Đoạn Video
Ảnh
Cao Tùng
Thành viên nổi tiếng
Nỗi trăn trở từ những ca ung thư phụ khoa phát hiện muộn, khi “khoảng thời gian vàng” bị bỏ lỡ, đã thôi thúc TS.BS Trần Mạnh Linh - Trưởng khoa Sản phụ khoa, Vinmec Hạ Long, Quảng Ninh - quyết tâm xây dựng mô hình tầm soát và quản lý chủ động, nhằm giúp phụ nữ được phát hiện bệnh từ sớm, theo dõi liên tục và không còn phụ thuộc vào “may rủi”.
Những “khoảng trống” khiến thời gian vàng bị bỏ lỡ
Mới ngoài 30 tuổi, chị Lan (tên bệnh nhân đã thay đổi) đến khám tại bệnh viện đa khoa Vinmec Hạ Long vì ra máu bất thường kéo dài. Kết quả xét nghiệm chuyên sâu và sinh thiết phát hiện chị mắc ung thư cổ tử cung giai đoạn tiến triển.
Đây là thời điểm mà các can thiệp tối thiểu không còn là lựa chọn tối ưu. Hành trình phía trước vì thế trở nên nặng nề hơn với phác đồ điều trị phức tạp, chi phí cao, thời gian điều trị dài và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống cũng như khả năng sinh sản.
“Đó không phải là trường hợp hiếm gặp. Mỗi lần như vậy, tôi đều có chung một cảm giác tiếc nuối. Điều khiến chúng tôi trăn trở không chỉ là bệnh đã ở giai đoạn muộn, mà còn là cảm xúc của người bệnh khi nhận chẩn đoán: Sự hoang mang, sợ hãi và cả tiếc nuối khi nhận ra mình đã bỏ lỡ nhiều cơ hội tầm soát trước đó”, TS.BS Trần Mạnh Linh chia sẻ.
TS.BS Trần Mạnh Linh - Trưởng khoa Sản phụ khoa, Vinmec Hạ Long - thăm khám bệnh nhân.
Hơn 20 năm làm nghề, tham gia các chương trình sàng lọc ung thư phụ khoa tại miền Trung và hợp tác nghiên cứu quốc tế, bác sĩ Linh nhận diện rõ hai khoảng trống lớn. Độ tuổi mắc ung thư ngày càng trẻ hóa, trong khi nhận thức về tầm soát ở nhóm phụ nữ trẻ vẫn còn hạn chế. Bên cạnh đó, từ giai đoạn tiền ung thư đến khi bệnh tiến triển có thể kéo dài tới 10 năm - một “khoảng thời gian vàng” đủ để phát hiện và can thiệp sớm, nhưng trên thực tế vẫn thường bị bỏ lỡ.
“Hệ quả lớn nhất là bệnh nhân đánh mất cơ hội điều trị đơn giản. Từ chỗ có thể xử lý triệt căn với chi phí thấp, họ phải bước vào hành trình điều trị phức tạp, tốn kém và tiên lượng sống giảm rõ rệt”, ông phân tích.
Theo vị bác sĩ, nguyên nhân không chỉ nằm ở nhận thức, mà còn ở cách tiếp cận y tế hiện nay. Phần lớn người dân vẫn đi khám theo kiểu “ngẫu hứng”, chỉ khi có triệu chứng hoặc kiểm tra định kỳ nhưng không liên tục, khiến việc sàng lọc trở nên rời rạc và thiếu tính hệ thống.
Chính những trăn trở đó khiến ông bắt đầu đặt ra câu hỏi: Liệu có thể xây dựng một mô hình quản lý chủ động hơn, nơi mỗi người phụ nữ đều có một lộ trình sức khỏe riêng, được theo dõi xuyên suốt?
Lời giải từ mô hình quản lý chủ động và cá thể hóa tại Vinmec Hạ Long
Câu trả lời dần rõ ràng khi TS.BS Trần Mạnh Linh cùng đồng nghiệp xây dựng Đơn vị Dự phòng và Quản lý toàn diện ung thư phụ khoa tại Vinmec Hạ Long. Khác với cách tiếp cận truyền thống, mô hình này đặt trọng tâm vào quản lý nguy cơ cá thể hóa và theo dõi liên tục.
“Mỗi phụ nữ có một mô hình nguy cơ ung thư khác nhau. Có người nguy cơ cao với ung thư cổ tử cung, có người lại cần chú ý nhiều hơn đến ung thư vú hoặc buồng trứng. Vì vậy, không thể áp dụng một cách tiếp cận chung cho tất cả”, bác sĩ Linh cho biết.
