Mỹ - Iran giao tranh dữ dội, căng thẳng bao trùm Trung Đông: Eo biển Hormuz thành điểm nóng

B
Ánh Bình Minh
Phản hồi: 0

Ánh Bình Minh

Thành viên nổi tiếng
Mỹ và Iran vừa trải qua đợt giao tranh dữ dội nhất kể từ tháng 7/2026, khi Washington không kích các mục tiêu quân sự dọc bờ biển phía Nam Iran còn Tehran đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở Mỹ tại nhiều quốc gia Trung Đông. Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại cuộc chiến kéo dài từ tháng 2 có thể bước sang một vòng leo thang nguy hiểm hơn.

1788433649489.png


Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự Iran

Ngày 1/9, quân đội Mỹ tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran dọc bờ biển phía Nam, trong khu vực có vị trí đặc biệt quan trọng đối với hoạt động hàng hải qua Strait of Hormuz.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự, bao gồm hệ thống phòng không, radar, tài sản hàng hải, năng lực rải thủy lôi và các cơ sở liên lạc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Đây là một phần trong cuộc đối đầu đã kéo dài sang tháng thứ bảy kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.

Tổng thống Donald Trump mô tả cuộc tấn công mới nhất là một đòn đánh "rất mạnh" và cảnh báo Washington có thể tiếp tục hành động.

"Đêm qua là một cuộc tấn công rất mạnh, và chúng tôi sẵn sàng thực hiện cuộc tấn công khác bất cứ lúc nào chúng tôi muốn", ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Washington cho rằng các cuộc tấn công mới nhằm đáp trả những hành động của Iran liên quan tới lực lượng Mỹ và hoạt động hàng hải trong khu vực.

Iran lập tức đáp trả trên nhiều mặt trận

Tehran không chỉ đáp trả trực tiếp mà còn mở rộng phạm vi tấn công tới các cơ sở Mỹ tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Iran tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu Mỹ tại Bahrain, Jordan, Kuwait và Iraq. Các cuộc tấn công khiến nhiều quốc gia trong khu vực phải kích hoạt hệ thống phòng không.

Tại Kuwait, mục tiêu được Iran nhắm tới bao gồm căn cứ không quân Ali Al Salem của Mỹ và một khu dân cư được cho là có liên quan tới chỉ huy Mỹ. Lực lượng cứu hỏa Kuwait cho biết đã phải dập một đám cháy tại khu dân cư sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Bahrain, nơi đặt trụ sở khu vực của Hải quân Mỹ, cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn và phá hủy các máy bay không người lái Iran.

Tại Jordan, lực lượng phòng không được cho là đã đánh chặn phần lớn tên lửa Iran. Theo thông tin được công bố, 13 tên lửa đạn đạo đã đi vào không phận Jordan, trong đó 10 quả bị đánh chặn và 3 quả rơi xuống các khu vực không có người sinh sống. Không có thương vong được báo cáo.

Iran tuyên bố đã gây thương vong cho lực lượng Mỹ tại Jordan và miền Bắc Iraq. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng đánh giá ban đầu không ghi nhận thương vong tại những khu vực này.

Điều đó cho thấy một số tuyên bố về kết quả các cuộc tấn công vẫn đang có sự khác biệt lớn giữa Tehran và Washington.

Cáo buộc Mỹ đánh trúng tiệc cưới

Một trong những diễn biến gây tranh cãi nhất là vụ tấn công tại Kuhestak, một khu vực ven biển Iran nhìn ra eo biển Hormuz.

Truyền thông Iran cho biết một cuộc không kích của Mỹ đã đánh trúng một ngôi nhà nơi đang diễn ra tiệc cưới. Ban đầu có thông tin cho rằng 5 người thiệt mạng, sau đó truyền thông nhà nước Iran điều chỉnh con số xuống còn 4 người, trong đó có hai phụ nữ và hai trẻ em, một em 4 tuổi và một em 16 tuổi. Ít nhất 68 người được cho là bị thương tại địa điểm này.

