Đoạn Video
Ảnh
Mimosa✔
Thành viên nổi tiếng
Vụ xô xát trước một nhà hàng thịt dê tại phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình đang được cơ quan công an xác minh, làm rõ. Từ sự việc này, một vấn đề được nhiều người quan tâm là hành vi khiêu khích, chửi bới, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác đến mức nào thì chỉ bị xử phạt hành chính và khi nào có thể bị xử lý hình sự?
Theo thông tin được cơ quan chức năng và báo chí đăng tải, vụ việc xảy ra ngày 28/9 trước một nhà hàng thịt dê trên địa bàn phường Tây Hoa Lư. Trên mạng xã hội sau đó xuất hiện các đoạn video ghi lại cảnh một người đàn ông cầm vật giống điếu cày đuổi theo một nam thanh niên sau khi hai bên xảy ra tranh cãi.
Người liên quan trực tiếp trong đoạn video được xác định là ông D.V.H., 67 tuổi, nhân viên của nhà hàng. Ông H. được biết đến trên mạng xã hội qua những video ghi lại cảnh ông nhảy múa, vẫy khách trước một quán dê ở khu vực Tràng An.
Theo thông tin ban đầu được đăng tải, trước khi xảy ra xô xát, nam thanh niên đã đến khu vực nhà hàng, dùng điện thoại quay ông H. và có lời lẽ được cho là mang tính khiêu khích, đe dọa. Hai bên sau đó tranh cãi, dẫn đến việc ông H. cầm vật giống điếu cày đuổi theo nam thanh niên.
Ngày 1/10, Công an phường Tây Hoa Lư đã có mặt tại nhà hàng, ghi nhận hiện trường, làm việc với những người liên quan và thu thập chứng cứ để làm rõ vụ việc. Đến ngày 2/10, cơ quan công an vẫn đang tiếp tục xác minh, chưa có kết luận cuối cùng về trách nhiệm của từng người.
Khiêu khích, chửi bới người khác có thể bị phạt hành chính
Theo quy định hiện hành, không phải mọi hành vi chửi bới, trêu ghẹo hoặc khiêu khích người khác đều mặc nhiên cấu thành tội phạm.
Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định về các hành vi vi phạm trật tự công cộng. Trong đó, cá nhân có hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đến 4 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Đối với hành vi thuộc điểm a khoản 3 Điều 8, pháp luật quy định có thể buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn và buộc xin lỗi công khai, trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu.
Như vậy, việc một người có lời nói khó nghe, trêu ghẹo hoặc khiêu khích người khác chưa đồng nghĩa với việc người đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng phải đánh giá tính chất, mức độ, nội dung, hoàn cảnh, hậu quả của hành vi và các chứng cứ liên quan để xác định mức độ vi phạm.
Khi nào hành vi xúc phạm có thể trở thành tội làm nhục người khác?
Ranh giới quan trọng nằm ở mức độ xúc phạm.
Điều 155 Bộ luật Hình sự quy định về tội làm nhục người khác. Theo đó, người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đến 30 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
Điểm đáng chú ý là pháp luật không quy định chỉ cần chửi một câu, gọi một biệt danh hoặc có lời nói khó nghe là đương nhiên phạm tội. Để xem xét trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác, cơ quan tiến hành tố tụng phải đánh giá hành vi có đạt mức "xúc phạm nghiêm trọng" hay không.
Việc đánh giá mức độ nghiêm trọng phải dựa trên toàn bộ diễn biến vụ việc, hình thức và nội dung xúc phạm, đối tượng bị xúc phạm, hoàn cảnh xảy ra, mức độ tác động đến danh dự, nhân phẩm của nạn nhân cũng như các chứng cứ khác.
Trong trường hợp hành vi được thực hiện nhiều lần, đối với nhiều người, đối với người đang thi hành công vụ hoặc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi, mức xử lý sẽ nghiêm khắc hơn.
Theo khoản 2 Điều 155, những trường hợp này có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Đặc biệt, việc sử dụng mạng xã hội hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi làm nhục cũng là một tình tiết được quy định trong khung hình phạt này.
Nếu hành vi làm nạn nhân bị rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 46% trở lên hoặc khiến nạn nhân ******, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 2 năm đến 5 năm.
Người bị khiêu khích có được quyền đánh người?
Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý trong vụ việc tại Ninh Bình.
