Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Sau gần 6 tháng chiến sự, mục tiêu mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra với Iran vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Tehran chưa chấp nhận những điều kiện của Washington, eo biển Hormuz chưa được mở hoàn toàn và các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc. Trong lúc đó, một nghịch lý xuất hiện: Oman - quốc gia từng đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran - lại trở thành đối tượng bị ông Trump công khai đe dọa.
Diễn biến này cho thấy cuộc chiến đang bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, khi sức ép của Washington không chỉ nhằm vào Tehran mà còn lan sang những nước mà Mỹ cho rằng đang cản trở mục tiêu của mình.
Sáu tháng chiến sự và một thỏa thuận không thành
Tháng 6/2026, Mỹ và Iran đạt một thỏa thuận tạm thời, mở ra khoảng thời gian 60 ngày để hai bên tiến tới một thỏa thuận rộng hơn. Nhưng khi thời hạn này kết thúc vào giữa tháng 8, một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa xuất hiện. Washington Post nhận định ông Trump đang bị mắc kẹt trong một cuộc chiến kéo dài trong khi các cuộc đàm phán hòa bình đình trệ.
Reuters cho biết ngày 17/8, ông Trump tuyên bố Washington không tìm cách gia hạn thỏa thuận tạm thời và cho rằng Iran sẽ không chấp nhận kiểu thỏa thuận mà ông mong muốn. Trong khi đó, Tehran cảnh báo nếu ngoại giao thất bại, nước này có thể leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz và tiến hành hành động quân sự.
Như vậy, sau nhiều tháng giao tranh, bài toán của Washington vẫn chưa được giải quyết: Iran chưa khuất phục, còn Mỹ chưa đạt được một thỏa thuận có thể tuyên bố là chiến thắng.
Đây chính là nền tảng khiến chiến lược của chính quyền ông Trump ngày càng chuyển sang gây sức ép mạnh hơn.
Từ Iran đến Oman: Vì sao ông Trump nổi giận với một đồng minh?
Ngày 17/8, ông Trump gây chú ý khi đe dọa có thể tấn công Oman nếu nước này “cản đường” các nỗ lực của Mỹ liên quan đến eo biển Hormuz. Reuters xác nhận lời đe dọa xuất hiện đúng thời điểm thời hạn 60 ngày của thỏa thuận Mỹ-Iran kết thúc.
Điều đáng nói là Oman không phải đối thủ của Mỹ.
Ngược lại, Oman từ lâu được Washington xem là một kênh ngoại giao quan trọng với Tehran. Quốc gia vùng Vịnh này có quan hệ tương đối đặc biệt với Iran và từng đóng vai trò trung gian trong nhiều cuộc tiếp xúc Mỹ-Iran.
Vì vậy, việc ông Trump công khai chỉ trích Muscat cho thấy mức độ thất vọng của Washington đã tăng đáng kể.
Washington Post mô tả đây là biểu hiện của việc ông Trump ngày càng trút sự thất vọng lên các đồng minh khi chiến thắng trong cuộc chiến Iran trở nên khó đạt được.
Nói cách khác, vấn đề không đơn thuần là ông Trump “không hài lòng với Oman”. Vấn đề lớn hơn là Washington và Muscat đang có cách tiếp cận khác nhau đối với Iran và eo biển Hormuz.
Hormuz trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu
Eo biển Hormuz chính là nơi giải thích vì sao Oman bất ngờ trở thành tâm điểm.
Hormuz nằm giữa Iran và Oman, đồng thời là một trong những tuyến hàng hải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Reuters cho biết khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường biển này.
Trong những tháng qua, Mỹ và Iran liên tục đưa ra những tuyên bố trái ngược về quyền kiểm soát Hormuz.
Washington tuyên bố đã kiểm soát tuyến đường biển chiến lược, trong khi Tehran khẳng định eo biển vẫn nằm dưới sự kiểm soát và quản lý của Iran.
