david.tuongpham✔
Thành viên nổi tiếng
Indonesia bất ngờ giảm nguồn cung khí đốt tự nhiên cho Singapore, trong bối cảnh hai nước liên tiếp xảy ra bất đồng về môi trường, thương mại và hợp tác năng lượng. Động thái này làm dấy lên nghi vấn Jakarta đang sử dụng nguồn cung năng lượng như một công cụ gây sức ép, dù chính phủ Indonesia khẳng định việc điều chỉnh vẫn nằm trong giới hạn hợp đồng.
Ngày 22/10, Bộ trưởng Năng lượng và Khoáng sản Indonesia Bahlil Lahadalia tuyên bố sẽ xem xét ngừng xuất khẩu năng lượng sang những quốc gia không tôn trọng Indonesia. Một ngày sau, Jakarta thông báo chuyển hướng một phần khí đốt vốn xuất khẩu sang Singapore về phục vụ thị trường trong nước, bắt đầu từ ngày 24/10.
Theo cơ quan quản lý dầu khí thượng nguồn Indonesia, lượng khí đốt cung cấp cho Singapore giảm khoảng 880.000 m³ mỗi ngày. Trong đó, nguồn cung từ khu vực Natuna giảm khoảng 420.000 m³, còn khu vực Sumatra giảm khoảng 450.000 m³. Lượng khí đốt này được chuyển hướng để đáp ứng nhu cầu tại Batam, Bintan và Sumatra.
Ngày 25/10, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhấn mạnh các bên cần tôn trọng hợp đồng thương mại. Chính phủ Singapore cho biết sẽ xác minh liệu việc giảm nguồn cung có vi phạm các thỏa thuận hiện hành hay không và cân nhắc biện pháp bảo vệ quyền lợi của các nhà nhập khẩu.
Đáp lại, Bộ trưởng Bahlil ngày 26/10 khẳng định Indonesia vẫn tuân thủ hợp đồng, bởi mức giảm khoảng 8% chưa chạm ngưỡng 10% mà ông cho là điều kiện để bị coi là vi phạm. Ông cũng bác bỏ những lời chỉ trích từ Singapore, tuyên bố không nên dạy Indonesia cách thực hiện và tôn trọng hợp đồng. Jakarta đồng thời viện dẫn nhu cầu năng lượng trong nước tăng và hoạt động bảo trì cơ sở khí đốt.
Tuy nhiên, việc Singapore là quốc gia duy nhất bị ảnh hưởng, cùng những tuyên bố cứng rắn trước đó của giới chức Indonesia, khiến động thái này thu hút sự chú ý. Một số nhà phân tích cũng đặt câu hỏi liệu lượng khí đốt được chuyển hướng có đủ lớn để giải quyết tình trạng thiếu hụt trong nước hay không, trong khi cách điều chỉnh đột ngột có thể ảnh hưởng đến uy tín thương mại của Indonesia.
Singapore hiện có các nguồn cung thay thế. Năm 2025, khoảng 43% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của nước này được vận chuyển qua đường ống từ Indonesia và Malaysia, trong khi 57% còn lại là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mua trên thị trường quốc tế. Giới chức Singapore cho biết nước này có thể bù đắp phần thiếu hụt và giá điện khó bị ảnh hưởng đáng kể trong ngắn hạn.
Dù vậy, tranh chấp vẫn làm nổi bật rủi ro đối với một quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Singapore đang mở rộng các kênh cung ứng và dự kiến đưa nhà ga tiếp nhận LNG thứ hai vào hoạt động năm 2030, qua đó tăng công suất xử lý LNG lên 50%.
Căng thẳng còn lan sang kế hoạch hợp tác năng lượng trong tương lai. Indonesia và Singapore đang đàm phán về việc xuất khẩu điện từ Indonesia sang Singapore, với sáu dự án đã được cấp phép có điều kiện, tổng công suất 3 GW. Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng về giá cả.
Ngày 26/10, ông Bahlil cho biết Indonesia đang xem xét lại kế hoạch xuất khẩu điện xanh sang Singapore và có thể chưa triển khai trong thời gian tới. Khi được hỏi liệu kế hoạch có tiếp tục hay không, ông trả lời rằng điều đó phụ thuộc vào việc Singapore thể hiện tốt đến đâu, nhưng không đưa ra tiêu chí cụ thể hay tuyên bố hủy các dự án.