Việc một người bị chửi bới, xúc phạm hoặc khiêu khích trước không đồng nghĩa với việc người đó có quyền dùng vũ lực để trả đũa. Nếu hành vi đánh người gây thương tích, người thực hiện vẫn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tùy vào mức độ hậu quả và cách thức gây thương tích.
Điều 134 Bộ luật Hình sự quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Người cố ý gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một số trường hợp luật định, trong đó có trường hợp dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm, có thể bị xử lý hình sự với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Do đó, nếu cơ quan điều tra xác định vật mà ông H. sử dụng thực tế là một vật có tính chất của hung khí nguy hiểm và hành vi dùng vật này gây thương tích cho người khác thì tỷ lệ thương tích không phải là yếu tố duy nhất để xem xét trách nhiệm hình sự.
Ngược lại, nếu chỉ có hành vi cầm vật đuổi theo nhưng chưa có hành vi đánh gây thương tích, việc xử lý sẽ phải căn cứ vào những hành vi cụ thể đã xảy ra, chứng cứ thu thập được và hậu quả thực tế.
Trong vụ việc tại Ninh Bình, cơ quan chức năng vì vậy cần làm rõ vật mà ông H. cầm là gì, đặc điểm, kích thước, chất liệu, cách thức sử dụng; ông H. có thực sự dùng vật đó đánh người hay chỉ cầm để đuổi theo, đe dọa; người bị đuổi có bị thương hay không và nếu có thì tỷ lệ tổn thương cơ thể bao nhiêu.
Người khiêu khích trước có bị xem xét trách nhiệm không?
Có.
Nếu quá trình xác minh chứng minh được người bị đuổi đánh trước đó có hành vi chửi bới, lăng mạ, đe dọa, khiêu khích hoặc xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của ông H., những hành vi này cũng có thể được xem xét độc lập.
Tuy nhiên, việc một người có lỗi trước trong việc kích động mâu thuẫn không có nghĩa người còn lại được mặc nhiên miễn trách nhiệm nếu sau đó sử dụng vũ lực vượt quá mức cần thiết.
Cơ quan chức năng sẽ phải đánh giá hành vi của từng người một cách độc lập, đồng thời xem xét toàn bộ diễn biến từ nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn đến hành vi xảy ra sau đó.
Các đoạn video trên mạng xã hội, camera của nhà hàng hoặc khu vực xung quanh, lời khai của những người chứng kiến, kết quả giám định thương tích và các dữ liệu điện tử khác có thể là những chứng cứ quan trọng để xác định diễn biến thực tế.
Chửi bới trên mạng xã hội có thể bị xử lý hình sự
Một điểm đáng lưu ý khác là hành vi xúc phạm không chỉ xảy ra trực tiếp ngoài đời.
Nếu một người sử dụng Facebook, TikTok hoặc các nền tảng mạng xã hội khác để xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, hành vi này có thể bị xem xét theo Điều 155 Bộ luật Hình sự.
Việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi làm nhục được quy định là một trường hợp thuộc khoản 2 Điều 155, với khung hình phạt từ 3 tháng đến 2 năm tù.
Tuy nhiên, cũng không thể hiểu rằng cứ đăng một nội dung xúc phạm trên mạng xã hội là đương nhiên bị phạt tù. Cơ quan chức năng vẫn phải xác định nội dung, mức độ xúc phạm và các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Không thể lấy lý do "bị khiêu khích" để biện minh cho hành vi bạo lực
Từ vụ việc tại Ninh Bình có thể thấy, khi xảy ra mâu thuẫn, hành vi của các bên có thể được xem xét ở nhiều khía cạnh pháp lý khác nhau.
Một người có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ hoặc xúc phạm người khác có thể bị xử phạt hành chính nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu mức độ xúc phạm nghiêm trọng, người thực hiện có thể bị xem xét về tội làm nhục người khác.
Ở chiều ngược lại, người bị xúc phạm cũng không được tự ý dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn. Nếu gây thương tích cho người khác, họ có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự tùy tính chất, mức độ và hậu quả.
Vì vậy, trong vụ xô xát tại quán thịt dê ở Ninh Bình, việc xác định ai là người "đúng" hay "sai" không thể chỉ dựa vào một đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội. Cơ quan chức năng cần làm rõ toàn bộ diễn biến trước, trong và sau vụ xô xát, từ nguyên nhân ban đầu, lời nói và hành vi khiêu khích, đến việc sử dụng vật giống điếu cày và hậu quả thương tích nếu có.
Khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng, những thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội chỉ nên được xem là thông tin ban đầu, chưa đủ căn cứ để khẳng định trách nhiệm hình sự của bất kỳ cá nhân nào.
Theo thông tin được cơ quan chức năng và báo chí đăng tải, vụ việc xảy ra ngày 28/9 trước một nhà hàng thịt dê trên địa bàn phường Tây Hoa Lư. Trên mạng xã hội sau đó xuất hiện các đoạn video ghi lại cảnh một người đàn ông cầm vật giống điếu cày đuổi theo một nam thanh niên sau khi hai bên xảy ra tranh cãi.
Người liên quan trực tiếp trong đoạn video được xác định là ông D.V.H., 67 tuổi, nhân viên của nhà hàng. Ông H. được biết đến trên mạng xã hội qua những video ghi lại cảnh ông nhảy múa, vẫy khách trước một quán dê ở khu vực Tràng An.
Theo thông tin ban đầu được đăng tải, trước khi xảy ra xô xát, nam thanh niên đã đến khu vực nhà hàng, dùng điện thoại quay ông H. và có lời lẽ được cho là mang tính khiêu khích, đe dọa. Hai bên sau đó tranh cãi, dẫn đến việc ông H. cầm vật giống điếu cày đuổi theo nam thanh niên.
Ngày 1/10, Công an phường Tây Hoa Lư đã có mặt tại nhà hàng, ghi nhận hiện trường, làm việc với những người liên quan và thu thập chứng cứ để làm rõ vụ việc. Đến ngày 2/10, cơ quan công an vẫn đang tiếp tục xác minh, chưa có kết luận cuối cùng về trách nhiệm của từng người.
Khiêu khích, chửi bới người khác có thể bị phạt hành chính
Theo quy định hiện hành, không phải mọi hành vi chửi bới, trêu ghẹo hoặc khiêu khích người khác đều mặc nhiên cấu thành tội phạm.
Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định về các hành vi vi phạm trật tự công cộng. Trong đó, cá nhân có hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đến 4 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Đối với hành vi thuộc điểm a khoản 3 Điều 8, pháp luật quy định có thể buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn và buộc xin lỗi công khai, trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu.
Như vậy, việc một người có lời nói khó nghe, trêu ghẹo hoặc khiêu khích người khác chưa đồng nghĩa với việc người đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng phải đánh giá tính chất, mức độ, nội dung, hoàn cảnh, hậu quả của hành vi và các chứng cứ liên quan để xác định mức độ vi phạm.
Khi nào hành vi xúc phạm có thể trở thành tội làm nhục người khác?
Ranh giới quan trọng nằm ở mức độ xúc phạm.
Điều 155 Bộ luật Hình sự quy định về tội làm nhục người khác. Theo đó, người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đến 30 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
Điểm đáng chú ý là pháp luật không quy định chỉ cần chửi một câu, gọi một biệt danh hoặc có lời nói khó nghe là đương nhiên phạm tội. Để xem xét trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác, cơ quan tiến hành tố tụng phải đánh giá hành vi có đạt mức "xúc phạm nghiêm trọng" hay không.
Việc đánh giá mức độ nghiêm trọng phải dựa trên toàn bộ diễn biến vụ việc, hình thức và nội dung xúc phạm, đối tượng bị xúc phạm, hoàn cảnh xảy ra, mức độ tác động đến danh dự, nhân phẩm của nạn nhân cũng như các chứng cứ khác.
Trong trường hợp hành vi được thực hiện nhiều lần, đối với nhiều người, đối với người đang thi hành công vụ hoặc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi, mức xử lý sẽ nghiêm khắc hơn.
Theo khoản 2 Điều 155, những trường hợp này có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Đặc biệt, việc sử dụng mạng xã hội hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi làm nhục cũng là một tình tiết được quy định trong khung hình phạt này.
Nếu hành vi làm nạn nhân bị rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 46% trở lên hoặc khiến nạn nhân ******, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 2 năm đến 5 năm.
Người bị khiêu khích có được quyền đánh người?
Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý trong vụ việc tại Ninh Bình.
Việc một người bị chửi bới, xúc phạm hoặc khiêu khích trước không đồng nghĩa với việc người đó có quyền dùng vũ lực để trả đũa. Nếu hành vi đánh người gây thương tích, người thực hiện vẫn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tùy vào mức độ hậu quả và cách thức gây thương tích.
