Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Một cây xà cừ đang được cưa sát gốc bất ngờ đổ xuống đường, trúng người đàn ông đi xe máy khiến nạn nhân tử vong. Điều đáng chú ý, hình ảnh từ clip cho thấy tại hiện trường có người đứng cảnh giới, thậm chí một ô tô đã dừng lại. Tuy nhiên, người cảnh giới dường như chỉ xua tay mà không có rào chắn hoặc biện pháp đủ mạnh để ngăn phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm.
Trong khi đó, người đi xe máy chạy khá nhanh và dường như không nhận thấy mức độ nguy hiểm phía trước. Cây cũng đổ xuống khá bất ngờ, khiến nạn nhân gần như không có thời gian xử lý.
Từ những tình tiết này, câu hỏi đặt ra là: Nếu việc cưa cây có người cảnh giới nhưng vẫn xảy ra tai nạn chết người, trách nhiệm pháp lý sẽ được xác định như thế nào? Và việc nạn nhân chạy nhanh có làm thay đổi trách nhiệm của những người cưa, hạ cây?
View attachment Thanh Hóa- Cưa cây đổ đè trúng người (1).mp4
Có người cảnh giới nhưng đã làm đủ để bảo đảm an toàn?
Theo thông tin ban đầu, vụ việc xảy ra tại Thanh Hóa. Một cây xà cừ cao khoảng 7-8 m, đường kính khoảng 60 cm, được cho là đã chết khô, đang được cưa sát gốc thì bất ngờ đổ về phía tỉnh lộ. Đúng lúc này, một người đàn ông đi xe máy đi tới và bị cây đè trúng, sau đó tử vong.
Cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh, làm rõ trách nhiệm của những người liên quan.
Điểm đáng chú ý là hình ảnh từ clip cho thấy việc cưa cây không hoàn toàn diễn ra trong tình trạng không có người cảnh báo. Có người đứng ở phía đường để xua tay cảnh báo phương tiện. Một ô tô phía trước cũng đã dừng lại.
Tuy nhiên, cách cảnh giới này có đủ để bảo đảm an toàn hay không lại là vấn đề khác.
Với một cây cao nhiều mét, được cưa sát gốc và có khả năng đổ xuống phần đường xe chạy, việc chỉ đứng bên đường xua tay cảnh báo có thể chưa đủ để loại trừ nguy cơ. Cần xem xét người cảnh giới đứng ở vị trí nào, khoảng cách ra sao, có thể quan sát được phương tiện từ xa hay không, có tín hiệu cảnh báo rõ ràng hay không và có biện pháp ngăn phương tiện đi vào vùng nguy hiểm hay không.
Đặc biệt, nếu hướng đổ của cây có thể phủ xuống mặt đường, việc không dựng rào chắn hoặc không bố trí người có khả năng chủ động chặn phương tiện có thể là một tình tiết cần được cơ quan điều tra đánh giá.
Nói cách khác, vấn đề không chỉ là “có cảnh giới hay không”, mà là đã cảnh giới đúng cách và tương xứng với mức độ nguy hiểm hay chưa.
Nạn nhân chạy nhanh có làm người cưa cây được miễn trách nhiệm?
Đây có lẽ là vấn đề gây tranh luận nhiều nhất khi xem đoạn clip.
Theo diễn biến hình ảnh, người đi xe máy dường như chạy khá nhanh và không nhận thấy nguy cơ cây đang được cưa có thể đổ xuống đường. Trong khi đó, cây đổ khá bất ngờ nên người đi xe máy gần như không có đủ thời gian để tránh.
Nếu xác định người đi xe máy có vi phạm quy định về tốc độ hoặc có hành vi khác góp phần dẫn đến tai nạn, tình tiết này có thể được xem xét khi đánh giá toàn bộ nguyên nhân vụ việc.
Tuy nhiên, việc nạn nhân chạy nhanh không đồng nghĩa người cưa cây đương nhiên được miễn trách nhiệm.
Trong một vụ việc có hậu quả chết người, cơ quan điều tra phải làm rõ toàn bộ chuỗi nguyên nhân: tình trạng của cây, vị trí cây, phương pháp cưa, hướng dự kiến cây đổ, khoảng cách tới lòng đường, tình trạng giao thông, biện pháp cảnh giới và khả năng nhận biết nguy hiểm của người đi đường.
Nếu người thực hiện biết rõ cây có thể đổ xuống đường nhưng vẫn cưa khi phương tiện đang lưu thông, đồng thời không áp dụng biện pháp cần thiết để ngăn người và phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm, thì hành vi đó vẫn có thể được xem xét về lỗi và trách nhiệm.
