kfar Yona, Israel. Ảnh của Amir Levy/Getty Images.
Theo nội dung được các cơ quan truyền thông thuật lại, đánh giá của CIA cho rằng Israel đang chịu sức ép đồng thời từ nhiều phía, gồm chi phí chiến tranh gia tăng, tình trạng huy động quân dự bị kéo dài, bất ổn chính trị, chia rẽ xã hội và sự suy giảm ủng hộ quốc tế. Những yếu tố này có thể kết hợp với nhau, khiến các bất đồng vốn tồn tại lâu nay chuyển thành xung đột nghiêm trọng hơn.
Báo cáo được cho là không khẳng định Israel chắc chắn sẽ xảy ra nội chiến hay sụp đổ. Thay vào đó, tài liệu cảnh báo những rạn nứt hiện tại có thể tạo ra nguy cơ mất ổn định nếu một biến cố chính trị hoặc xã hội trở thành tác nhân kích hoạt.
Các kịch bản được đề cập bao gồm kết quả bầu cử không rõ ràng, nỗ lực duy trì quyền lực của ông Netanyahu và khả năng một chính phủ mới tìm cách kiềm chế bạo lực của những người định cư Israel tại Bờ Tây. Mỗi tình huống đều có thể làm gia tăng đối đầu giữa các phe phái vốn đã thiếu lòng tin lẫn nhau.
Khủng hoảng tuyển quân làm sâu sắc chia rẽ xã hội
Một trong những điểm nóng được cho là nổi bật trong báo cáo là tranh cãi về việc miễn nghĩa vụ quân sự cho nam giới Do Thái Chính thống cực đoan, còn gọi là cộng đồng Haredi.
Theo The Times, cộng đồng này chiếm khoảng 14,3% dân số Israel. Khoảng 13.000 nam giới Haredi đến tuổi nhập ngũ mỗi năm, nhưng chưa đến 10% tham gia quân đội. Nhiều người phản đối nghĩa vụ quân sự vì cho rằng việc học kinh sách và thực hành tôn giáo là trách nhiệm ưu tiên, đồng thời lo ngại môi trường quân đội ảnh hưởng đến lối sống tôn giáo của họ.
Tranh cãi trở nên gay gắt hơn sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 và các chiến dịch quân sự kéo dài sau đó. Trong khi nhiều binh sĩ và quân nhân dự bị phải liên tục trở lại chiến trường, việc một bộ phận dân chúng được miễn nghĩa vụ khiến những người đang phục vụ quân đội và gia đình họ ngày càng bất bình.
Năm 2024, Tòa án Tối cao Israel ra phán quyết bác bỏ cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục áp dụng cơ chế miễn trừ rộng rãi đối với nam giới Haredi. Tuy nhiên, vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để, trong khi các đảng đại diện cộng đồng này tiếp tục gây sức ép để bảo vệ quyền miễn nghĩa vụ.
Theo The Times, những bất đồng về tuyển quân cũng đang làm rạn nứt quan hệ giữa các lực lượng trong liên minh cầm quyền của ông Netanyahu. Các đảng Haredi có vai trò quan trọng đối với khả năng duy trì đa số nghị viện của Thủ tướng, nhưng việc nhượng bộ họ lại khiến chính phủ đối mặt với sự phản đối ngày càng lớn từ những bộ phận xã hội đòi hỏi nghĩa vụ quân sự phải được áp dụng công bằng hơn.
Chiến tranh kéo dài gây sức ép lên kinh tế và đời sống
Bên cạnh xung đột chính trị, báo cáo được thuật lại còn đề cập đến những hệ lụy kinh tế của nhiều năm chiến tranh tại Gaza, Lebanon và Iran.
Chi tiêu quân sự gia tăng, lực lượng dự bị bị huy động kéo dài và người lao động phải gián đoạn công việc để thực hiện nghĩa vụ quân sự đang tạo thêm gánh nặng cho nền kinh tế. Những binh sĩ trở về sau thời gian dài tham chiến cũng có thể phải đối mặt với các vấn đề tâm lý nghiêm trọng, gây khó khăn cho quá trình tái hòa nhập cuộc sống dân sự.