Đối với Trump, mở lại Hormuz là một phần quan trọng để chứng minh chiến dịch quân sự đã đạt kết quả. Nhưng đối với Iran, quyền kiểm soát hoặc khả năng gây gián đoạn giao thông tại Hormuz lại là một trong những con bài mặc cả mạnh nhất.
Chính vì vậy, mọi thỏa thuận liên quan đến Hormuz đều có ý nghĩa vượt xa vấn đề vận tải biển.
Oman đang làm điều Washington không muốn?
Trong tháng 8, Iran và Oman đã tiến hành đàm phán về việc quản lý và khôi phục hoạt động hàng hải qua Hormuz.
Reuters từng đưa tin vào đầu tháng 8 rằng các cuộc đàm phán Iran-Oman có dấu hiệu tiến triển, thậm chí Washington kỳ vọng một thỏa thuận có thể sớm giúp khôi phục hoạt động vận chuyển dầu.
Nhưng vấn đề nằm ở nội dung của thỏa thuận.
Theo Reuters, một phương án được đề xuất có thể cho phép Iran kiểm soát một phần hoạt động tàu thuyền đi vào eo biển. Washington vốn phản đối bất kỳ cơ chế nào trao cho Tehran quyền kiểm soát như vậy.
Đây là điểm mấu chốt.
Oman muốn tìm một cơ chế thực tế để khôi phục hàng hải và giảm căng thẳng. Mỹ muốn một thỏa thuận buộc Iran phải nhượng bộ về mặt chiến lược.
Hai mục tiêu này không hoàn toàn giống nhau.
Vì thế, khi các cuộc đàm phán Oman-Iran tiến triển nhưng chưa đáp ứng yêu cầu của Washington, Muscat từ một trung gian hữu ích bắt đầu bị nhìn nhận như một bên có khả năng làm suy yếu chiến lược gây sức ép của Mỹ.
Ông Trump đang đối mặt với một nghịch lý lớn
Điều trớ trêu là Washington vẫn cần những kênh trung gian như Oman.
Nếu Mỹ và Iran không thể trực tiếp đạt được thỏa thuận, các quốc gia có quan hệ với cả hai bên có thể trở thành cầu nối cần thiết để truyền tải thông điệp, xây dựng lòng tin và tìm kiếm một lối thoát.
Nhưng càng kéo dài, vai trò của những bên trung gian càng trở nên nhạy cảm.
Nếu Oman đạt được một thỏa thuận riêng với Iran về Hormuz, Washington có thể coi đó là một bước đi giúp Tehran giữ lại đòn bẩy chiến lược.
Và đó chính là lý do lời đe dọa nhằm vào Oman có ý nghĩa lớn hơn một phát biểu nóng giận.
Nó phản ánh sự va chạm giữa mục tiêu quân sự của Mỹ và nỗ lực ngoại giao của một đồng minh.
Từ “chiến thắng nhanh” sang cuộc chiến tiêu hao?
Một trong những vấn đề lớn nhất đối với chính quyền Trump hiện nay là thời gian.
Chiến tranh càng kéo dài, chi phí quân sự, kinh tế và chính trị càng tăng. Washington Post cho biết số quân nhân Mỹ bị thương trong chiến tranh đã vượt 750 người khi xung đột tiến gần mốc sáu tháng.
Trong khi đó, thị trường năng lượng cũng chịu tác động mạnh.
Reuters cho biết giá dầu đã tăng hơn 2 USD/thùng trong ngày 17/8 khi sự bi quan về các cuộc đàm phán Mỹ-Iran làm gia tăng lo ngại nguồn cung.
Đến ngày 24/8, Reuters đưa tin giá dầu giảm trước thời điểm Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mới, nhưng thị trường vẫn đặc biệt quan tâm đến nguy cơ dòng dầu qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Điều này cho thấy cuộc chiến Iran không còn chỉ là câu chuyện về chương trình hạt nhân hay cán cân quân sự. Nó đã trở thành một cuộc khủng hoảng địa chính trị có tác động trực tiếp đến năng lượng, vận tải biển và kinh tế toàn cầu.