Singapore đã yêu cầu cung cấp thông tin từ 20 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quản lý đất đai tại Indonesia để điều tra khả năng liên quan đến ô nhiễm khói mù. Trong số này có 10 doanh nghiệp đăng ký tại Singapore và 10 doanh nghiệp Indonesia.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto ngày 21/10 chỉ trích một số quốc gia vì cách hành xử mà ông cho là xúc phạm Indonesia, dù không nêu tên cụ thể. Tại Malaysia, tình trạng khói mù cũng làm dấy lên lời kêu gọi tẩy chay hàng hóa Indonesia. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế cảnh báo biện pháp này có thể gây thiệt hại cho quan hệ kinh tế giữa hai nước mà không nhất thiết nhắm trúng các doanh nghiệp chịu trách nhiệm về cháy rừng.
Một tranh cãi khác xuất hiện ngày 20/10, khi cựu Bộ trưởng Thương mại Indonesia Muhammad Lutfi cáo buộc Temasek và GIC, hai tổ chức đầu tư của Singapore, tìm cách tác động đến quyết định phân loại cổ phiếu Indonesia của MSCI nhằm mua tài sản với giá thấp. Ông không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc này. Cả Temasek và GIC đều bác bỏ.
Theo số liệu được nhà kinh tế Indonesia Yusuf Lundi Manilait dẫn ra, xuất khẩu khí đốt tự nhiên qua đường ống của Indonesia sang Singapore đạt 2,28 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tương đương khoảng 60.000 tỷ đồng nếu quy đổi theo tỷ giá tham khảo 26.300 đồng/USD. Con số này chiếm khoảng 58,14% tổng kim ngạch xuất khẩu dầu khí của Indonesia sang ASEAN trong cùng kỳ.
Việc ưu tiên nguồn khí đốt cho thị trường trong nước có thể mang lại lợi ích kinh tế, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào khả năng hấp thụ nguồn cung tăng thêm của các doanh nghiệp, hệ thống đường ống và ngành công nghiệp nội địa. Nếu những điều kiện này không được đáp ứng, Indonesia có nguy cơ mất nguồn thu ngoại tệ mà không thu được lợi ích tương xứng.
Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở lượng khí đốt Singapore bị cắt giảm. Cách Indonesia xử lý các hợp đồng năng lượng trong lúc quan hệ song phương căng thẳng cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và triển vọng hợp tác kinh tế giữa hai nước.
Ngày 22/10, Bộ trưởng Năng lượng và Khoáng sản Indonesia Bahlil Lahadalia tuyên bố sẽ xem xét ngừng xuất khẩu năng lượng sang những quốc gia không tôn trọng Indonesia. Một ngày sau, Jakarta thông báo chuyển hướng một phần khí đốt vốn xuất khẩu sang Singapore về phục vụ thị trường trong nước, bắt đầu từ ngày 24/10.
Theo cơ quan quản lý dầu khí thượng nguồn Indonesia, lượng khí đốt cung cấp cho Singapore giảm khoảng 880.000 m³ mỗi ngày. Trong đó, nguồn cung từ khu vực Natuna giảm khoảng 420.000 m³, còn khu vực Sumatra giảm khoảng 450.000 m³. Lượng khí đốt này được chuyển hướng để đáp ứng nhu cầu tại Batam, Bintan và Sumatra.
Ngày 25/10, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhấn mạnh các bên cần tôn trọng hợp đồng thương mại. Chính phủ Singapore cho biết sẽ xác minh liệu việc giảm nguồn cung có vi phạm các thỏa thuận hiện hành hay không và cân nhắc biện pháp bảo vệ quyền lợi của các nhà nhập khẩu.
Đáp lại, Bộ trưởng Bahlil ngày 26/10 khẳng định Indonesia vẫn tuân thủ hợp đồng, bởi mức giảm khoảng 8% chưa chạm ngưỡng 10% mà ông cho là điều kiện để bị coi là vi phạm. Ông cũng bác bỏ những lời chỉ trích từ Singapore, tuyên bố không nên dạy Indonesia cách thực hiện và tôn trọng hợp đồng. Jakarta đồng thời viện dẫn nhu cầu năng lượng trong nước tăng và hoạt động bảo trì cơ sở khí đốt.
Tuy nhiên, việc Singapore là quốc gia duy nhất bị ảnh hưởng, cùng những tuyên bố cứng rắn trước đó của giới chức Indonesia, khiến động thái này thu hút sự chú ý. Một số nhà phân tích cũng đặt câu hỏi liệu lượng khí đốt được chuyển hướng có đủ lớn để giải quyết tình trạng thiếu hụt trong nước hay không, trong khi cách điều chỉnh đột ngột có thể ảnh hưởng đến uy tín thương mại của Indonesia.
Singapore có nguy cơ thiếu điện?
