Khách nằm, ngồi 10 tiếng trong quán cà phê. Cư xử thế nào mới đúng?

[Hue Hoang]

Vụ việc tại quán cà phê M. ở TP.HCM ngày 1/4 vừa qua, khi một nhóm khách ngồi 10 tiếng chỉ gọi một ly nước, nằm ngủ trên ghế, mang đồ ăn ngoài vào rồi đánh giá 1 sao sau khi bị phụ thu, đã tạo ra làn sóng tranh luận rộng rãi trên mạng xã hội. Câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng thực ra chạm đến một vấn đề lớn hơn: văn hóa ứng xử nơi công cộng và trách nhiệm của các bên liên quan.

Quán cà phê là nơi kinh doanh dịch vụ, không phải thư viện miễn phí hay phòng nghỉ ngơi cá nhân. Dù không có quy định bằng văn bản, có những chuẩn mực ứng xử tồn tại mà không cần ai nhắc nhở, tương tự như không nói chuyện điện thoại quá to nơi đông người hay không chiếm dụng chỗ ngồi của người khác. Việc nằm dài trên ghế quán, bày bừa đồ đạc, mang thức ăn từ bên ngoài vào trong khi gần như không tiêu thụ gì là hành vi thiếu tôn trọng cả chủ quán lẫn những khách khác xung quanh.

Điều đáng nói là nhóm khách trong vụ việc này không thực hiện một hành vi đơn lẻ mà kết hợp nhiều hành vi cùng lúc, từ gọi tối thiểu, giữ chỗ khi ra ngoài ăn trưa, đến nằm ngủ và mang đồ ăn ngoài vào. Tổng hòa những hành vi đó cho thấy sự thiếu ý thức về giới hạn khi sử dụng dịch vụ nơi công cộng.

Ảnh chụp qua camera giám sát quán cà phê. Một cô gái trẻ đang nằm dài trên ghế. Thực sự không biết nói gì nữa.
Đánh giá 1 sao: quyền lợi hay trả đũa?

Không kém phần đáng bàn là hành vi đánh giá 1 sao sau khi ra về. Đánh giá trực tuyến vốn là công cụ hữu ích giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn sáng suốt, nhưng nó chỉ có giá trị khi được sử dụng trung thực và có trách nhiệm. Trong trường hợp này, nhóm khách đã được giảm phí và chấp nhận thanh toán, tức là bản thân họ cũng ngầm thừa nhận mình đã sử dụng dịch vụ vượt mức bình thường. Việc vẫn cố tình hạ điểm để trả đũa không chỉ thiếu trung thực mà còn gây hại cho những người đọc đánh giá về sau, khi họ bị dẫn dắt sai về chất lượng thực sự của quán.

Tuy nhiên, sẽ là thiếu khách quan nếu chỉ nhìn vào phía khách. Quán M. cũng mắc một sai sót không nhỏ khi để tình trạng kéo dài đến tận 10 tiếng mới thông báo phụ thu, thay vì nhắc nhở từ sớm hoặc niêm yết chính sách rõ ràng ngay từ đầu. Sự chậm trễ này tạo ra cảm giác bị động cho khách và vô tình làm phức tạp thêm một tình huống lẽ ra có thể được giải quyết êm thấm hơn từ rất sớm.

Giải pháp nào hợp tình, hợp lý?

Về phía người kinh doanh, cần niêm yết rõ chính sách thời gian và phụ thu ngay tại bàn hoặc trên menu, nhắc nhở khách sớm và khéo léo thay vì chờ đợi quá lâu, đồng thời có thể áp dụng chính sách gọi thêm đồ uống theo từng vài tiếng như nhiều quán cà phê chuyên phục vụ học bài đang làm hiệu quả.

Về phía người tiêu dùng, nếu có ý định ngồi học bài cả buổi, nên hỏi trước chính sách của quán hoặc chủ động gọi thêm theo từng giờ. Quan trọng hơn, cần nhận thức rõ rằng mỗi chỗ ngồi trong quán là nguồn thu của người kinh doanh, và việc sử dụng có chừng mực là cách ứng xử văn minh cơ bản, không cần ai nhắc.

Về văn hóa đánh giá trực tuyến, cộng đồng cần dần hình thành thói quen đánh giá trung thực, dựa trên trải nghiệm thực tế thay vì cảm xúc nhất thời. Một đánh giá thiếu trách nhiệm có thể gây thiệt hại thực sự cho một cơ sở kinh doanh vô tội.

Câu chuyện nhỏ tại một quán cà phê Sài Gòn cuối cùng lại là lời nhắc về điều rất lớn: văn hóa nơi công cộng không được xây dựng bằng quy định mà bằng ý thức của từng cá nhân, từ phía người bán lẫn người mua.