Tại Vinmec Hạ Long, toàn bộ quy trình được thiết kế theo chuỗi khép kín, từ sàng lọc, phát hiện tổn thương tiền ung thư ở giai đoạn sớm, đến điều trị đa chuyên khoa và theo dõi dài hạn, kể cả chăm sóc giảm nhẹ khi cần thiết. Mỗi khách hàng được đánh giá nguy cơ nguy cơ toàn diện dựa trên dữ liệu lâm sàng, tiền sử cá nhân - gia đình, kết hợp với phân tích di truyền.
Trong đó, xét nghiệm gen đóng vai trò then chốt khi cho phép nhận diện nguy cơ ngay từ cấp độ phân tử, thông qua việc phát hiện các đột biến liên quan đến ung thư, thay vì chờ bệnh hình thành mới phát hiện qua triệu chứng hay hình ảnh học.
Siêu âm giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường phụ khoa.
Trên cơ sở này, bác sĩ có thể xây dựng chiến lược theo dõi cá thể hóa như tầm soát sớm hơn, tăng tần suất kiểm tra hoặc kết hợp các phương pháp chuyên sâu. Quan trọng hơn, việc nhận diện nguy cơ di truyền còn giúp người bệnh chủ động dự phòng và mở rộng tầm soát cho người thân, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm và kiểm soát ung thư.
Song song với đó, hệ thống quản lý và theo dõi sức khỏe sẽ chủ động nhắc lịch khám, tái khám và cập nhật liên tục tình trạng, thay vì người bệnh phải tự nhớ hoặc quyết định thời điểm đi khám. Nhờ vậy, quá trình theo dõi được duy trì xuyên suốt, giảm thiểu nguy cơ bỏ lỡ “thời điểm vàng”.
Để vận hành mô hình này, theo bác sĩ Linh, yếu tố then chốt là sự phối hợp đa chuyên khoa với sự tham gia của sản phụ khoa, ung bướu, di truyền, chẩn đoán hình ảnh… Đây cũng là một trong những thách thức lớn nhất khi triển khai.
“Lợi thế của chúng tôi là nằm trong Hệ thống Y tế Vinmec - nơi có mạng lưới chuyên gia giàu kinh nghiệm được tổ chức theo ngành dọc và cơ chế hội chẩn liên viện. Nhờ đó, bệnh nhân tại Hạ Long vẫn được tiếp cận chất lượng điều trị tương đương các trung tâm lớn mà không cần di chuyển”, bác sĩ Linh nói.
Dù còn không ít rào cản, đặc biệt là trong việc thay đổi thói quen khám chữa bệnh của người dân, mô hình này đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Người bệnh không chỉ được phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư, mà còn có lộ trình theo dõi rõ ràng, được quản lý chủ động và điều trị kịp thời ngay tại địa phương, với chi phí hợp lý hơn.
“Quan trọng nhất là giúp phụ nữ chuyển từ trạng thái bị động sang chủ động bảo vệ sức khỏe của mình”, vị bác sĩ nhấn mạnh.
Những “khoảng trống” khiến thời gian vàng bị bỏ lỡ
Mới ngoài 30 tuổi, chị Lan (tên bệnh nhân đã thay đổi) đến khám tại bệnh viện đa khoa Vinmec Hạ Long vì ra máu bất thường kéo dài. Kết quả xét nghiệm chuyên sâu và sinh thiết phát hiện chị mắc ung thư cổ tử cung giai đoạn tiến triển.
Đây là thời điểm mà các can thiệp tối thiểu không còn là lựa chọn tối ưu. Hành trình phía trước vì thế trở nên nặng nề hơn với phác đồ điều trị phức tạp, chi phí cao, thời gian điều trị dài và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống cũng như khả năng sinh sản.
“Đó không phải là trường hợp hiếm gặp. Mỗi lần như vậy, tôi đều có chung một cảm giác tiếc nuối. Điều khiến chúng tôi trăn trở không chỉ là bệnh đã ở giai đoạn muộn, mà còn là cảm xúc của người bệnh khi nhận chẩn đoán: Sự hoang mang, sợ hãi và cả tiếc nuối khi nhận ra mình đã bỏ lỡ nhiều cơ hội tầm soát trước đó”, TS.BS Trần Mạnh Linh chia sẻ.
Hơn 20 năm làm nghề, tham gia các chương trình sàng lọc ung thư phụ khoa tại miền Trung và hợp tác nghiên cứu quốc tế, bác sĩ Linh nhận diện rõ hai khoảng trống lớn. Độ tuổi mắc ung thư ngày càng trẻ hóa, trong khi nhận thức về tầm soát ở nhóm phụ nữ trẻ vẫn còn hạn chế. Bên cạnh đó, từ giai đoạn tiền ung thư đến khi bệnh tiến triển có thể kéo dài tới 10 năm - một “khoảng thời gian vàng” đủ để phát hiện và can thiệp sớm, nhưng trên thực tế vẫn thường bị bỏ lỡ.
