Tại sao có những người ký tới hàng chục hợp đồng kỳ nghỉ?

[Lê Nhã Linh]

Hàng trăm tỷ đồng bị chiếm đoạt từ các hợp đồng kỳ nghỉ

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án với 187 bị can liên quan hành vi lừa đảo thông qua hình thức mua hoặc đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ. Bước đầu, cơ quan chức năng xác định 493 người bị hại, tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 181 tỷ đồng.

Tại TP HCM, công an cũng khởi tố 11 vụ án, gần 200 bị can, thu giữ hơn 5.500 hợp đồng và xác định số tiền các nạn nhân bị chiếm đoạt lên tới hơn 612 tỷ đồng.

Đối tượng Nguyễn Thị Kim Anh - là một trong số nhân viên lừa được bị hại ký nhiều hợp đồng kỳ nghỉ​

Theo điều tra, các đối tượng thường nhắm vào người lớn tuổi hoặc những người ít đọc kỹ hợp đồng. Chúng sử dụng nhiều loại phụ lục, biên bản và giấy tờ bổ sung để hợp thức hóa việc ký liên tiếp nhiều hợp đồng. Không ít khách hàng không được giữ bản hợp đồng ngay sau khi ký hoặc phải chờ nhiều tuần mới nhận được tài liệu chính thức. Khi phát sinh tranh chấp, doanh nghiệp lại dùng chính các văn bản này để bác bỏ những cam kết tư vấn trước đó.

Việc một số khách hàng ký tới hàng chục, thậm chí hơn 70 hợp đồng kỳ nghỉ với tổng giá trị lên tới hàng tỷ đồng khiến nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao nạn nhân không nhận ra dấu hiệu bất thường để dừng lại?

Theo giới chuyên gia pháp lý và tâm lý, đây không đơn thuần là sự nhẹ dạ mà thường là kết quả của quá trình thao túng tâm lý được xây dựng có chủ đích, kết hợp với các chiêu thức bán hàng áp lực cao và những lời hứa về lợi nhuận hấp dẫn.

Bị dẫn dắt từng bước cho đến khi mất khả năng đánh giá khách quan

Trong một số hồ sơ được nghiên cứu, có trường hợp nạn nhân ký tới 71 hợp đồng kỳ nghỉ với tổng số tiền gần 4 tỷ đồng. Theo đánh giá của các chuyên gia, việc liên tục ký nhiều hợp đồng thường không diễn ra trong một lần mà là quá trình kéo dài, khi người mua liên tục bị thuyết phục bằng những lời hứa về khả năng chuyển nhượng, sinh lời hoặc thu hồi vốn trong tương lai.

Ban đầu, khách hàng chỉ bỏ ra một khoản tiền nhỏ. Sau đó, họ được thông báo cần ký thêm hợp đồng hoặc nộp thêm tiền để “nâng cấp gói”, “hoàn tất thủ tục” hoặc “đủ điều kiện chuyển nhượng”. Khi đã đầu tư một khoản lớn, nhiều người có tâm lý tiếc số tiền đã bỏ ra nên tiếp tục xuống tiền với hy vọng gỡ lại khoản đã mất.

Kịch bản tinh vi kết hợp quà tặng và áp lực tâm lý

Qua điều tra của cơ quan chức năng, nhiều đường dây đã sử dụng chiêu mời khách tham dự sự kiện với lý do nhận quà, voucher nghỉ dưỡng hoặc phần thưởng miễn phí. Tại hội thảo, người tham gia được tạo cảm giác đang nắm trong tay cơ hội hiếm có và phải quyết định ngay trong ngày để hưởng ưu đãi đặc biệt.

Một số đơn vị còn sử dụng hiệu ứng đám đông, bố trí người đóng vai khách hàng thành công hoặc liên tục thúc ép ký kết, khiến người tham dự không có đủ thời gian đọc kỹ các điều khoản trong hợp đồng dài và phức tạp. Đây là kỹ thuật bán hàng áp lực cao từng được ghi nhận trong nhiều mô hình timeshare trên thế giới.

Nhiều nạn nhân xấu hổ nên âm thầm chịu đựng

Các chuyên gia cũng cho rằng sau khi phát hiện mình bị lừa, không ít người lựa chọn im lặng vì lo sợ bị gia đình hoặc bạn bè đánh giá là cả tin. Có trường hợp giấu người thân việc mất tiền trong thời gian dài, thậm chí tiếp tục ký thêm hợp đồng với hy vọng có thể thu hồi vốn thay vì thừa nhận mình đã mắc sai lầm.

Tâm lý này vô tình tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục khai thác, khiến số tiền thiệt hại ngày càng lớn.

Người dân cần làm gì để tránh rơi vào bẫy?

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên thận trọng với những lời mời nhận quà miễn phí, trúng thưởng hoặc cơ hội đầu tư “lợi nhuận cao, rủi ro thấp”. Trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào, cần dành thời gian đọc kỹ nội dung, mang tài liệu về nhà để xem xét và tham khảo ý kiến của người có chuyên môn nếu điều khoản phức tạp.

Đặc biệt, không nên đưa ra quyết định tài chính ngay tại các hội thảo hoặc sự kiện bán hàng có áp lực cao, bởi đây là môi trường dễ khiến người tham gia bị tác động tâm lý và đưa ra lựa chọn thiếu cân nhắc.