Bộ trưởng Y tế Iran sau đó cho biết tổng cộng 18 người thiệt mạng và 108 người bị thương trong các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ trên lãnh thổ Iran.

Reuters cho biết chưa thể độc lập xác minh vụ việc. Phía quân đội Mỹ nói họ biết về những thông tin do truyền thông nhà nước Iran đưa ra nhưng khẳng định quân đội Mỹ không nhắm mục tiêu vào dân thường.

Vụ việc đang trở thành một điểm nóng mới trong cuộc chiến thông tin giữa Washington và Tehran.

Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm

Đằng sau những đợt không kích và trả đũa là cuộc giằng co ngày càng quyết liệt quanh eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và biển Arab.

Trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường này. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nghiêm trọng nào tại Hormuz đều có thể nhanh chóng tác động tới giá năng lượng và nền kinh tế toàn cầu.

Washington khẳng định vẫn đang hướng dẫn tàu thuyền di chuyển qua eo biển. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết khoảng 17 triệu thùng dầu đã đi qua Hormuz trong ngày 31/8, mức cao nhất kể từ khi cuộc chiến khiến dòng chảy dầu qua tuyến đường này suy giảm.

Tuy nhiên, dữ liệu vận tải cho thấy hoạt động hàng hải vẫn chịu sức ép lớn. Kpler ước tính chỉ có 4 tàu hàng hóa đi qua eo biển trong ngày 2/9, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 13 tàu trong 10 ngày trước đó.

Iran cũng tiếp tục gia tăng sức ép đối với các tàu đi qua Hormuz.

Tehran đã đưa thêm 11 tàu vào danh sách đen, nâng tổng số tàu bị liệt kê lên 56. Những tàu bị coi là vi phạm quy định của Iran có thể đối mặt với nguy cơ bị phạt, tịch thu hoặc bắt giữ nếu đi qua eo biển mà không được Tehran cho phép.

Iran đồng thời tuyên bố hai tàu chở dầu đã trúng thủy lôi khi được lực lượng Mỹ hướng dẫn đi qua Hormuz. Những cáo buộc này chưa được xác minh độc lập.

Trong một diễn biến khác, một tàu chở dầu mang cờ Saudi Arabia bị tấn công và bốc cháy gần Hormuz ngày 31/8, khiến hai thủy thủ Philippines thiệt mạng. Chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công.

Giá dầu lập tức phản ứng

Những diễn biến tại Hormuz nhanh chóng tác động tới thị trường năng lượng.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 2/9, dầu Brent tăng 98 cent, tương đương 1%, lên 95,63 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 79 cent, tương đương 0,9%, lên 91,01 USD/thùng. Trong phiên, cả hai loại dầu đều có thời điểm đạt mức cao nhất kể từ ngày 24/7.

Thị trường đặc biệt quan tâm tới việc liệu các cuộc tấn công mới có khiến dòng dầu qua Trung Đông tiếp tục suy giảm hay không.

Nếu giao tranh mở rộng và Hormuz bị phong tỏa trên quy mô lớn hơn, nguy cơ không chỉ dừng ở việc giá dầu tăng mà còn có thể lan sang chi phí vận tải, lạm phát và hoạt động sản xuất tại nhiều nền kinh tế phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ khu vực.

Cả Mỹ và Iran đều đang chịu sức ép

Đợt giao tranh mới nhất diễn ra sau khoảng một tháng tương đối yên ắng và được Reuters đánh giá là cuộc trao đổi hỏa lực nghiêm trọng nhất kể từ tháng 7.

Hồi tháng 7, Tổng thống Trump từng bất ngờ dừng chiến dịch ném bom kéo dài hai tuần sau khi giới chức quân sự cảnh báo kho đạn dược của Mỹ đang bị tiêu hao nhanh và số mục tiêu có giá trị tại Iran ngày càng hạn chế.