“Hệ quả lớn nhất là bệnh nhân đánh mất cơ hội điều trị đơn giản. Từ chỗ có thể xử lý triệt căn với chi phí thấp, họ phải bước vào hành trình điều trị phức tạp, tốn kém và tiên lượng sống giảm rõ rệt”, ông phân tích.
Theo vị bác sĩ, nguyên nhân không chỉ nằm ở nhận thức, mà còn ở cách tiếp cận y tế hiện nay. Phần lớn người dân vẫn đi khám theo kiểu “ngẫu hứng”, chỉ khi có triệu chứng hoặc kiểm tra định kỳ nhưng không liên tục, khiến việc sàng lọc trở nên rời rạc và thiếu tính hệ thống.
Chính những trăn trở đó khiến ông bắt đầu đặt ra câu hỏi: Liệu có thể xây dựng một mô hình quản lý chủ động hơn, nơi mỗi người phụ nữ đều có một lộ trình sức khỏe riêng, được theo dõi xuyên suốt?
Lời giải từ mô hình quản lý chủ động và cá thể hóa tại Vinmec Hạ Long
Câu trả lời dần rõ ràng khi TS.BS Trần Mạnh Linh cùng đồng nghiệp xây dựng Đơn vị Dự phòng và Quản lý toàn diện ung thư phụ khoa tại Vinmec Hạ Long. Khác với cách tiếp cận truyền thống, mô hình này đặt trọng tâm vào quản lý nguy cơ cá thể hóa và theo dõi liên tục.
“Mỗi phụ nữ có một mô hình nguy cơ ung thư khác nhau. Có người nguy cơ cao với ung thư cổ tử cung, có người lại cần chú ý nhiều hơn đến ung thư vú hoặc buồng trứng. Vì vậy, không thể áp dụng một cách tiếp cận chung cho tất cả”, bác sĩ Linh cho biết.
Tại Vinmec Hạ Long, toàn bộ quy trình được thiết kế theo chuỗi khép kín, từ sàng lọc, phát hiện tổn thương tiền ung thư ở giai đoạn sớm, đến điều trị đa chuyên khoa và theo dõi dài hạn, kể cả chăm sóc giảm nhẹ khi cần thiết. Mỗi khách hàng được đánh giá nguy cơ nguy cơ toàn diện dựa trên dữ liệu lâm sàng, tiền sử cá nhân - gia đình, kết hợp với phân tích di truyền.
Trong đó, xét nghiệm gen đóng vai trò then chốt khi cho phép nhận diện nguy cơ ngay từ cấp độ phân tử, thông qua việc phát hiện các đột biến liên quan đến ung thư, thay vì chờ bệnh hình thành mới phát hiện qua triệu chứng hay hình ảnh học.
Trên cơ sở này, bác sĩ có thể xây dựng chiến lược theo dõi cá thể hóa như tầm soát sớm hơn, tăng tần suất kiểm tra hoặc kết hợp các phương pháp chuyên sâu. Quan trọng hơn, việc nhận diện nguy cơ di truyền còn giúp người bệnh chủ động dự phòng và mở rộng tầm soát cho người thân, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm và kiểm soát ung thư.
Song song với đó, hệ thống quản lý và theo dõi sức khỏe sẽ chủ động nhắc lịch khám, tái khám và cập nhật liên tục tình trạng, thay vì người bệnh phải tự nhớ hoặc quyết định thời điểm đi khám. Nhờ vậy, quá trình theo dõi được duy trì xuyên suốt, giảm thiểu nguy cơ bỏ lỡ “thời điểm vàng”.
Để vận hành mô hình này, theo bác sĩ Linh, yếu tố then chốt là sự phối hợp đa chuyên khoa với sự tham gia của sản phụ khoa, ung bướu, di truyền, chẩn đoán hình ảnh… Đây cũng là một trong những thách thức lớn nhất khi triển khai.
“Lợi thế của chúng tôi là nằm trong Hệ thống Y tế Vinmec - nơi có mạng lưới chuyên gia giàu kinh nghiệm được tổ chức theo ngành dọc và cơ chế hội chẩn liên viện. Nhờ đó, bệnh nhân tại Hạ Long vẫn được tiếp cận chất lượng điều trị tương đương các trung tâm lớn mà không cần di chuyển”, bác sĩ Linh nói.
Dù còn không ít rào cản, đặc biệt là trong việc thay đổi thói quen khám chữa bệnh của người dân, mô hình này đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Người bệnh không chỉ được phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư, mà còn có lộ trình theo dõi rõ ràng, được quản lý chủ động và điều trị kịp thời ngay tại địa phương, với chi phí hợp lý hơn.
“Quan trọng nhất là giúp phụ nữ chuyển từ trạng thái bị động sang chủ động bảo vệ sức khỏe của mình”, vị bác sĩ nhấn mạnh.
