Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Việc Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố thêm Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên kiểm định của Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB), không chỉ là diễn biến mới trong chuyên án buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương xuyên quốc gia mà còn đặt ra câu hỏi: Quy trình "hợp thức hóa" kim cương nhập lậu đã diễn ra như thế nào và vì sao giấy kiểm định lại có thể biến một viên đá không rõ nguồn gốc thành hàng hóa đủ điều kiện lưu thông trên thị trường?
Thêm một nhân viên kiểm định kim cương bị bắt
Trong giai đoạn đầu điều tra, cơ quan chức năng đã khởi tố Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc PNJ-LAB, về hành vi liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam.
Theo kết quả điều tra được công bố, Thảo bị cáo buộc đã tham gia hợp thức hóa kim cương nhập lậu bằng cách sử dụng hoạt động kiểm định để tạo "lý lịch mới" cho các viên đá.
Đến nay, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên kiểm định của PNJ-LAB, về tội Buôn lậu. Việc một nhân viên trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn bị khởi tố cho thấy phạm vi điều tra không còn dừng ở vai trò của người quản lý mà đang mở rộng sang những người tham gia trực tiếp trong quy trình kiểm định.
Dù cơ quan điều tra chưa công bố cụ thể vai trò của từng cá nhân, diễn biến này cho thấy các mắt xích trong hoạt động kiểm định đang được rà soát kỹ lưỡng để làm rõ trách nhiệm của từng người.
Một viên kim cương được "làm lại hồ sơ" như thế nào?
Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các viên kim cương nhập lậu vốn đã có giấy chứng nhận quốc tế, chủ yếu là của Viện Đá quý Hoa Kỳ (GIA). Tuy nhiên, nhiều viên không còn khớp với giấy chứng nhận ban đầu do đã được cắt mài lại hoặc thay đổi thông số kỹ thuật.
Thông thường, mỗi viên kim cương được GIA cấp giấy đều có một mã số laser siêu nhỏ khắc trên phần vành (girdle) của viên đá. Mã số này giúp xác định chính xác viên kim cương tương ứng với giấy chứng nhận, gần như đóng vai trò như "căn cước" của viên đá.
Theo kết quả điều tra, các đối tượng đã:
Vì sao giấy kiểm định có giá trị lớn?
Khác với vàng - vốn có thể kiểm tra bằng hàm lượng kim loại - giá trị của kim cương phụ thuộc rất lớn vào kết quả giám định.
Giấy kiểm định thể hiện hàng loạt thông tin quan trọng như:
Nếu một viên kim cương được cấp giấy kiểm định từ một đơn vị có uy tín, người mua thường có xu hướng tin tưởng rằng viên đá đã được đánh giá khách quan và có nguồn gốc rõ ràng. Chính vì vậy, việc cấp chứng thư không chỉ xác nhận đặc tính của viên đá mà còn góp phần tạo niềm tin trong giao dịch.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giấy kiểm định không phải là chứng từ chứng minh nguồn gốc nhập khẩu hợp pháp. Chứng thư giám định chỉ phản ánh các đặc tính vật lý của viên kim cương tại thời điểm kiểm định, còn tính hợp pháp về xuất xứ phải được xác định bằng các hồ sơ hải quan, hóa đơn, chứng từ nhập khẩu và các giấy tờ liên quan.
"Hợp thức hóa" khác với "làm giả giấy tờ"
Trong vụ án này, cơ quan điều tra chưa công bố việc PNJ-LAB làm giả giấy kiểm định.
Điểm đáng chú ý là các chứng thư được cấp được cho là giấy thật do đơn vị giám định phát hành, nhưng lại bị nghi đã được sử dụng để tạo hồ sơ mới cho những viên kim cương có nguồn gốc nhập lậu.
Theo các chuyên gia pháp lý, nếu một viên kim cương nhập lậu được kiểm định và cấp giấy chứng nhận mới mà không phản ánh hoặc che khuất nguồn gốc bất hợp pháp của hàng hóa, giấy kiểm định có thể bị lợi dụng như một công cụ hỗ trợ quá trình tiêu thụ. Việc xác định hành vi này có cấu thành tội phạm hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, chứng cứ và việc làm rõ yếu tố biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản.
Khởi tố thêm nhân viên cho thấy điều gì?
Việc khởi tố thêm Trần Tiễn Như Nghi được nhiều chuyên gia đánh giá là dấu hiệu cho thấy cơ quan điều tra đang làm rõ toàn bộ quy trình nghiệp vụ, thay vì chỉ xem xét trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị.
Nếu quá trình kiểm định có sự tham gia của nhiều cá nhân ở các khâu tiếp nhận, đo đạc, đối chiếu thông số, khắc mã số hoặc phát hành chứng thư, cơ quan điều tra sẽ cần xác định vai trò cụ thể của từng người, mức độ nhận thức và hành vi của họ.