Sau nhiều tháng chiến tranh, Washington tuyên bố đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự thông thường của Iran và gây thêm sức ép lên nền kinh tế vốn đã gặp nhiều khó khăn của nước này.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn chưa đạt được toàn bộ những mục tiêu được đặt ra khi phát động "Operation Epic Fury" hồi tháng 2, trong đó có việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, hạn chế khả năng Tehran tấn công các nước láng giềng và tạo điều kiện để người dân Iran thay đổi chính quyền.

Trong khi đó, Tehran tiếp tục cho thấy khả năng tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV trên phạm vi rộng, đặc biệt nhằm vào mạng lưới căn cứ Mỹ tại Trung Đông.

Áp lực chính trị cũng đè nặng lên ông Trump

Cuộc chiến không chỉ gây sức ép về quân sự và kinh tế mà còn trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm tại Mỹ.

Theo Reuters, các cố vấn của Tổng thống Trump đang tìm cách hạn chế mức độ leo thang của cuộc chiến trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Một số quan chức cho rằng Washington muốn duy trì sức ép kinh tế đối với Iran thay vì ngay lập tức mở lại một chiến dịch quân sự toàn diện.

Một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos cuối tháng 8 cho thấy chỉ 31% người Mỹ ủng hộ cuộc chiến, trong khi khoảng 63% phản đối. Giá xăng tăng cũng đang trở thành mối quan tâm lớn đối với cử tri.

Đáng chú ý, các nguồn tin được Reuters dẫn cho biết chính quyền Trump có thể cân nhắc gia tăng hành động quân sự sau cuộc bầu cử tháng 11, dù khả năng quay trở lại một cuộc chiến toàn diện vẫn chưa chắc chắn.

Nỗ lực ngoại giao đứng trước thử thách

Trong lúc tên lửa và UAV tiếp tục được phóng qua khu vực, một số quốc gia đang tìm cách kéo Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán.

Ai Cập và Qatar đã kêu gọi Washington và Tehran nối lại đàm phán, cảnh báo việc giao tranh tiếp diễn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định khu vực. Pakistan cũng cho biết nước này tiếp tục tham gia các nỗ lực trung gian nhằm đưa hai bên trở lại bàn đàm phán.

Các nước Arab trong khu vực ngày càng lo ngại rằng họ có thể trở thành chiến trường bất đắc dĩ của cuộc đối đầu Mỹ - Iran, đặc biệt khi hàng loạt căn cứ quân sự Mỹ nằm trên lãnh thổ các đồng minh của Washington.

Trung Đông đứng trước nguy cơ một vòng xoáy mới

Đợt giao tranh mới cho thấy thỏa thuận ngừng bắn và những khoảng lặng trước đó chưa thể giải quyết các nguyên nhân cốt lõi của cuộc xung đột.

Mỹ vẫn muốn duy trì khả năng kiểm soát và bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, trong khi Iran coi việc gây sức ép lên tuyến đường này là một trong những công cụ quan trọng để đáp trả chiến dịch quân sự của Washington.

Nếu các cuộc tấn công tiếp tục mở rộng từ lãnh thổ Iran sang các căn cứ Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Jordan, Iraq và các nước khác, nguy cơ một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn sẽ gia tăng.

Trong ngắn hạn, eo biển Hormuz, giá dầu và khả năng Mỹ - Iran tiếp tục trả đũa lẫn nhau sẽ là ba yếu tố quyết định mức độ leo thang của cuộc khủng hoảng.

Sau nhiều tháng chiến tranh, cả Washington lẫn Tehran đều đang phải đối mặt với sức ép về nguồn lực, kinh tế và chính trị. Nhưng thay vì tiến gần tới một giải pháp, loạt cuộc tấn công mới nhất lại cho thấy một thực tế đáng lo ngại: một tháng tương đối yên ắng không đồng nghĩa với việc cuộc chiến đã kết thúc.
 


Đăng nhập một lần thảo luận tẹt ga
Back
Top