Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Trong hàng loạt quyết sách được thông qua tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, có một nội dung được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu người dân, doanh nghiệp và thị trường bất động sản: định hướng "không để hình thành cơ chế nhiều giá đất".
Đây là một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, thể hiện quyết tâm tiếp tục hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch và đồng bộ hơn.
Vì sao "nhiều giá đất" luôn là vấn đề gây tranh cãi?
Trong thực tế nhiều năm qua, giá đất thường tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau như bảng giá đất của Nhà nước, giá giao dịch trên thị trường hay giá phục vụ bồi thường, tính thuế... Sự chênh lệch giữa các mức giá này từng là nguyên nhân dẫn đến nhiều tranh cãi trong quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, bồi thường và triển khai các dự án.
Chính vì vậy, việc Trung ương nhấn mạnh "Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất khi đưa vào sử dụng, không để hình thành cơ chế nhiều giá" được xem là định hướng đáng chú ý, hướng tới một cơ chế quản lý minh bạch và thống nhất hơn.
Không chỉ là chuyện giá đất
Một điểm mới khác cũng được nhiều người quan tâm là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với người bị thu hồi đất.
Thay vì chỉ tập trung vào việc bồi thường tài sản, Hội nghị xác định cần chuyển sang tư duy "tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất". Theo định hướng này, người có đất ở bị thu hồi phải được bảo đảm có chỗ ở và điều kiện sống ngang bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Đồng thời, Trung ương cũng nhấn mạnh Nhà nước sẽ tạo điều kiện để công dân có quyền có nơi ở và ưu tiên dành quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.
Điều này có thể tác động thế nào đến người dân?
Nếu các định hướng trên được thể chế hóa trong Luật Đất đai sửa đổi, nhiều nhóm đối tượng sẽ chịu tác động.
Người có đất bị thu hồi có thể được kỳ vọng vào các chính sách tái định cư chú trọng hơn đến chất lượng cuộc sống, thay vì chỉ dừng ở mức bồi thường về tài sản.
Người mua nhà và thị trường bất động sản có thể được hưởng lợi nếu cơ chế định giá đất minh bạch hơn, góp phần giảm tình trạng chênh lệch lớn giữa các loại giá và tạo môi trường đầu tư ổn định hơn.
Doanh nghiệp cũng có thể thuận lợi hơn trong việc tiếp cận đất đai nếu cơ chế xác định giá được hoàn thiện, giúp giảm rủi ro pháp lý và nâng cao tính dự báo khi triển khai dự án.
Tuy nhiên, đây mới là những tác động mang tính dự kiến. Mức độ thay đổi trên thực tế sẽ phụ thuộc vào nội dung cụ thể của Luật Đất đai sửa đổi và các quy định hướng dẫn sau này.
Mới là định hướng, chưa phải quy định có hiệu lực
Điều cần lưu ý là Hội nghị Trung ương 3 mới thống nhất quan điểm và định hướng sửa đổi pháp luật. Các nội dung này sẽ được Chính phủ hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và các luật liên quan để trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định.
Dù còn cần thêm các bước lập pháp, việc Trung ương đặt mục tiêu xóa bỏ cơ chế nhiều giá đất, đồng thời chuyển từ tư duy "bồi thường" sang "tái thiết cuộc sống" cho người dân bị thu hồi đất cho thấy định hướng cải cách mạnh mẽ trong quản lý đất đai. Nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể trở thành một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của chính sách đất đai trong giai đoạn tới.
Đây là một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, thể hiện quyết tâm tiếp tục hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch và đồng bộ hơn.
Vì sao "nhiều giá đất" luôn là vấn đề gây tranh cãi?
Trong thực tế nhiều năm qua, giá đất thường tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau như bảng giá đất của Nhà nước, giá giao dịch trên thị trường hay giá phục vụ bồi thường, tính thuế... Sự chênh lệch giữa các mức giá này từng là nguyên nhân dẫn đến nhiều tranh cãi trong quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, bồi thường và triển khai các dự án.
Chính vì vậy, việc Trung ương nhấn mạnh "Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất khi đưa vào sử dụng, không để hình thành cơ chế nhiều giá" được xem là định hướng đáng chú ý, hướng tới một cơ chế quản lý minh bạch và thống nhất hơn.
Không chỉ là chuyện giá đất
Một điểm mới khác cũng được nhiều người quan tâm là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với người bị thu hồi đất.
Thay vì chỉ tập trung vào việc bồi thường tài sản, Hội nghị xác định cần chuyển sang tư duy "tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất". Theo định hướng này, người có đất ở bị thu hồi phải được bảo đảm có chỗ ở và điều kiện sống ngang bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Đồng thời, Trung ương cũng nhấn mạnh Nhà nước sẽ tạo điều kiện để công dân có quyền có nơi ở và ưu tiên dành quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.
Điều này có thể tác động thế nào đến người dân?
Nếu các định hướng trên được thể chế hóa trong Luật Đất đai sửa đổi, nhiều nhóm đối tượng sẽ chịu tác động.
Người có đất bị thu hồi có thể được kỳ vọng vào các chính sách tái định cư chú trọng hơn đến chất lượng cuộc sống, thay vì chỉ dừng ở mức bồi thường về tài sản.
Người mua nhà và thị trường bất động sản có thể được hưởng lợi nếu cơ chế định giá đất minh bạch hơn, góp phần giảm tình trạng chênh lệch lớn giữa các loại giá và tạo môi trường đầu tư ổn định hơn.
Doanh nghiệp cũng có thể thuận lợi hơn trong việc tiếp cận đất đai nếu cơ chế xác định giá được hoàn thiện, giúp giảm rủi ro pháp lý và nâng cao tính dự báo khi triển khai dự án.
Tuy nhiên, đây mới là những tác động mang tính dự kiến. Mức độ thay đổi trên thực tế sẽ phụ thuộc vào nội dung cụ thể của Luật Đất đai sửa đổi và các quy định hướng dẫn sau này.
Mới là định hướng, chưa phải quy định có hiệu lực
Điều cần lưu ý là Hội nghị Trung ương 3 mới thống nhất quan điểm và định hướng sửa đổi pháp luật. Các nội dung này sẽ được Chính phủ hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và các luật liên quan để trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định.
Dù còn cần thêm các bước lập pháp, việc Trung ương đặt mục tiêu xóa bỏ cơ chế nhiều giá đất, đồng thời chuyển từ tư duy "bồi thường" sang "tái thiết cuộc sống" cho người dân bị thu hồi đất cho thấy định hướng cải cách mạnh mẽ trong quản lý đất đai. Nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể trở thành một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của chính sách đất đai trong giai đoạn tới.