Theo nội dung do Drop Site News công bố, giá thực phẩm tại Israel đã tăng 9,5% trong hai năm, bao gồm cả rau quả tươi. Chi phí sinh hoạt tăng cao khiến nhiều hộ gia đình chịu thêm áp lực trong khi đất nước phải duy trì mức chi tiêu lớn cho an ninh và quân sự.
Báo cáo cũng được cho là cảnh báo nguy cơ Israel ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế, đặc biệt khi sự ủng hộ dành cho nước này tại Mỹ có dấu hiệu suy giảm. Nếu xu hướng đó tiếp tục, Israel có thể gặp khó khăn hơn trong việc duy trì quan hệ đối ngoại, thu hút đầu tư và bảo đảm những nguồn hỗ trợ chiến lược lâu dài.
Một số kịch bản được cho là đã được các chuyên gia phân tích xem xét, trong đó có khả năng các doanh nghiệp công nghệ và trí tuệ nhân tạo nước ngoài giảm đầu tư hoặc rút nhân sự khỏi Israel, các quốc gia trong khu vực xem xét lại quan hệ bình thường hóa với nước này, hoặc những đối thủ như Hamas và Hezbollah tận dụng tình trạng suy yếu từ bên trong.
Đây là những kịch bản giả định được thuật lại từ báo cáo, không phải những diễn biến đã được xác nhận sẽ xảy ra.
Bầu cử ngày 27/10 có thể trở thành phép thử đối với ông Netanyahu
Những cảnh báo trên xuất hiện ngay trước cuộc bầu cử Israel ngày 27/10/2026, được xem là bước ngoặt đối với tương lai chính trị của ông Netanyahu và định hướng phát triển của đất nước.
Theo Reuters ngày 23/10, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Gadi Eisenkot đang nổi lên như một đối thủ đáng chú ý của ông Netanyahu. Các cuộc thăm dò được Reuters dẫn lại cho thấy đảng Yashar của ông Eisenkot dẫn trước đảng Likud của Thủ tướng, dù cục diện phân mảnh khiến việc thành lập chính phủ mới vẫn khó đoán định.
Trong khi đó, các phân tích của Financial Times cho thấy cuộc bầu cử phản ánh sự đối đầu giữa hai định hướng lớn: một bên muốn tiếp tục đường lối dân tộc chủ nghĩa và tôn giáo của liên minh cánh hữu, bên còn lại nhấn mạnh việc khôi phục các cơ chế kiểm soát quyền lực, điều tra những thất bại an ninh ngày 7/10/2023 và chấm dứt tình trạng miễn nghĩa vụ quân sự trên diện rộng đối với nam giới Haredi.
Israel cần ít nhất 61 trong tổng số 120 ghế tại Quốc hội để hình thành chính phủ chiếm đa số. Nếu không phe nào đạt được ngưỡng này, các cuộc thương lượng liên minh có thể kéo dài, làm gia tăng bất ổn chính trị.
Tuy nhiên, sự phản đối ông Netanyahu không đồng nghĩa với việc toàn bộ phe đối lập thống nhất về các vấn đề liên quan đến người Palestine, chính sách an ninh hay tương lai của các khu định cư tại Bờ Tây. Những khác biệt này có thể tiếp tục gây khó khăn cho việc hình thành một chính phủ ổn định ngay cả khi cán cân quyền lực thay đổi.
Nhìn chung, nguy cơ xung đột nội bộ mà báo cáo được cho là của CIA đề cập bắt nguồn từ sự kết hợp của nhiều vấn đề kéo dài, thay vì một bất đồng đơn lẻ. Cuộc bầu cử sắp tới có thể làm lộ rõ mức độ chia rẽ trong xã hội Israel, nhưng kết quả bỏ phiếu tự nó chưa đủ để kết luận đất nước sẽ tiến tới nội chiến hay sụp đổ.