Washington chuyển sang “đòn kinh tế”
Khi ngoại giao không tạo được đột phá, chính quyền Trump đang chuẩn bị một bước đi khác: tăng cường chiến tranh kinh tế.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ áp đặt những biện pháp trừng phạt được mô tả là “khắc nghiệt nhất trong lịch sử” nhằm vào Iran. Mỹ cũng cảnh báo các quốc gia tiếp tục hỗ trợ hoặc giao thương với Tehran có thể chịu sức ép.
Reuters cho biết mục tiêu của Washington là cô lập Iran về kinh tế và làm suy yếu nguồn lực giúp Tehran duy trì cuộc đối đầu.
Nhưng chiến lược này cũng chứa đựng rủi ro.
Nếu các biện pháp trừng phạt khiến Iran cảm thấy không còn đường lùi, Tehran có thể đáp trả bằng cách tiếp tục gây sức ép tại Hormuz hoặc sử dụng các công cụ quân sự khác.
Khi đó, đòn kinh tế có thể không giúp chiến tranh kết thúc mà lại kéo dài vòng xoáy trả đũa.
Iran cũng đang tìm cách không bị dồn vào thế bí
Tehran không hoàn toàn đóng cánh cửa ngoại giao.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian gần đây nói đã đến lúc chấm dứt chiến tranh nhưng từ một “vị thế sức mạnh”. Trong khi đó, Pakistan đang tích cực đóng vai trò trung gian và tư lệnh quân đội Pakistan dự kiến tới Tehran ngày 24/8 để thúc đẩy nỗ lực giảm căng thẳng.
Điều này cho thấy Iran cũng đang tìm kiếm một lối thoát.
Nhưng Tehran muốn một thỏa thuận mà trong đó Iran không bị đặt vào vị trí của bên thua cuộc.
Đó chính là điều khiến khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn.
Sáu tháng sau, ai đang bị mắc kẹt?
Nhìn từ bên ngoài, Iran là bên chịu sức ép lớn nhất vì bị tấn công quân sự và đối mặt với nguy cơ trừng phạt kinh tế nghiêm trọng.
Nhưng về mặt chính trị, Washington cũng đang phải đối mặt với một bài toán khó.
Ông Trump cần một kết quả đủ lớn để chứng minh chiến dịch đã thành công. Trong khi đó, Iran chưa đầu hàng, Hormuz vẫn là điểm nghẽn, các cuộc đàm phán chưa tạo được đột phá và chiến tranh đã kéo dài gần sáu tháng.
Reuters thậm chí mô tả cuộc xung đột đang có nguy cơ trở thành một cuộc chiến “tự vận hành”, khi các đòn đáp trả và những thay đổi chính sách liên tục tạo ra vòng xoáy mới mà không bên nào thực sự kiểm soát được toàn bộ diễn biến.
Trong bối cảnh đó, Oman trở thành một biểu tượng đáng chú ý.
Nếu trước đây Oman là chiếc cầu nối giúp Mỹ tiếp cận Iran, thì giờ đây chính chiếc cầu đó đang bị Washington gây sức ép.
Và đó có thể là dấu hiệu rõ nhất cho thấy cuộc chiến Iran đã bước sang một giai đoạn mới: khi mục tiêu buộc Tehran khuất phục chưa đạt được, sức ép của Washington đang mở rộng từ đối thủ sang cả những đồng minh và trung gian mà Mỹ cho rằng không đi đúng hướng.
Nếu các kênh ngoại giao tiếp tục bị thu hẹp, câu hỏi lớn không còn chỉ là Iran có đầu hàng hay không, mà là Mỹ và Iran sẽ tìm được lối thoát trước khi cuộc chiến kéo dài thêm bao lâu nữa - và cái giá mà thị trường năng lượng, các đồng minh vùng Vịnh và nền kinh tế toàn cầu phải trả sẽ là bao nhiêu.
