Đoạn Video
Ảnh
Cao Tùng
Thành viên nổi tiếng
Bộ Giáo dục Trung Quốc vừa công bố 27 chuyên ngành mới sẽ được triển khai theo cơ chế "ưu tiên nhu cầu cấp thiết", nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực trong nhiều lĩnh vực công nghệ và dịch vụ đang phát triển nhanh.
Theo cơ quan này, các ngành học mới không được mở theo xu hướng, mà dựa trên nhu cầu tuyển dụng thực tế của doanh nghiệp. Đợt bổ sung gồm 9 chuyên ngành cao đẳng nghề và 18 chuyên ngành đại học, thuộc 14 nhóm lĩnh vực khác nhau. Sinh viên đầu tiên sẽ bắt đầu tuyển sinh từ năm 2027.
Những ngành được chú ý nhất thuộc các lĩnh vực như robot hình người, trí tuệ nhân tạo hiện thân (Embodied AI), robot thông minh dưới nước, công nghệ vận tải tầm thấp, môi giới công nghệ, cùng các ngành phục vụ xã hội già hóa như quản lý giáo dục người cao tuổi, chăm sóc trẻ nhỏ tại gia đình và du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe.
Trong đó, chuyên ngành công nghệ kỹ thuật vận tải tầm thấp được thiết kế để đào tạo nhân lực cho nền kinh tế máy bay không người lái và giao thông hàng không đô thị. Chẳng hạn, Trường Cao đẳng Nghề và Kỹ thuật Nhật Chiếu (Rizhao) sẽ đào tạo nhân sự có khả năng vận hành và quản lý hệ thống giao thông tầm thấp.
Việc Bộ Giáo dục Trung Quốc tiếp tục bổ sung các ngành liên quan đến AI và robot trong hai năm liên tiếp cũng được xem là tín hiệu cho thấy nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực này sẽ còn tăng mạnh trong nhiều năm tới.
Đón đầu nhu cầu nhân lực thay vì chạy theo thị trường
Theo Bộ Giáo dục Trung Quốc, cách tiếp cận mới là đào tạo nhân lực trước khi ngành công nghiệp bùng nổ, thay vì chờ thị trường phát triển rồi mới mở ngành.
Ví dụ, lĩnh vực kinh tế tầm thấp đang tăng trưởng rất nhanh. Theo Jiemian News, số doanh nghiệp đăng ký mới trong ngành này đạt hơn 25.000 trong năm 2025, tăng 162,36% so với năm trước. Trong khi đó, Viện Nghiên cứu Tianyancha dự báo từ năm 2026, lĩnh vực này sẽ bước vào giai đoạn vận hành quy mô lớn, với nhu cầu cao về nhân lực quản lý hệ thống và điều phối giao thông, không chỉ phi công điều khiển máy bay không người lái.
Ở lĩnh vực robot, CCTV dẫn số liệu cho thấy tại một số khu vực, cứ 1 kỹ sư nghiên cứu và phát triển thì có tới 10 vị trí tuyển dụng, còn Zhaopin cho biết nhu cầu tuyển dụng trong ngành robot tăng 36,6% ngay sau kỳ nghỉ Tết năm 2026.
Ngành mới nhưng trường học cũng phải sẵn sàng
Các chuyên gia cho rằng mở ngành mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là các trường phải có đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành và doanh nghiệp đồng hành để đảm bảo chất lượng đào tạo.
Giới chuyên môn cũng khuyến nghị học sinh không nên chỉ nhìn vào tên ngành mới mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, hệ thống thực tập và cơ hội việc làm trước khi đăng ký.
Kể từ khi ban hành danh mục ngành học mới vào năm 2021, Trung Quốc đã bổ sung 169 chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp, tương đương khoảng 11% tổng số ngành trong hệ thống đào tạo. Theo các chuyên gia, danh sách này phần nào phản ánh những lĩnh vực mà Trung Quốc sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển trong những năm tới, đặc biệt là robot, AI và kinh tế tầm thấp.
Theo cơ quan này, các ngành học mới không được mở theo xu hướng, mà dựa trên nhu cầu tuyển dụng thực tế của doanh nghiệp. Đợt bổ sung gồm 9 chuyên ngành cao đẳng nghề và 18 chuyên ngành đại học, thuộc 14 nhóm lĩnh vực khác nhau. Sinh viên đầu tiên sẽ bắt đầu tuyển sinh từ năm 2027.
Những ngành được chú ý nhất thuộc các lĩnh vực như robot hình người, trí tuệ nhân tạo hiện thân (Embodied AI), robot thông minh dưới nước, công nghệ vận tải tầm thấp, môi giới công nghệ, cùng các ngành phục vụ xã hội già hóa như quản lý giáo dục người cao tuổi, chăm sóc trẻ nhỏ tại gia đình và du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe.
Trong đó, chuyên ngành công nghệ kỹ thuật vận tải tầm thấp được thiết kế để đào tạo nhân lực cho nền kinh tế máy bay không người lái và giao thông hàng không đô thị. Chẳng hạn, Trường Cao đẳng Nghề và Kỹ thuật Nhật Chiếu (Rizhao) sẽ đào tạo nhân sự có khả năng vận hành và quản lý hệ thống giao thông tầm thấp.
Việc Bộ Giáo dục Trung Quốc tiếp tục bổ sung các ngành liên quan đến AI và robot trong hai năm liên tiếp cũng được xem là tín hiệu cho thấy nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực này sẽ còn tăng mạnh trong nhiều năm tới.
Đón đầu nhu cầu nhân lực thay vì chạy theo thị trường
Theo Bộ Giáo dục Trung Quốc, cách tiếp cận mới là đào tạo nhân lực trước khi ngành công nghiệp bùng nổ, thay vì chờ thị trường phát triển rồi mới mở ngành.
Ví dụ, lĩnh vực kinh tế tầm thấp đang tăng trưởng rất nhanh. Theo Jiemian News, số doanh nghiệp đăng ký mới trong ngành này đạt hơn 25.000 trong năm 2025, tăng 162,36% so với năm trước. Trong khi đó, Viện Nghiên cứu Tianyancha dự báo từ năm 2026, lĩnh vực này sẽ bước vào giai đoạn vận hành quy mô lớn, với nhu cầu cao về nhân lực quản lý hệ thống và điều phối giao thông, không chỉ phi công điều khiển máy bay không người lái.
Ở lĩnh vực robot, CCTV dẫn số liệu cho thấy tại một số khu vực, cứ 1 kỹ sư nghiên cứu và phát triển thì có tới 10 vị trí tuyển dụng, còn Zhaopin cho biết nhu cầu tuyển dụng trong ngành robot tăng 36,6% ngay sau kỳ nghỉ Tết năm 2026.
Ngành mới nhưng trường học cũng phải sẵn sàng
Các chuyên gia cho rằng mở ngành mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là các trường phải có đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành và doanh nghiệp đồng hành để đảm bảo chất lượng đào tạo.
Giới chuyên môn cũng khuyến nghị học sinh không nên chỉ nhìn vào tên ngành mới mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, hệ thống thực tập và cơ hội việc làm trước khi đăng ký.
Kể từ khi ban hành danh mục ngành học mới vào năm 2021, Trung Quốc đã bổ sung 169 chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp, tương đương khoảng 11% tổng số ngành trong hệ thống đào tạo. Theo các chuyên gia, danh sách này phần nào phản ánh những lĩnh vực mà Trung Quốc sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển trong những năm tới, đặc biệt là robot, AI và kinh tế tầm thấp.