Điều này cũng phản ánh hướng điều tra không chỉ tập trung vào hoạt động buôn lậu, mà còn xem xét liệu có sự tiếp tay trong khâu kiểm định, tạo điều kiện để kim cương nhập lậu được lưu thông trên thị trường dưới vỏ bọc của những chứng thư hợp pháp.
PNJ nói gì?
Sau khi vụ án được công bố, PNJ nhiều lần khẳng định hành vi bị điều tra là trách nhiệm của cá nhân nguyên Giám đốc PNJ-LAB Đặng Ngọc Thảo.
Doanh nghiệp cho biết PNJ-LAB là đơn vị cung cấp dịch vụ giám định độc lập và đang phối hợp với cơ quan điều tra. PNJ cũng khẳng định toàn bộ kim cương do doanh nghiệp kinh doanh đều được nhập khẩu hợp pháp, có đầy đủ chứng từ và không có viên nào trong số hơn 28.000 viên kim cương bị cáo buộc nhập lậu được bán qua hệ thống phân phối của công ty.
Trong khi đó, việc khởi tố thêm một nhân viên kiểm định cho thấy phạm vi điều tra vẫn đang tiếp tục được mở rộng. Cơ quan điều tra sẽ làm rõ liệu hành vi bị cáo buộc chỉ là sai phạm của một số cá nhân hay còn liên quan đến những mắt xích khác trong quy trình kiểm định.
Với quy mô hơn 28.000 viên kim cương, 141 chuyến vận chuyển và số tiền thu lợi bất chính bước đầu được xác định trên 300 tỷ đồng, đây được xem là một trong những chuyên án buôn lậu đá quý lớn nhất từng bị phát hiện tại Việt Nam. Những diễn biến tiếp theo của vụ án không chỉ có ý nghĩa trong xử lý trách nhiệm hình sự mà còn có thể tác động đến hoạt động kiểm định đá quý và cơ chế quản lý thị trường kim cương trong thời gian tới.
Đối tượng Trần Tiễn Như Nghi mặc áo màu xanh, đối tượng Nguyễn Thị Liên mặc áo màu hồng (chủ tiệm vàng Ngọc Tâm), đối tượng Hoàng Thị Thanh Nga mặc áo màu đen hoa vàng (chủ tiệm vàng Ngọc Châu Âu). Ảnh: Công an Thanh Hóa
Thêm một nhân viên kiểm định kim cương bị bắt
Trong giai đoạn đầu điều tra, cơ quan chức năng đã khởi tố Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc PNJ-LAB, về hành vi liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam.
Theo kết quả điều tra được công bố, Thảo bị cáo buộc đã tham gia hợp thức hóa kim cương nhập lậu bằng cách sử dụng hoạt động kiểm định để tạo "lý lịch mới" cho các viên đá.
Đến nay, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên kiểm định của PNJ-LAB, về tội Buôn lậu. Việc một nhân viên trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn bị khởi tố cho thấy phạm vi điều tra không còn dừng ở vai trò của người quản lý mà đang mở rộng sang những người tham gia trực tiếp trong quy trình kiểm định.
Dù cơ quan điều tra chưa công bố cụ thể vai trò của từng cá nhân, diễn biến này cho thấy các mắt xích trong hoạt động kiểm định đang được rà soát kỹ lưỡng để làm rõ trách nhiệm của từng người.
Một viên kim cương được "làm lại hồ sơ" như thế nào?
Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các viên kim cương nhập lậu vốn đã có giấy chứng nhận quốc tế, chủ yếu là của Viện Đá quý Hoa Kỳ (GIA). Tuy nhiên, nhiều viên không còn khớp với giấy chứng nhận ban đầu do đã được cắt mài lại hoặc thay đổi thông số kỹ thuật.
Thông thường, mỗi viên kim cương được GIA cấp giấy đều có một mã số laser siêu nhỏ khắc trên phần vành (girdle) của viên đá. Mã số này giúp xác định chính xác viên kim cương tương ứng với giấy chứng nhận, gần như đóng vai trò như "căn cước" của viên đá.
Theo kết quả điều tra, các đối tượng đã:
- thu mua những viên kim cương có giấy GIA nhưng thông số không còn trùng khớp;
- mài bỏ dòng mã laser GIA trên viên đá;
- đưa viên kim cương đến kiểm định lại;
- cấp mã số mới của PNJ-LAB;
- phát hành giấy chứng nhận mới mang tên PNJ-LAB.
Vì sao giấy kiểm định có giá trị lớn?
