Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên không chỉ là người đi tiên phong trong nền tân nhạc mà còn được coi là biểu tượng thời trang tại Việt Nam những năm 1930 - 1940.
Nghệ sĩ Nhân dân từng đạt giải cao nhất cuộc thi người đẹp Bắc Kỳ
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên sinh năm 1920 ở Ngõ Nghè, nay là phố Lê Chân (Hải Phòng) trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật. Mẹ bà tên Trần Thị Sinh, diễn viên cải lương nổi tiếng thời đó. Cha bà là Thái Đình Lan, một tiểu thương thuộc lĩnh vực hàng hải.
Từ nhỏ, Ái Liên đã bộc lộ niềm say mê đặc biệt với nghệ thuật cải lương, được mẹ cùng các anh chị trong đoàn tận tình chỉ dạy. Bà sớm thể hiện năng khiếu nổi bật, thành thạo nhiều loại nhạc cụ dân tộc như đàn kìm, đàn cò, đàn sến, đàn độc huyền, cũng như các nhạc cụ phương Tây như dương cầm, vĩ cầm, tây ban cầm, hạ uy cầm, trống jazz… Bà còn sử dụng nhuần nhuyễn các nhạc cụ gõ như trống, mõ thanh và thập lục.
Năm 16 tuổi, bà trở lại Hải Phòng và bắt đầu tham gia các đêm diễn từ thiện với tư cách tài tử. Từ những lần xuất hiện này, Ái Liên được Hội kịch Bắc Kỳ (La Scène Tonkinoise) mời cộng tác, đảm nhận vai Yến trong vở opéra comique Kịch trường vạn tuế của Trần Ngọc Diệp. Vai diễn đã nhanh chóng đưa bà trở thành gương mặt nổi bật, rồi dần vươn lên thành ngôi sao của đoàn kịch La Scène Tonkinoise.
Trong cuốn tự truyện Để gió cuốn đi, con gái Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên (ca sĩ Ái Vân) từng chia sẻ: Năm 16 tuổi, bà đã tham gia cuộc thi người đẹp Bắc Kỳ và đoạt giải cao nhất. Cũng bởi vậy, nhiều người gọi Ái Liên là Hoa khôi đất Bắc, Hoa khôi Hà Nội, Hoa khôi Đông Dương…
"Ngày đó, hình ảnh Ái Liên trong bộ áo đuôi tôm trắng, mũ ống trắng, tay cầm can trắng nhảy cracket điệu nghệ trong các bài hát nước ngoài lời Việt đã trở thành biểu tượng âm nhạc những năm 1930 - 1940 thế kỷ trước. Má tôi cũng là người đi đầu và khởi xướng các trào lưu thời trang lúc đó bằng các mode áo dài mà má mặc hàng ngày. Báo chí săn đón chụp hình khiến hình ảnh của má tôi mỗi ngày mỗi rực rỡ.
Việc quản lý và hướng dẫn má tôi do bà ngoại đảm nhiệm, giống như bầu show hiện nay. Bà đưa ra cho má một lịch sinh hoạt khá chuyên nghiệp: đúng 12 giờ trưa ăn cơm, 17 giờ ăn nhẹ và sau khi đi diễn về mới ăn uống hoành tráng và linh đình" - ca sĩ Ái Vân viết.
Nghệ sĩ Nhân dân giành được nhiều thành tựu lớn
Nghệ sĩ Ái Liên từng được triều đình Huế tặng huy chương Nam Long bội tinh. Đoàn của bà cũng lưu diễn khắp Đông Dương, giành được những thành tựu lớn. Quốc vương Sihanouk (1922- 2012) từng đích thân lên sân khấu trao tặng huy chương cho nghệ sĩ Ái Liên.
Bà còn thành công với những vai diễn tuồng như: Vương hậu (vở Khuất nguyên), Lương Sơn Bá (vở Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài)... Ngoài hát cho đoàn Ái Liên của mình, nữ nghệ sĩ cũng cộng tác với đoàn Kim Chung của bầu Long, trở thành một trong những diễn viên nức tiếng của miền Bắc thời đó.
Sau năm 1954, nghệ sĩ giữ vai trò trưởng đoàn cải lương Bắc Trung ương (nay là Nhà hát Cải lương Việt Nam), Uỷ viên Ban chấp hành Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, tích cực tham gia cải lương cách mạng phía Bắc, tham gia công tác giảng dạy đào tạo nhiều thế hệ diễn viên của Nhà hát.