Theo Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore, đợt giảm nguồn cung dự kiến kéo dài 18 ngày, ảnh hưởng đến chưa đến 2% nhu cầu khí đốt tự nhiên hằng ngày của ngành sản xuất điện nước này.Singapore hiện có các nguồn cung thay thế. Năm 2025, khoảng 43% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của nước này được vận chuyển qua đường ống từ Indonesia và Malaysia, trong khi 57% còn lại là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mua trên thị trường quốc tế. Giới chức Singapore cho biết nước này có thể bù đắp phần thiếu hụt và giá điện khó bị ảnh hưởng đáng kể trong ngắn hạn.
Dù vậy, tranh chấp vẫn làm nổi bật rủi ro đối với một quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Singapore đang mở rộng các kênh cung ứng và dự kiến đưa nhà ga tiếp nhận LNG thứ hai vào hoạt động năm 2030, qua đó tăng công suất xử lý LNG lên 50%.
Căng thẳng còn lan sang kế hoạch hợp tác năng lượng trong tương lai. Indonesia và Singapore đang đàm phán về việc xuất khẩu điện từ Indonesia sang Singapore, với sáu dự án đã được cấp phép có điều kiện, tổng công suất 3 GW. Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng về giá cả.
Ngày 26/10, ông Bahlil cho biết Indonesia đang xem xét lại kế hoạch xuất khẩu điện xanh sang Singapore và có thể chưa triển khai trong thời gian tới. Khi được hỏi liệu kế hoạch có tiếp tục hay không, ông trả lời rằng điều đó phụ thuộc vào việc Singapore thể hiện tốt đến đâu, nhưng không đưa ra tiêu chí cụ thể hay tuyên bố hủy các dự án.
Khói mù xuyên biên giới làm quan hệ thêm căng thẳng
Bất đồng về năng lượng diễn ra khi Indonesia và Singapore đang có những tranh cãi khác, đặc biệt liên quan đến khói mù xuyên biên giới do các vụ cháy rừng và đất than bùn tại Sumatra, Kalimantan.Singapore đã yêu cầu cung cấp thông tin từ 20 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quản lý đất đai tại Indonesia để điều tra khả năng liên quan đến ô nhiễm khói mù. Trong số này có 10 doanh nghiệp đăng ký tại Singapore và 10 doanh nghiệp Indonesia.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto ngày 21/10 chỉ trích một số quốc gia vì cách hành xử mà ông cho là xúc phạm Indonesia, dù không nêu tên cụ thể. Tại Malaysia, tình trạng khói mù cũng làm dấy lên lời kêu gọi tẩy chay hàng hóa Indonesia. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế cảnh báo biện pháp này có thể gây thiệt hại cho quan hệ kinh tế giữa hai nước mà không nhất thiết nhắm trúng các doanh nghiệp chịu trách nhiệm về cháy rừng.
Một tranh cãi khác xuất hiện ngày 20/10, khi cựu Bộ trưởng Thương mại Indonesia Muhammad Lutfi cáo buộc Temasek và GIC, hai tổ chức đầu tư của Singapore, tìm cách tác động đến quyết định phân loại cổ phiếu Indonesia của MSCI nhằm mua tài sản với giá thấp. Ông không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc này. Cả Temasek và GIC đều bác bỏ.
Indonesia cũng có thể chịu thiệt hại
Giới kinh tế Indonesia cảnh báo căng thẳng kéo dài có thể gây tác động ngược đối với chính Jakarta. Singapore là một trong những nguồn đầu tư nước ngoài lớn nhất của Indonesia. Nếu quan hệ xấu đi, các nhà đầu tư Singapore có thể trì hoãn kế hoạch mở rộng hoặc chuyển vốn sang những thị trường khác, ngay cả khi chính phủ Singapore không áp dụng biện pháp trả đũa công khai.Theo số liệu được nhà kinh tế Indonesia Yusuf Lundi Manilait dẫn ra, xuất khẩu khí đốt tự nhiên qua đường ống của Indonesia sang Singapore đạt 2,28 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tương đương khoảng 60.000 tỷ đồng nếu quy đổi theo tỷ giá tham khảo 26.300 đồng/USD. Con số này chiếm khoảng 58,14% tổng kim ngạch xuất khẩu dầu khí của Indonesia sang ASEAN trong cùng kỳ.
Việc ưu tiên nguồn khí đốt cho thị trường trong nước có thể mang lại lợi ích kinh tế, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào khả năng hấp thụ nguồn cung tăng thêm của các doanh nghiệp, hệ thống đường ống và ngành công nghiệp nội địa. Nếu những điều kiện này không được đáp ứng, Indonesia có nguy cơ mất nguồn thu ngoại tệ mà không thu được lợi ích tương xứng.
Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở lượng khí đốt Singapore bị cắt giảm. Cách Indonesia xử lý các hợp đồng năng lượng trong lúc quan hệ song phương căng thẳng cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và triển vọng hợp tác kinh tế giữa hai nước.
