Bóng ma dưới đáy Đại Tây Dương: Anh phát hiện tàu ngầm Nga áp sát “huyết mạch” toàn cầu

[Spring Hill]

Giới chức Anh vừa công bố thông tin gây chú ý khi phát hiện ba tàu ngầm Nga hoạt động bất thường quanh vùng biển gần quần đảo Anh, trong một chiến dịch được cho là bí mật và có tính toán kỹ lưỡng. Theo các nguồn tin quốc phòng, nhóm tàu này không di chuyển theo tuyến hàng hải thông thường mà phân tán đội hình, tận dụng khả năng tàng hình để tránh bị phát hiện. Đáng chú ý, trong số này có một tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Akula được cho là đóng vai trò “nghi binh”, trong khi hai tàu chuyên dụng thuộc lực lượng nghiên cứu biển sâu của Nga thực hiện nhiệm vụ chính dưới đáy đại dương.

Các chuyên gia nhận định cách triển khai này cho thấy đây không phải hoạt động tuần tra thông thường, mà là một chiến dịch có sự phối hợp nhiều tầng, vừa đánh lạc hướng vừa bảo vệ lực lượng thực thi nhiệm vụ nhạy cảm. Chính phủ Anh cho rằng các tàu Nga đã tận dụng tối đa địa hình biển sâu và công nghệ tàng hình để tiếp cận khu vực mục tiêu mà không gây chú ý trong thời gian dài.

Tàu ngầm tấn công Vepr thuộc Đề án 971 của hải quân Nga. Ảnh: RIA Novosti​

Nhằm vào hạ tầng trọng yếu dưới biển

Khu vực mà các tàu ngầm Nga xuất hiện được xác định nằm gần những tuyến cáp quang xuyên Đại Tây Dương và hệ thống đường ống năng lượng quan trọng, những “huyết mạch” của nền kinh tế số và an ninh năng lượng phương Tây. Dù phía Anh khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy hành vi phá hoại đã xảy ra, nhưng khả năng các tàu này tiến hành trinh sát, khảo sát hoặc chuẩn bị cho những kịch bản xấu hơn là điều không thể loại trừ.

Mạng lưới cáp ngầm nối giữa Mỹ và châu Âu đi qua Bắc Đại Tây Dương. Đồ họa: CSIS​

Các chuyên gia cảnh báo, nếu những hệ thống này bị tấn công, hậu quả có thể lan rộng trên quy mô toàn cầu, từ gián đoạn internet quốc tế đến ảnh hưởng nghiêm trọng tới các giao dịch tài chính và chuỗi cung ứng năng lượng. Trong bối cảnh phần lớn dữ liệu xuyên lục địa phụ thuộc vào cáp biển, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể gây ra hiệu ứng domino khó kiểm soát.

Theo truyền thông Anh, hải quân nước này cùng các đồng minh đã theo dõi nhóm tàu ngầm Nga trong hơn một tháng, triển khai đồng bộ nhiều phương tiện như tàu săn ngầm, hệ thống phao thủy âm và máy bay tuần tra biển để giám sát chặt chẽ. Na Uy - quốc gia có vị trí chiến lược tại Bắc Đại Tây Dương - cũng tham gia phối hợp trong chiến dịch này.

Việc công khai thông tin không chỉ nhằm minh bạch tình hình an ninh mà còn được xem là động thái răn đe, gửi tín hiệu rằng mọi hoạt động dưới đáy biển đều nằm trong tầm theo dõi của phương Tây. Sau khi bị phát hiện, các tàu Nga được cho là đã rút khỏi khu vực, trong khi phía Matxcơva chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Chiến hạm Anh bám theo tàu ngầm Nga đi qua eo biển Manche tháng 12/2024. Ảnh: BQP Anh​

Đáy đại dương - mặt trận mới của cạnh tranh địa chính trị

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và phương Tây tiếp tục leo thang, đặc biệt sau các nghi vấn liên quan đến phá hoại hạ tầng năng lượng và gia tăng hoạt động quân sự ở các vùng biển chiến lược. Giới phân tích cho rằng đáy đại dương đang dần trở thành một “mặt trận mới”, nơi các cường quốc âm thầm cạnh tranh bằng công nghệ, tình báo và năng lực tác chiến đặc biệt.

Việc Nga tăng cường triển khai các tàu nghiên cứu biển sâu và phương tiện không người lái gần các tuyến cáp quang quốc tế càng khiến NATO lo ngại về nguy cơ xảy ra những hành động trong “vùng xám” - không tuyên chiến nhưng đủ sức gây tổn hại lớn. Trong bối cảnh đó, phát hiện của Anh không chỉ là một sự kiện riêng lẻ, mà còn phản ánh rõ nét cuộc đối đầu ngày càng phức tạp dưới bề mặt đại dương, nơi những “bóng ma” tàu ngầm có thể quyết định cục diện an ninh toàn cầu.