Ngược lại, nếu chứng minh được người cưa cây đã áp dụng đầy đủ các biện pháp an toàn hợp lý, đã bố trí cảnh giới và cảnh báo rõ ràng nhưng cây bất ngờ đổ theo hướng không thể lường trước, trong khi nạn nhân đi vào khu vực nguy hiểm với tốc độ cao, trách nhiệm của người cưa cây sẽ phải được đánh giá thận trọng hơn.
Không phải cứ người cầm cưa là người duy nhất chịu trách nhiệm
Một vấn đề khác cũng cần được làm rõ là ai thực sự quyết định việc cưa cây.
Nếu cây được một người thuê người khác cưa, cần xác định ai là chủ cây, ai yêu cầu chặt, ai lựa chọn người thực hiện, ai quyết định phương pháp cưa và ai chịu trách nhiệm tổ chức, cảnh giới an toàn.
Người trực tiếp cầm cưa chắc chắn là một chủ thể cần được xác minh, nhưng không nên mặc nhiên coi đó là người duy nhất có trách nhiệm.
Chẳng hạn, nếu có người tổ chức công việc, biết cây nằm sát đường và có nguy cơ đổ xuống phần đường nhưng vẫn yêu cầu thực hiện mà không bố trí phương án bảo đảm an toàn phù hợp, trách nhiệm của người này cũng cần được xem xét độc lập.
Tương tự, nếu một người được giao nhiệm vụ cảnh giới nhưng thực hiện không đầy đủ, để phương tiện tiếp tục đi vào vùng nguy hiểm, hành vi của người này cũng có thể trở thành một yếu tố trong việc xác định nguyên nhân và trách nhiệm.
Có thể bị xử lý hình sự nếu có đủ căn cứ về lỗi
Theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, Điều 128 quy định về tội vô ý làm chết người. Điều 129 quy định trường hợp vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào hậu quả một người tử vong để kết luận người cưa cây phạm tội.
Cơ quan tố tụng phải chứng minh được hành vi có lỗi, xác định nghĩa vụ hoặc quy tắc an toàn mà người liên quan phải tuân thủ, đồng thời chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả chết người.
Đặc biệt, việc áp dụng Điều 128 hay Điều 129 còn phụ thuộc vào tính chất công việc, chủ thể thực hiện và quy tắc cụ thể được xác định là đã bị vi phạm.
Vì vậy, tình tiết “có người cảnh giới” sẽ là một trong những yếu tố quan trọng cần được điều tra. Cảnh giới có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào và có đủ khả năng ngăn phương tiện tiếp cận vùng nguy hiểm hay không sẽ có ý nghĩa khác nhau khi đánh giá lỗi.
Nếu nhiều bên cùng có lỗi thì sao?
Trong trường hợp kết quả điều tra cho thấy cả người tổ chức cưa cây và người đi xe máy đều có những hành vi góp phần vào tai nạn, việc xác định trách nhiệm phải dựa trên mức độ lỗi và quan hệ nhân quả của từng bên.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ trách nhiệm hình sự với trách nhiệm dân sự.
Việc nạn nhân có lỗi không đương nhiên làm mất trách nhiệm hình sự của người khác nếu hành vi của người đó vẫn đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Đồng thời, yếu tố lỗi của các bên có thể được xem xét khi giải quyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, khi tính mạng bị xâm phạm, thiệt hại có thể bao gồm chi phí cứu chữa trước khi chết, chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng cho những người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định.
Do đó, ngay cả khi vụ việc không đủ căn cứ xử lý hình sự, trách nhiệm bồi thường dân sự vẫn có thể được đặt ra nếu xác định có hành vi gây thiệt hại.
Câu trả lời cuối cùng phải chờ kết quả điều tra
Nhìn từ những hình ảnh ban đầu, đây không phải trường hợp có thể đơn giản kết luận rằng “không cảnh giới nên cây đổ chết người”. Thực tế có người đứng cảnh báo và có phương tiện đã dừng lại.
Nhưng ngược lại, sự tồn tại của một người cảnh giới cũng không mặc nhiên có nghĩa là mọi yêu cầu an toàn đã được đáp ứng.
Điều cần làm rõ là người cảnh giới đã cảnh báo ở mức nào, có đủ khả năng ngăn phương tiện tiếp tục đi vào vùng nguy hiểm hay không; người cưa cây có dự đoán được hướng đổ của cây hay không; phương pháp cưa có phù hợp hay không; và vì sao cây vẫn đổ xuống đúng thời điểm người đi xe máy chạy tới.
Cùng với đó, tốc độ và hành vi của người đi xe máy cũng cần được xác minh khách quan.
Chỉ khi đặt tất cả những yếu tố này vào cùng một chuỗi nguyên nhân mới có thể trả lời chính xác câu hỏi ai phải chịu trách nhiệm.