Năm 1991, nghệ sĩ Ái Liên qua đời. 6 năm sau, bà được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Nghệ sĩ Nhân dân từng đạt giải cao nhất cuộc thi người đẹp Bắc Kỳ
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên sinh năm 1920 ở Ngõ Nghè, nay là phố Lê Chân (Hải Phòng) trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật. Mẹ bà tên Trần Thị Sinh, diễn viên cải lương nổi tiếng thời đó. Cha bà là Thái Đình Lan, một tiểu thương thuộc lĩnh vực hàng hải.
Từ nhỏ, Ái Liên đã bộc lộ niềm say mê đặc biệt với nghệ thuật cải lương, được mẹ cùng các anh chị trong đoàn tận tình chỉ dạy. Bà sớm thể hiện năng khiếu nổi bật, thành thạo nhiều loại nhạc cụ dân tộc như đàn kìm, đàn cò, đàn sến, đàn độc huyền, cũng như các nhạc cụ phương Tây như dương cầm, vĩ cầm, tây ban cầm, hạ uy cầm, trống jazz… Bà còn sử dụng nhuần nhuyễn các nhạc cụ gõ như trống, mõ thanh và thập lục.
Cố Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên thời trẻ. (Ảnh: TLP)
Năm 16 tuổi, bà trở lại Hải Phòng và bắt đầu tham gia các đêm diễn từ thiện với tư cách tài tử. Từ những lần xuất hiện này, Ái Liên được Hội kịch Bắc Kỳ (La Scène Tonkinoise) mời cộng tác, đảm nhận vai Yến trong vở opéra comique Kịch trường vạn tuế của Trần Ngọc Diệp. Vai diễn đã nhanh chóng đưa bà trở thành gương mặt nổi bật, rồi dần vươn lên thành ngôi sao của đoàn kịch La Scène Tonkinoise.
Trong cuốn tự truyện Để gió cuốn đi, con gái Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên (ca sĩ Ái Vân) từng chia sẻ: Năm 16 tuổi, bà đã tham gia cuộc thi người đẹp Bắc Kỳ và đoạt giải cao nhất. Cũng bởi vậy, nhiều người gọi Ái Liên là Hoa khôi đất Bắc, Hoa khôi Hà Nội, Hoa khôi Đông Dương…
"Ngày đó, hình ảnh Ái Liên trong bộ áo đuôi tôm trắng, mũ ống trắng, tay cầm can trắng nhảy cracket điệu nghệ trong các bài hát nước ngoài lời Việt đã trở thành biểu tượng âm nhạc những năm 1930 - 1940 thế kỷ trước. Má tôi cũng là người đi đầu và khởi xướng các trào lưu thời trang lúc đó bằng các mode áo dài mà má mặc hàng ngày. Báo chí săn đón chụp hình khiến hình ảnh của má tôi mỗi ngày mỗi rực rỡ.
Việc quản lý và hướng dẫn má tôi do bà ngoại đảm nhiệm, giống như bầu show hiện nay. Bà đưa ra cho má một lịch sinh hoạt khá chuyên nghiệp: đúng 12 giờ trưa ăn cơm, 17 giờ ăn nhẹ và sau khi đi diễn về mới ăn uống hoành tráng và linh đình" - ca sĩ Ái Vân viết.
Cố Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên và chồng - doanh nhân Hà Quang Định. (Ảnh: TLP)
Nghệ sĩ Nhân dân giành được nhiều thành tựu lớn
Nghệ sĩ Ái Liên từng được triều đình Huế tặng huy chương Nam Long bội tinh. Đoàn của bà cũng lưu diễn khắp Đông Dương, giành được những thành tựu lớn. Quốc vương Sihanouk (1922- 2012) từng đích thân lên sân khấu trao tặng huy chương cho nghệ sĩ Ái Liên.
Bà còn thành công với những vai diễn tuồng như: Vương hậu (vở Khuất nguyên), Lương Sơn Bá (vở Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài)... Ngoài hát cho đoàn Ái Liên của mình, nữ nghệ sĩ cũng cộng tác với đoàn Kim Chung của bầu Long, trở thành một trong những diễn viên nức tiếng của miền Bắc thời đó.
Sau năm 1954, nghệ sĩ giữ vai trò trưởng đoàn cải lương Bắc Trung ương (nay là Nhà hát Cải lương Việt Nam), Uỷ viên Ban chấp hành Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, tích cực tham gia cải lương cách mạng phía Bắc, tham gia công tác giảng dạy đào tạo nhiều thế hệ diễn viên của Nhà hát.
Năm 1991, nghệ sĩ Ái Liên qua đời. 6 năm sau, bà được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