Điều 134 Bộ luật Hình sự quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Người cố ý gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một số trường hợp luật định, trong đó có trường hợp dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm, có thể bị xử lý hình sự với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Do đó, nếu cơ quan điều tra xác định vật mà ông H. sử dụng thực tế là một vật có tính chất của hung khí nguy hiểm và hành vi dùng vật này gây thương tích cho người khác thì tỷ lệ thương tích không phải là yếu tố duy nhất để xem xét trách nhiệm hình sự.
Ngược lại, nếu chỉ có hành vi cầm vật đuổi theo nhưng chưa có hành vi đánh gây thương tích, việc xử lý sẽ phải căn cứ vào những hành vi cụ thể đã xảy ra, chứng cứ thu thập được và hậu quả thực tế.
Trong vụ việc tại Ninh Bình, cơ quan chức năng vì vậy cần làm rõ vật mà ông H. cầm là gì, đặc điểm, kích thước, chất liệu, cách thức sử dụng; ông H. có thực sự dùng vật đó đánh người hay chỉ cầm để đuổi theo, đe dọa; người bị đuổi có bị thương hay không và nếu có thì tỷ lệ tổn thương cơ thể bao nhiêu.
Người khiêu khích trước có bị xem xét trách nhiệm không?
Có.
Nếu quá trình xác minh chứng minh được người bị đuổi đánh trước đó có hành vi chửi bới, lăng mạ, đe dọa, khiêu khích hoặc xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của ông H., những hành vi này cũng có thể được xem xét độc lập.
Tuy nhiên, việc một người có lỗi trước trong việc kích động mâu thuẫn không có nghĩa người còn lại được mặc nhiên miễn trách nhiệm nếu sau đó sử dụng vũ lực vượt quá mức cần thiết.
Cơ quan chức năng sẽ phải đánh giá hành vi của từng người một cách độc lập, đồng thời xem xét toàn bộ diễn biến từ nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn đến hành vi xảy ra sau đó.
Các đoạn video trên mạng xã hội, camera của nhà hàng hoặc khu vực xung quanh, lời khai của những người chứng kiến, kết quả giám định thương tích và các dữ liệu điện tử khác có thể là những chứng cứ quan trọng để xác định diễn biến thực tế.
Chửi bới trên mạng xã hội có thể bị xử lý hình sự
Một điểm đáng lưu ý khác là hành vi xúc phạm không chỉ xảy ra trực tiếp ngoài đời.
Nếu một người sử dụng Facebook, TikTok hoặc các nền tảng mạng xã hội khác để xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, hành vi này có thể bị xem xét theo Điều 155 Bộ luật Hình sự.
Việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi làm nhục được quy định là một trường hợp thuộc khoản 2 Điều 155, với khung hình phạt từ 3 tháng đến 2 năm tù.
Tuy nhiên, cũng không thể hiểu rằng cứ đăng một nội dung xúc phạm trên mạng xã hội là đương nhiên bị phạt tù. Cơ quan chức năng vẫn phải xác định nội dung, mức độ xúc phạm và các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Không thể lấy lý do "bị khiêu khích" để biện minh cho hành vi bạo lực
Từ vụ việc tại Ninh Bình có thể thấy, khi xảy ra mâu thuẫn, hành vi của các bên có thể được xem xét ở nhiều khía cạnh pháp lý khác nhau.
Một người có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ hoặc xúc phạm người khác có thể bị xử phạt hành chính nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu mức độ xúc phạm nghiêm trọng, người thực hiện có thể bị xem xét về tội làm nhục người khác.
Ở chiều ngược lại, người bị xúc phạm cũng không được tự ý dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn. Nếu gây thương tích cho người khác, họ có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự tùy tính chất, mức độ và hậu quả.
Vì vậy, trong vụ xô xát tại quán thịt dê ở Ninh Bình, việc xác định ai là người "đúng" hay "sai" không thể chỉ dựa vào một đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội. Cơ quan chức năng cần làm rõ toàn bộ diễn biến trước, trong và sau vụ xô xát, từ nguyên nhân ban đầu, lời nói và hành vi khiêu khích, đến việc sử dụng vật giống điếu cày và hậu quả thương tích nếu có.
Khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng, những thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội chỉ nên được xem là thông tin ban đầu, chưa đủ căn cứ để khẳng định trách nhiệm hình sự của bất kỳ cá nhân nào.