Bởi trong một tai nạn chết người, “có cảnh giới” hay “nạn nhân chạy nhanh” chỉ là những tình tiết cần được xem xét, chứ không phải căn cứ để vội vàng quy trách nhiệm hoặc loại trừ trách nhiệm của bất kỳ bên nào.
Trong khi đó, người đi xe máy chạy khá nhanh và dường như không nhận thấy mức độ nguy hiểm phía trước. Cây cũng đổ xuống khá bất ngờ, khiến nạn nhân gần như không có thời gian xử lý.
Từ những tình tiết này, câu hỏi đặt ra là: Nếu việc cưa cây có người cảnh giới nhưng vẫn xảy ra tai nạn chết người, trách nhiệm pháp lý sẽ được xác định như thế nào? Và việc nạn nhân chạy nhanh có làm thay đổi trách nhiệm của những người cưa, hạ cây?
View attachment Thanh Hóa- Cưa cây đổ đè trúng người (1).mp4
Có người cảnh giới nhưng đã làm đủ để bảo đảm an toàn?
Theo thông tin ban đầu, vụ việc xảy ra tại Thanh Hóa. Một cây xà cừ cao khoảng 7-8 m, đường kính khoảng 60 cm, được cho là đã chết khô, đang được cưa sát gốc thì bất ngờ đổ về phía tỉnh lộ. Đúng lúc này, một người đàn ông đi xe máy đi tới và bị cây đè trúng, sau đó tử vong.
Cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh, làm rõ trách nhiệm của những người liên quan.
Điểm đáng chú ý là hình ảnh từ clip cho thấy việc cưa cây không hoàn toàn diễn ra trong tình trạng không có người cảnh báo. Có người đứng ở phía đường để xua tay cảnh báo phương tiện. Một ô tô phía trước cũng đã dừng lại.
Tuy nhiên, cách cảnh giới này có đủ để bảo đảm an toàn hay không lại là vấn đề khác.
Với một cây cao nhiều mét, được cưa sát gốc và có khả năng đổ xuống phần đường xe chạy, việc chỉ đứng bên đường xua tay cảnh báo có thể chưa đủ để loại trừ nguy cơ. Cần xem xét người cảnh giới đứng ở vị trí nào, khoảng cách ra sao, có thể quan sát được phương tiện từ xa hay không, có tín hiệu cảnh báo rõ ràng hay không và có biện pháp ngăn phương tiện đi vào vùng nguy hiểm hay không.
Đặc biệt, nếu hướng đổ của cây có thể phủ xuống mặt đường, việc không dựng rào chắn hoặc không bố trí người có khả năng chủ động chặn phương tiện có thể là một tình tiết cần được cơ quan điều tra đánh giá.
Nói cách khác, vấn đề không chỉ là “có cảnh giới hay không”, mà là đã cảnh giới đúng cách và tương xứng với mức độ nguy hiểm hay chưa.
Nạn nhân chạy nhanh có làm người cưa cây được miễn trách nhiệm?
Đây có lẽ là vấn đề gây tranh luận nhiều nhất khi xem đoạn clip.
Theo diễn biến hình ảnh, người đi xe máy dường như chạy khá nhanh và không nhận thấy nguy cơ cây đang được cưa có thể đổ xuống đường. Trong khi đó, cây đổ khá bất ngờ nên người đi xe máy gần như không có đủ thời gian để tránh.
Nếu xác định người đi xe máy có vi phạm quy định về tốc độ hoặc có hành vi khác góp phần dẫn đến tai nạn, tình tiết này có thể được xem xét khi đánh giá toàn bộ nguyên nhân vụ việc.
Tuy nhiên, việc nạn nhân chạy nhanh không đồng nghĩa người cưa cây đương nhiên được miễn trách nhiệm.
Trong một vụ việc có hậu quả chết người, cơ quan điều tra phải làm rõ toàn bộ chuỗi nguyên nhân: tình trạng của cây, vị trí cây, phương pháp cưa, hướng dự kiến cây đổ, khoảng cách tới lòng đường, tình trạng giao thông, biện pháp cảnh giới và khả năng nhận biết nguy hiểm của người đi đường.
Nếu người thực hiện biết rõ cây có thể đổ xuống đường nhưng vẫn cưa khi phương tiện đang lưu thông, đồng thời không áp dụng biện pháp cần thiết để ngăn người và phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm, thì hành vi đó vẫn có thể được xem xét về lỗi và trách nhiệm.
Ngược lại, nếu chứng minh được người cưa cây đã áp dụng đầy đủ các biện pháp an toàn hợp lý, đã bố trí cảnh giới và cảnh báo rõ ràng nhưng cây bất ngờ đổ theo hướng không thể lường trước, trong khi nạn nhân đi vào khu vực nguy hiểm với tốc độ cao, trách nhiệm của người cưa cây sẽ phải được đánh giá thận trọng hơn.