Diễn biến này cho thấy cuộc chiến đang bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, khi sức ép của Washington không chỉ nhằm vào Tehran mà còn lan sang những nước mà Mỹ cho rằng đang cản trở mục tiêu của mình.
Sáu tháng chiến sự và một thỏa thuận không thành
Tháng 6/2026, Mỹ và Iran đạt một thỏa thuận tạm thời, mở ra khoảng thời gian 60 ngày để hai bên tiến tới một thỏa thuận rộng hơn. Nhưng khi thời hạn này kết thúc vào giữa tháng 8, một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa xuất hiện. Washington Post nhận định ông Trump đang bị mắc kẹt trong một cuộc chiến kéo dài trong khi các cuộc đàm phán hòa bình đình trệ.
Reuters cho biết ngày 17/8, ông Trump tuyên bố Washington không tìm cách gia hạn thỏa thuận tạm thời và cho rằng Iran sẽ không chấp nhận kiểu thỏa thuận mà ông mong muốn. Trong khi đó, Tehran cảnh báo nếu ngoại giao thất bại, nước này có thể leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz và tiến hành hành động quân sự.
Như vậy, sau nhiều tháng giao tranh, bài toán của Washington vẫn chưa được giải quyết: Iran chưa khuất phục, còn Mỹ chưa đạt được một thỏa thuận có thể tuyên bố là chiến thắng.
Đây chính là nền tảng khiến chiến lược của chính quyền ông Trump ngày càng chuyển sang gây sức ép mạnh hơn.
Từ Iran đến Oman: Vì sao ông Trump nổi giận với một đồng minh?
Ngày 17/8, ông Trump gây chú ý khi đe dọa có thể tấn công Oman nếu nước này “cản đường” các nỗ lực của Mỹ liên quan đến eo biển Hormuz. Reuters xác nhận lời đe dọa xuất hiện đúng thời điểm thời hạn 60 ngày của thỏa thuận Mỹ-Iran kết thúc.
Điều đáng nói là Oman không phải đối thủ của Mỹ.
Ngược lại, Oman từ lâu được Washington xem là một kênh ngoại giao quan trọng với Tehran. Quốc gia vùng Vịnh này có quan hệ tương đối đặc biệt với Iran và từng đóng vai trò trung gian trong nhiều cuộc tiếp xúc Mỹ-Iran.
Vì vậy, việc ông Trump công khai chỉ trích Muscat cho thấy mức độ thất vọng của Washington đã tăng đáng kể.
Washington Post mô tả đây là biểu hiện của việc ông Trump ngày càng trút sự thất vọng lên các đồng minh khi chiến thắng trong cuộc chiến Iran trở nên khó đạt được.
Nói cách khác, vấn đề không đơn thuần là ông Trump “không hài lòng với Oman”. Vấn đề lớn hơn là Washington và Muscat đang có cách tiếp cận khác nhau đối với Iran và eo biển Hormuz.
Hormuz trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu
Eo biển Hormuz chính là nơi giải thích vì sao Oman bất ngờ trở thành tâm điểm.
Hormuz nằm giữa Iran và Oman, đồng thời là một trong những tuyến hàng hải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Reuters cho biết khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường biển này.
Trong những tháng qua, Mỹ và Iran liên tục đưa ra những tuyên bố trái ngược về quyền kiểm soát Hormuz.
Washington tuyên bố đã kiểm soát tuyến đường biển chiến lược, trong khi Tehran khẳng định eo biển vẫn nằm dưới sự kiểm soát và quản lý của Iran.
Đối với Trump, mở lại Hormuz là một phần quan trọng để chứng minh chiến dịch quân sự đã đạt kết quả. Nhưng đối với Iran, quyền kiểm soát hoặc khả năng gây gián đoạn giao thông tại Hormuz lại là một trong những con bài mặc cả mạnh nhất.
