Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Một không gian quảng trường rộng khoảng 4.250m² được đề xuất ở phía đông hồ Gươm, nằm trong khu đất hơn 1,7 ha dự kiến hình thành Công viên - Quảng trường Thời Đại. Điểm đáng chú ý là quảng trường không được thiết kế bằng một mặt phẳng thông thường mà được hạ thấp khoảng 3 m, tạo thành một không gian dạng “lòng chảo” giữa khu vườn cảnh quan nâng cao xung quanh.
Theo phương án đang được nghiên cứu, khu vực này không chỉ là nơi để người dân đi dạo mà còn hướng tới trở thành không gian tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội, biểu diễn ngoài trời và các hoạt động cộng đồng.
Khu đất nghiên cứu có diện tích khoảng 17.232m², nằm ở phía đông hồ Gươm. Trong đó, khoảng 4.250m² được dành cho quảng trường đa chức năng, còn khoảng 7.000m² bố trí vườn cây, hoa ban.
Điểm đặc biệt của phương án là địa hình được tổ chức theo kiểu giật cấp hai chiều.
Một phần không gian được nâng nền khoảng 3 m để tạo khu vườn cảnh quan, trong khi khu vực quảng trường được hạ xuống khoảng 3 m. Cách tổ chức này tạo ra sự chênh cao rõ rệt giữa vườn cây – quảng trường – các không gian chức năng bên dưới.
Nhìn từ trên cao, quảng trường có thể tạo cảm giác giống một “lòng chảo” lớn nằm giữa công viên, hướng tầm nhìn về hồ Gươm.
Đây cũng là điểm khiến phương án khác với những quảng trường truyền thống vốn chủ yếu là một mặt bằng rộng để tập trung đông người.
Quảng trường sẽ dùng để làm gì?
Theo định hướng thiết kế, quảng trường 4.250m² được xác định là không gian đa chức năng.
Vào những ngày bình thường, đây có thể là nơi người dân và du khách nghỉ ngơi, đi bộ, giao lưu và tiếp cận các khu vườn cảnh quan.
Khi có sự kiện, mặt bằng rộng có thể được tổ chức thành không gian cho lễ hội, biểu diễn nghệ thuật, hoạt động văn hóa, chợ phiên hoặc các chương trình cộng đồng.
Việc tạo cao độ thấp hơn khu vực xung quanh cũng giúp quảng trường có tính chất giống một khán phòng ngoài trời, trong đó khu vực trung tâm là nơi diễn ra hoạt động, còn các bậc và không gian xung quanh tạo thành vùng tiếp cận, quan sát.
Đây là một hướng tiếp cận khá phổ biến trong thiết kế không gian công cộng hiện đại: thay vì chỉ tạo một khoảng sân rộng, quảng trường được thiết kế để có thể thay đổi công năng tùy từng thời điểm.
Bên dưới quảng trường còn có không gian ngầm
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của phương án là phần không gian phía dưới.
Theo phương án được công bố, khu vực này dự kiến có 3 tầng hầm, bố trí các chức năng như thương mại, dịch vụ, ẩm thực, triển lãm và bãi đỗ xe. Đặc biệt, không gian ngầm được nghiên cứu để kết nối trực tiếp với ga C9 của tuyến đường sắt đô thị số 2.
Như vậy, ý tưởng không chỉ là xây một quảng trường mới bên hồ Gươm mà còn hình thành một tổ hợp không gian công cộng – dịch vụ – giao thông ngầm.
Người dân hoặc du khách trong tương lai, nếu phương án được triển khai, có thể đi từ hệ thống metro lên không gian công viên, quảng trường và tiếp tục kết nối với khu vực hồ Gươm.
Từ “quảng trường” đến một không gian công cộng mới của hồ Gươm
Việc tạo thêm một quảng trường lớn ở phía đông hồ Gươm nằm trong định hướng rộng hơn nhằm tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, tăng diện tích không gian công cộng và kết nối các khu vực cảnh quan, văn hóa, lịch sử.
