Đại biểu Quốc hội chỉ ra nghịch lý giá xăng giảm, hàng hóa vẫn “neo cao”

[Phuong Chi]

Theo tổng hợp từ nhiều báo, tại phiên thảo luận sáng 21/4 của Quốc hội, vấn đề điều hành giá xăng dầu và tác động lan tỏa đến thị trường tiếp tục nhận được sự quan tâm lớn của các đại biểu. Đại biểu Lê Thị Thanh Lam bày tỏ bức xúc trước thực tế giá xăng dầu đã có thời điểm giảm nhưng giá nhiều mặt hàng thiết yếu lại chưa điều chỉnh tương ứng, tạo nên nghịch lý “lên nhanh, xuống chậm” kéo dài trên thị trường.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (TP Cần Thơ) - ảnh: QH​

Dẫn lại thực tế đời sống, các ý kiến cho rằng khi giá xăng tăng, thị trường thường phản ứng rất nhanh với việc tăng giá hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, khi giá xăng giảm, nhiều mặt hàng lại điều chỉnh chậm, thậm chí giữ nguyên mức giá cao, khiến mặt bằng giá chung chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Điều này đặc biệt tác động đến nhóm người lao động, công nhân – những người vốn có thu nhập hạn chế, buộc phải cân nhắc chi tiêu từng bữa ăn dù mức sống đã ở mức tối giản.

“Thực tế cho thấy khi giá xăng dầu tăng, giá cả thị trường thường phản ứng rất nhanh, nhưng khi giá xăng dầu giảm, nhiều hàng hóa dịch vụ lại điều chỉnh chậm hơn, thậm chí là đứng yên không giảm”, bà Lam nói.

Đại biểu đánh giá, thời gian qua Chính phủ đã có nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường, thậm chí chấp nhận giảm nguồn thu ngân sách để giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế. Tuy nhiên, hiệu quả truyền dẫn từ chính sách đến giá hàng hóa, dịch vụ trong thực tế vẫn còn hạn chế, khiến lợi ích chưa đến được trực tiếp với người dân như kỳ vọng.

Từ đó, đề xuất cần kiểm soát chặt hơn cơ chế hình thành và lan tỏa giá, không chỉ dừng ở điều hành xăng dầu mà phải mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như vận tải, tiêu dùng và các dịch vụ thiết yếu. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, làm rõ vai trò của các khâu trung gian và xử lý nghiêm tình trạng lợi dụng biến động chi phí để duy trì mức giá bất hợp lý.

Ở góc độ điều hành, phát biểu giải trình cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết nền kinh tế trong quý I ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực như tăng trưởng đạt 7,8%, xuất khẩu tăng hơn 19% và số doanh nghiệp thành lập mới tăng trên 31%. Tuy nhiên, từ quý II trở đi, nền kinh tế có thể đối mặt với nhiều thách thức khi tác động từ xung đột Trung Đông bắt đầu rõ nét hơn, tiềm ẩn nguy cơ làm gia tăng lạm phát và ảnh hưởng đến tăng trưởng.

Theo Bộ trưởng, giá các yếu tố đầu vào đang có xu hướng tăng mạnh, gây áp lực lớn cho hoạt động sản xuất. Lấy ví dụ cụ thể, giá một sợi cáp quang hiện đã tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ, phản ánh áp lực chi phí đang lan rộng trong nhiều lĩnh vực.

Trong bối cảnh đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm, các quý còn lại cần duy trì mức tăng trưởng cao hơn, khoảng 10–11%. Bộ Tài chính cho biết sẽ rà soát lại kịch bản tăng trưởng, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới.

Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ được nhấn mạnh nhằm vừa đảm bảo nguồn vốn cho nền kinh tế, vừa giữ ổn định vĩ mô. Các chính sách thuế cũng sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đáng chú ý, trong kỳ họp này, Chính phủ dự kiến trình sửa đổi loạt luật thuế quan trọng như thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt, với kỳ vọng tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.