Chính vì vậy, mọi thỏa thuận liên quan đến Hormuz đều có ý nghĩa vượt xa vấn đề vận tải biển.
Oman đang làm điều Washington không muốn?
Trong tháng 8, Iran và Oman đã tiến hành đàm phán về việc quản lý và khôi phục hoạt động hàng hải qua Hormuz.
Reuters từng đưa tin vào đầu tháng 8 rằng các cuộc đàm phán Iran-Oman có dấu hiệu tiến triển, thậm chí Washington kỳ vọng một thỏa thuận có thể sớm giúp khôi phục hoạt động vận chuyển dầu.
Nhưng vấn đề nằm ở nội dung của thỏa thuận.
Theo Reuters, một phương án được đề xuất có thể cho phép Iran kiểm soát một phần hoạt động tàu thuyền đi vào eo biển. Washington vốn phản đối bất kỳ cơ chế nào trao cho Tehran quyền kiểm soát như vậy.
Đây là điểm mấu chốt.
Oman muốn tìm một cơ chế thực tế để khôi phục hàng hải và giảm căng thẳng. Mỹ muốn một thỏa thuận buộc Iran phải nhượng bộ về mặt chiến lược.
Hai mục tiêu này không hoàn toàn giống nhau.
Vì thế, khi các cuộc đàm phán Oman-Iran tiến triển nhưng chưa đáp ứng yêu cầu của Washington, Muscat từ một trung gian hữu ích bắt đầu bị nhìn nhận như một bên có khả năng làm suy yếu chiến lược gây sức ép của Mỹ.
Ông Trump đang đối mặt với một nghịch lý lớn
Điều trớ trêu là Washington vẫn cần những kênh trung gian như Oman.
Nếu Mỹ và Iran không thể trực tiếp đạt được thỏa thuận, các quốc gia có quan hệ với cả hai bên có thể trở thành cầu nối cần thiết để truyền tải thông điệp, xây dựng lòng tin và tìm kiếm một lối thoát.
Nhưng càng kéo dài, vai trò của những bên trung gian càng trở nên nhạy cảm.
Nếu Oman đạt được một thỏa thuận riêng với Iran về Hormuz, Washington có thể coi đó là một bước đi giúp Tehran giữ lại đòn bẩy chiến lược.
Và đó chính là lý do lời đe dọa nhằm vào Oman có ý nghĩa lớn hơn một phát biểu nóng giận.
Nó phản ánh sự va chạm giữa mục tiêu quân sự của Mỹ và nỗ lực ngoại giao của một đồng minh.
Từ “chiến thắng nhanh” sang cuộc chiến tiêu hao?
Một trong những vấn đề lớn nhất đối với chính quyền Trump hiện nay là thời gian.
Chiến tranh càng kéo dài, chi phí quân sự, kinh tế và chính trị càng tăng. Washington Post cho biết số quân nhân Mỹ bị thương trong chiến tranh đã vượt 750 người khi xung đột tiến gần mốc sáu tháng.
Trong khi đó, thị trường năng lượng cũng chịu tác động mạnh.
Reuters cho biết giá dầu đã tăng hơn 2 USD/thùng trong ngày 17/8 khi sự bi quan về các cuộc đàm phán Mỹ-Iran làm gia tăng lo ngại nguồn cung.
Đến ngày 24/8, Reuters đưa tin giá dầu giảm trước thời điểm Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mới, nhưng thị trường vẫn đặc biệt quan tâm đến nguy cơ dòng dầu qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Điều này cho thấy cuộc chiến Iran không còn chỉ là câu chuyện về chương trình hạt nhân hay cán cân quân sự. Nó đã trở thành một cuộc khủng hoảng địa chính trị có tác động trực tiếp đến năng lượng, vận tải biển và kinh tế toàn cầu.