Khác với vàng - vốn có thể kiểm tra bằng hàm lượng kim loại - giá trị của kim cương phụ thuộc rất lớn vào kết quả giám định.
Giấy kiểm định thể hiện hàng loạt thông tin quan trọng như:
- trọng lượng (carat);
- màu sắc;
- độ tinh khiết;
- chất lượng giác cắt;
- tỷ lệ phát quang;
- kích thước;
- mã số nhận dạng.
Nếu một viên kim cương được cấp giấy kiểm định từ một đơn vị có uy tín, người mua thường có xu hướng tin tưởng rằng viên đá đã được đánh giá khách quan và có nguồn gốc rõ ràng. Chính vì vậy, việc cấp chứng thư không chỉ xác nhận đặc tính của viên đá mà còn góp phần tạo niềm tin trong giao dịch.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giấy kiểm định không phải là chứng từ chứng minh nguồn gốc nhập khẩu hợp pháp. Chứng thư giám định chỉ phản ánh các đặc tính vật lý của viên kim cương tại thời điểm kiểm định, còn tính hợp pháp về xuất xứ phải được xác định bằng các hồ sơ hải quan, hóa đơn, chứng từ nhập khẩu và các giấy tờ liên quan.
"Hợp thức hóa" khác với "làm giả giấy tờ"
Trong vụ án này, cơ quan điều tra chưa công bố việc PNJ-LAB làm giả giấy kiểm định.
Điểm đáng chú ý là các chứng thư được cấp được cho là giấy thật do đơn vị giám định phát hành, nhưng lại bị nghi đã được sử dụng để tạo hồ sơ mới cho những viên kim cương có nguồn gốc nhập lậu.
Theo các chuyên gia pháp lý, nếu một viên kim cương nhập lậu được kiểm định và cấp giấy chứng nhận mới mà không phản ánh hoặc che khuất nguồn gốc bất hợp pháp của hàng hóa, giấy kiểm định có thể bị lợi dụng như một công cụ hỗ trợ quá trình tiêu thụ. Việc xác định hành vi này có cấu thành tội phạm hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, chứng cứ và việc làm rõ yếu tố biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản.
Khởi tố thêm nhân viên cho thấy điều gì?
Việc khởi tố thêm Trần Tiễn Như Nghi được nhiều chuyên gia đánh giá là dấu hiệu cho thấy cơ quan điều tra đang làm rõ toàn bộ quy trình nghiệp vụ, thay vì chỉ xem xét trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị.
Nếu quá trình kiểm định có sự tham gia của nhiều cá nhân ở các khâu tiếp nhận, đo đạc, đối chiếu thông số, khắc mã số hoặc phát hành chứng thư, cơ quan điều tra sẽ cần xác định vai trò cụ thể của từng người, mức độ nhận thức và hành vi của họ.
Điều này cũng phản ánh hướng điều tra không chỉ tập trung vào hoạt động buôn lậu, mà còn xem xét liệu có sự tiếp tay trong khâu kiểm định, tạo điều kiện để kim cương nhập lậu được lưu thông trên thị trường dưới vỏ bọc của những chứng thư hợp pháp.
PNJ nói gì?
Sau khi vụ án được công bố, PNJ nhiều lần khẳng định hành vi bị điều tra là trách nhiệm của cá nhân nguyên Giám đốc PNJ-LAB Đặng Ngọc Thảo.
Doanh nghiệp cho biết PNJ-LAB là đơn vị cung cấp dịch vụ giám định độc lập và đang phối hợp với cơ quan điều tra. PNJ cũng khẳng định toàn bộ kim cương do doanh nghiệp kinh doanh đều được nhập khẩu hợp pháp, có đầy đủ chứng từ và không có viên nào trong số hơn 28.000 viên kim cương bị cáo buộc nhập lậu được bán qua hệ thống phân phối của công ty.
Trong khi đó, việc khởi tố thêm một nhân viên kiểm định cho thấy phạm vi điều tra vẫn đang tiếp tục được mở rộng. Cơ quan điều tra sẽ làm rõ liệu hành vi bị cáo buộc chỉ là sai phạm của một số cá nhân hay còn liên quan đến những mắt xích khác trong quy trình kiểm định.
Với quy mô hơn 28.000 viên kim cương, 141 chuyến vận chuyển và số tiền thu lợi bất chính bước đầu được xác định trên 300 tỷ đồng, đây được xem là một trong những chuyên án buôn lậu đá quý lớn nhất từng bị phát hiện tại Việt Nam. Những diễn biến tiếp theo của vụ án không chỉ có ý nghĩa trong xử lý trách nhiệm hình sự mà còn có thể tác động đến hoạt động kiểm định đá quý và cơ chế quản lý thị trường kim cương trong thời gian tới.