Trước đó, Hà Nội cũng đã nghiên cứu nhiều phương án tổ chức lại các quảng trường và không gian công cộng quanh hồ Gươm. Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội từng nhấn mạnh vai trò của hệ thống quảng trường, vườn hoa và công viên trong việc tạo sự chuyển tiếp giữa khu phố cổ, khu phố Pháp và hồ Gươm.
Đáng chú ý, Hà Nội hiện cũng định hướng phát triển mạng lưới nhiều quảng trường trọng điểm thay vì chỉ tập trung vào một vài quảng trường truyền thống.
Không chỉ là nơi “để trống”
Điểm đáng chờ đợi ở phương án Công viên - Quảng trường Thời Đại là cách kết hợp không gian xanh ở phía trên với các chức năng đô thị ở phía dưới.
Nếu được triển khai đúng như ý tưởng, khu vực hơn 1,7 ha có thể đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò: công viên, quảng trường sự kiện, điểm vui chơi – nghỉ ngơi, không gian văn hóa, khu dịch vụ ngầm và đầu mối kết nối với metro.
Tuy nhiên, đây vẫn là phương án nghiên cứu/quy hoạch đang được lấy ý kiến, không nên hiểu là thiết kế cuối cùng chắc chắn sẽ được xây dựng nguyên trạng. Vì vậy, hình hài, chức năng và cách tổ chức không gian có thể tiếp tục được điều chỉnh trong các bước tiếp theo.
Nếu thành hiện thực, “lòng chảo” 4.250m² sẽ là một trong những chi tiết kiến trúc đáng chú ý nhất của diện mạo mới phía đông hồ Gươm: một quảng trường được hạ thấp giữa vườn cây, phía dưới là không gian ngầm và phía trước mở ra cảnh quan hồ Hoàn Kiếm.
Theo phương án đang được nghiên cứu, khu vực này không chỉ là nơi để người dân đi dạo mà còn hướng tới trở thành không gian tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội, biểu diễn ngoài trời và các hoạt động cộng đồng.
Vị trí đề xuất xây dựng Khải hoàn môn trên đồ án quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận. Ảnh: UBND TP Hà Nội
“Lòng chảo” rộng 4.250m² giữa công viênKhu đất nghiên cứu có diện tích khoảng 17.232m², nằm ở phía đông hồ Gươm. Trong đó, khoảng 4.250m² được dành cho quảng trường đa chức năng, còn khoảng 7.000m² bố trí vườn cây, hoa ban.
Điểm đặc biệt của phương án là địa hình được tổ chức theo kiểu giật cấp hai chiều.
Một phần không gian được nâng nền khoảng 3 m để tạo khu vườn cảnh quan, trong khi khu vực quảng trường được hạ xuống khoảng 3 m. Cách tổ chức này tạo ra sự chênh cao rõ rệt giữa vườn cây – quảng trường – các không gian chức năng bên dưới.
Nhìn từ trên cao, quảng trường có thể tạo cảm giác giống một “lòng chảo” lớn nằm giữa công viên, hướng tầm nhìn về hồ Gươm.
Đây cũng là điểm khiến phương án khác với những quảng trường truyền thống vốn chủ yếu là một mặt bằng rộng để tập trung đông người.
Phối cảnh khu vực dự kiến giữ lại ba khối kiến trúc Pháp gồm Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý. Không gian được nghiên cứu tổ chức theo các trục Bắc - Nam, Đông - Tây, kết nối với công viên - quảng trường phía Bắc và phía Đông, Vườn hoa Lý Thái Tổ và hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: UBND TP Hà Nội
Quảng trường sẽ dùng để làm gì?
Theo định hướng thiết kế, quảng trường 4.250m² được xác định là không gian đa chức năng.