Washington chuyển sang “đòn kinh tế”
Khi ngoại giao không tạo được đột phá, chính quyền Trump đang chuẩn bị một bước đi khác: tăng cường chiến tranh kinh tế.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ áp đặt những biện pháp trừng phạt được mô tả là “khắc nghiệt nhất trong lịch sử” nhằm vào Iran. Mỹ cũng cảnh báo các quốc gia tiếp tục hỗ trợ hoặc giao thương với Tehran có thể chịu sức ép.
Reuters cho biết mục tiêu của Washington là cô lập Iran về kinh tế và làm suy yếu nguồn lực giúp Tehran duy trì cuộc đối đầu.
Nhưng chiến lược này cũng chứa đựng rủi ro.
Nếu các biện pháp trừng phạt khiến Iran cảm thấy không còn đường lùi, Tehran có thể đáp trả bằng cách tiếp tục gây sức ép tại Hormuz hoặc sử dụng các công cụ quân sự khác.
Khi đó, đòn kinh tế có thể không giúp chiến tranh kết thúc mà lại kéo dài vòng xoáy trả đũa.
Iran cũng đang tìm cách không bị dồn vào thế bí
Tehran không hoàn toàn đóng cánh cửa ngoại giao.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian gần đây nói đã đến lúc chấm dứt chiến tranh nhưng từ một “vị thế sức mạnh”. Trong khi đó, Pakistan đang tích cực đóng vai trò trung gian và tư lệnh quân đội Pakistan dự kiến tới Tehran ngày 24/8 để thúc đẩy nỗ lực giảm căng thẳng.
Điều này cho thấy Iran cũng đang tìm kiếm một lối thoát.
Nhưng Tehran muốn một thỏa thuận mà trong đó Iran không bị đặt vào vị trí của bên thua cuộc.
Đó chính là điều khiến khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn.
Sáu tháng sau, ai đang bị mắc kẹt?
Nhìn từ bên ngoài, Iran là bên chịu sức ép lớn nhất vì bị tấn công quân sự và đối mặt với nguy cơ trừng phạt kinh tế nghiêm trọng.
Nhưng về mặt chính trị, Washington cũng đang phải đối mặt với một bài toán khó.
Ông Trump cần một kết quả đủ lớn để chứng minh chiến dịch đã thành công. Trong khi đó, Iran chưa đầu hàng, Hormuz vẫn là điểm nghẽn, các cuộc đàm phán chưa tạo được đột phá và chiến tranh đã kéo dài gần sáu tháng.
Reuters thậm chí mô tả cuộc xung đột đang có nguy cơ trở thành một cuộc chiến “tự vận hành”, khi các đòn đáp trả và những thay đổi chính sách liên tục tạo ra vòng xoáy mới mà không bên nào thực sự kiểm soát được toàn bộ diễn biến.
Trong bối cảnh đó, Oman trở thành một biểu tượng đáng chú ý.
Nếu trước đây Oman là chiếc cầu nối giúp Mỹ tiếp cận Iran, thì giờ đây chính chiếc cầu đó đang bị Washington gây sức ép.
Và đó có thể là dấu hiệu rõ nhất cho thấy cuộc chiến Iran đã bước sang một giai đoạn mới: khi mục tiêu buộc Tehran khuất phục chưa đạt được, sức ép của Washington đang mở rộng từ đối thủ sang cả những đồng minh và trung gian mà Mỹ cho rằng không đi đúng hướng.
Nếu các kênh ngoại giao tiếp tục bị thu hẹp, câu hỏi lớn không còn chỉ là Iran có đầu hàng hay không, mà là Mỹ và Iran sẽ tìm được lối thoát trước khi cuộc chiến kéo dài thêm bao lâu nữa - và cái giá mà thị trường năng lượng, các đồng minh vùng Vịnh và nền kinh tế toàn cầu phải trả sẽ là bao nhiêu.
