Chính phủ đề xuất cho phép Hà Nội linh hoạt chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở, trong đó có việc biến nhà tái định cư thành nhà ở xã hội nhằm tận dụng hiệu quả quỹ nhà đang dư thừa.
Nhà tái định cư vốn là loại hình nhà ở do Nhà nước hoặc chủ đầu tư bố trí cho người dân khi bị thu hồi đất hoặc phải di dời phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, loại hình này bộc lộ nhiều hạn chế, từ chất lượng công trình đến khả năng đáp ứng nhu cầu sinh sống. Đáng chú ý, theo thống kê của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam năm 2024, Hà Nội hiện có khoảng 4.000 căn nhà tái định cư không có người ở.
Trong bối cảnh đó, việc cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được đánh giá là một điểm mới mang tính đột phá trong dự thảo luật. Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng cơ chế này sẽ giúp thành phố sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực, thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân sách đầu tư công cho nhà tái định cư như trước đây.
Ở góc độ chuyên gia, một số ý kiến pháp lý trong lĩnh vực bất động sản nhận định quy định này sẽ tạo điều kiện để xử lý các dự án nhà tái định cư bị bỏ trống, đồng thời có thể chuyển đổi sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để đưa vào khai thác. Trước đó, nhiều nghiên cứu và đề xuất cũng đã từng kiến nghị cho phép chuyển đổi nhà tái định cư sang nhà ở xã hội, hoặc kết hợp hai loại hình này trong cùng một phân khúc để tăng hiệu quả sử dụng.
Mới đây, TP HCM cũng yêu cầu Sở Xây dựng rà soát, thống kê số lượng các khu tái định cư trên địa bàn có khả năng chuyển sang nhà ở xã hội, nhằm tận dụng quỹ nhà hiện có và đáp ứng nhu cầu thực tế.
Bên cạnh nội dung về chuyển đổi nhà ở, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng đề xuất trao thêm quyền cho HĐND TP Hà Nội trong việc quyết định các chính sách và điều kiện triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị cũng như phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Thông tin này được nêu tại dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) do Chính phủ trình Quốc hội xem xét ngày 8/4. Theo đó, tại Điều 12 về phát triển nhà ở, UBND TP Hà Nội được đề xuất trao quyền quyết định việc tổ chức, chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở như nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà tái định cư để phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.Nhà tái định cư vốn là loại hình nhà ở do Nhà nước hoặc chủ đầu tư bố trí cho người dân khi bị thu hồi đất hoặc phải di dời phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, loại hình này bộc lộ nhiều hạn chế, từ chất lượng công trình đến khả năng đáp ứng nhu cầu sinh sống. Đáng chú ý, theo thống kê của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam năm 2024, Hà Nội hiện có khoảng 4.000 căn nhà tái định cư không có người ở.
Ở góc độ chuyên gia, một số ý kiến pháp lý trong lĩnh vực bất động sản nhận định quy định này sẽ tạo điều kiện để xử lý các dự án nhà tái định cư bị bỏ trống, đồng thời có thể chuyển đổi sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để đưa vào khai thác. Trước đó, nhiều nghiên cứu và đề xuất cũng đã từng kiến nghị cho phép chuyển đổi nhà tái định cư sang nhà ở xã hội, hoặc kết hợp hai loại hình này trong cùng một phân khúc để tăng hiệu quả sử dụng.
Mới đây, TP HCM cũng yêu cầu Sở Xây dựng rà soát, thống kê số lượng các khu tái định cư trên địa bàn có khả năng chuyển sang nhà ở xã hội, nhằm tận dụng quỹ nhà hiện có và đáp ứng nhu cầu thực tế.
TOD là mô hình phát triển đô thị dựa trên định hướng giao thông công cộng, trong đó việc quy hoạch và xây dựng được tổ chức xoay quanh các tuyến giao thông công cộng như metro, nhằm tối ưu hóa không gian và giảm áp lực giao thông. Mô hình này đã được triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng vẫn còn mới tại Việt Nam.