Vào những ngày bình thường, đây có thể là nơi người dân và du khách nghỉ ngơi, đi bộ, giao lưu và tiếp cận các khu vườn cảnh quan.
Khi có sự kiện, mặt bằng rộng có thể được tổ chức thành không gian cho lễ hội, biểu diễn nghệ thuật, hoạt động văn hóa, chợ phiên hoặc các chương trình cộng đồng.
Việc tạo cao độ thấp hơn khu vực xung quanh cũng giúp quảng trường có tính chất giống một khán phòng ngoài trời, trong đó khu vực trung tâm là nơi diễn ra hoạt động, còn các bậc và không gian xung quanh tạo thành vùng tiếp cận, quan sát.
Đây là một hướng tiếp cận khá phổ biến trong thiết kế không gian công cộng hiện đại: thay vì chỉ tạo một khoảng sân rộng, quảng trường được thiết kế để có thể thay đổi công năng tùy từng thời điểm.
Bên dưới quảng trường còn có không gian ngầm
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của phương án là phần không gian phía dưới.
Theo phương án được công bố, khu vực này dự kiến có 3 tầng hầm, bố trí các chức năng như thương mại, dịch vụ, ẩm thực, triển lãm và bãi đỗ xe. Đặc biệt, không gian ngầm được nghiên cứu để kết nối trực tiếp với ga C9 của tuyến đường sắt đô thị số 2.
Như vậy, ý tưởng không chỉ là xây một quảng trường mới bên hồ Gươm mà còn hình thành một tổ hợp không gian công cộng – dịch vụ – giao thông ngầm.
Người dân hoặc du khách trong tương lai, nếu phương án được triển khai, có thể đi từ hệ thống metro lên không gian công viên, quảng trường và tiếp tục kết nối với khu vực hồ Gươm.
Từ “quảng trường” đến một không gian công cộng mới của hồ Gươm
Việc tạo thêm một quảng trường lớn ở phía đông hồ Gươm nằm trong định hướng rộng hơn nhằm tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, tăng diện tích không gian công cộng và kết nối các khu vực cảnh quan, văn hóa, lịch sử.
Trước đó, Hà Nội cũng đã nghiên cứu nhiều phương án tổ chức lại các quảng trường và không gian công cộng quanh hồ Gươm. Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội từng nhấn mạnh vai trò của hệ thống quảng trường, vườn hoa và công viên trong việc tạo sự chuyển tiếp giữa khu phố cổ, khu phố Pháp và hồ Gươm.
Đáng chú ý, Hà Nội hiện cũng định hướng phát triển mạng lưới nhiều quảng trường trọng điểm thay vì chỉ tập trung vào một vài quảng trường truyền thống.
Không chỉ là nơi “để trống”
Điểm đáng chờ đợi ở phương án Công viên - Quảng trường Thời Đại là cách kết hợp không gian xanh ở phía trên với các chức năng đô thị ở phía dưới.
Nếu được triển khai đúng như ý tưởng, khu vực hơn 1,7 ha có thể đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò: công viên, quảng trường sự kiện, điểm vui chơi – nghỉ ngơi, không gian văn hóa, khu dịch vụ ngầm và đầu mối kết nối với metro.
Tuy nhiên, đây vẫn là phương án nghiên cứu/quy hoạch đang được lấy ý kiến, không nên hiểu là thiết kế cuối cùng chắc chắn sẽ được xây dựng nguyên trạng. Vì vậy, hình hài, chức năng và cách tổ chức không gian có thể tiếp tục được điều chỉnh trong các bước tiếp theo.
Nếu thành hiện thực, “lòng chảo” 4.250m² sẽ là một trong những chi tiết kiến trúc đáng chú ý nhất của diện mạo mới phía đông hồ Gươm: một quảng trường được hạ thấp giữa vườn cây, phía dưới là không gian ngầm và phía trước mở ra cảnh quan hồ Hoàn Kiếm.