Không phải cứ người cầm cưa là người duy nhất chịu trách nhiệm
Một vấn đề khác cũng cần được làm rõ là ai thực sự quyết định việc cưa cây.
Nếu cây được một người thuê người khác cưa, cần xác định ai là chủ cây, ai yêu cầu chặt, ai lựa chọn người thực hiện, ai quyết định phương pháp cưa và ai chịu trách nhiệm tổ chức, cảnh giới an toàn.
Người trực tiếp cầm cưa chắc chắn là một chủ thể cần được xác minh, nhưng không nên mặc nhiên coi đó là người duy nhất có trách nhiệm.
Chẳng hạn, nếu có người tổ chức công việc, biết cây nằm sát đường và có nguy cơ đổ xuống phần đường nhưng vẫn yêu cầu thực hiện mà không bố trí phương án bảo đảm an toàn phù hợp, trách nhiệm của người này cũng cần được xem xét độc lập.
Tương tự, nếu một người được giao nhiệm vụ cảnh giới nhưng thực hiện không đầy đủ, để phương tiện tiếp tục đi vào vùng nguy hiểm, hành vi của người này cũng có thể trở thành một yếu tố trong việc xác định nguyên nhân và trách nhiệm.
Có thể bị xử lý hình sự nếu có đủ căn cứ về lỗi
Theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, Điều 128 quy định về tội vô ý làm chết người. Điều 129 quy định trường hợp vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào hậu quả một người tử vong để kết luận người cưa cây phạm tội.
Cơ quan tố tụng phải chứng minh được hành vi có lỗi, xác định nghĩa vụ hoặc quy tắc an toàn mà người liên quan phải tuân thủ, đồng thời chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả chết người.
Đặc biệt, việc áp dụng Điều 128 hay Điều 129 còn phụ thuộc vào tính chất công việc, chủ thể thực hiện và quy tắc cụ thể được xác định là đã bị vi phạm.
Vì vậy, tình tiết “có người cảnh giới” sẽ là một trong những yếu tố quan trọng cần được điều tra. Cảnh giới có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào và có đủ khả năng ngăn phương tiện tiếp cận vùng nguy hiểm hay không sẽ có ý nghĩa khác nhau khi đánh giá lỗi.
Nếu nhiều bên cùng có lỗi thì sao?
Trong trường hợp kết quả điều tra cho thấy cả người tổ chức cưa cây và người đi xe máy đều có những hành vi góp phần vào tai nạn, việc xác định trách nhiệm phải dựa trên mức độ lỗi và quan hệ nhân quả của từng bên.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ trách nhiệm hình sự với trách nhiệm dân sự.
Việc nạn nhân có lỗi không đương nhiên làm mất trách nhiệm hình sự của người khác nếu hành vi của người đó vẫn đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Đồng thời, yếu tố lỗi của các bên có thể được xem xét khi giải quyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, khi tính mạng bị xâm phạm, thiệt hại có thể bao gồm chi phí cứu chữa trước khi chết, chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng cho những người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định.
Do đó, ngay cả khi vụ việc không đủ căn cứ xử lý hình sự, trách nhiệm bồi thường dân sự vẫn có thể được đặt ra nếu xác định có hành vi gây thiệt hại.
Câu trả lời cuối cùng phải chờ kết quả điều tra
Nhìn từ những hình ảnh ban đầu, đây không phải trường hợp có thể đơn giản kết luận rằng “không cảnh giới nên cây đổ chết người”. Thực tế có người đứng cảnh báo và có phương tiện đã dừng lại.
Nhưng ngược lại, sự tồn tại của một người cảnh giới cũng không mặc nhiên có nghĩa là mọi yêu cầu an toàn đã được đáp ứng.
Điều cần làm rõ là người cảnh giới đã cảnh báo ở mức nào, có đủ khả năng ngăn phương tiện tiếp tục đi vào vùng nguy hiểm hay không; người cưa cây có dự đoán được hướng đổ của cây hay không; phương pháp cưa có phù hợp hay không; và vì sao cây vẫn đổ xuống đúng thời điểm người đi xe máy chạy tới.
Cùng với đó, tốc độ và hành vi của người đi xe máy cũng cần được xác minh khách quan.
Chỉ khi đặt tất cả những yếu tố này vào cùng một chuỗi nguyên nhân mới có thể trả lời chính xác câu hỏi ai phải chịu trách nhiệm.
Bởi trong một tai nạn chết người, “có cảnh giới” hay “nạn nhân chạy nhanh” chỉ là những tình tiết cần được xem xét, chứ không phải căn cứ để vội vàng quy trách nhiệm hoặc loại trừ trách nhiệm của bất kỳ bên nào.
Đính kèm
Sửa lần cuối bởi điều hành viên:
