Sau vụ điểm thi Toán bất thường: Quốc hội đề nghị nghiên cứu tách thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học

[Ánh Bình Minh]

Vụ việc liên quan đến kết quả thi môn Toán tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang không chỉ được Chính phủ yêu cầu kiểm tra, xác minh khẩn trương mà còn làm dấy lên những đề xuất cải cách lớn đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, từ việc tách kỳ thi "2 trong 1" đến thay đổi hình thức thi trắc nghiệm.

Vụ việc điểm thi môn Toán bất thường tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận khi được đưa ra thảo luận tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 14/7. Không chỉ yêu cầu xử lý nghiêm sai phạm nếu có, nhiều ý kiến còn cho rằng đây là thời điểm cần xem xét lại mô hình tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay.

Chính phủ yêu cầu xác minh khách quan, xử lý nghiêm nếu có sai phạm

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh toàn diện những phản ánh liên quan đến kết quả thi môn Toán tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: Media Quốc hội​

Theo Phó Thủ tướng, quá trình xác minh phải được thực hiện khách quan, minh bạch và đúng quy định pháp luật. Nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lý nghiêm nhằm bảo đảm công bằng cho các thí sinh cũng như giữ vững niềm tin của xã hội đối với ngành giáo dục.

Ông cũng tiết lộ Thủ tướng Lê Minh Hưng đặc biệt quan tâm đến vụ việc và sẽ trực tiếp làm việc với UBND cùng lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để rà soát, chỉ đạo các bước xử lý tiếp theo. Điều này cho thấy vụ việc đã được nâng lên mức theo dõi trực tiếp của người đứng đầu Chính phủ.

Trước đó, UBND tỉnh Tuyên Quang đã có báo cáo gửi Thủ tướng về những phản ánh liên quan đến kết quả thi môn Toán. Địa phương cho biết đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tiến hành rà soát các bài thi, đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm quy chế hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Vụ việc được đưa vào báo cáo dân nguyện của Quốc hội

Không chỉ Chính phủ, vụ việc cũng được đưa vào báo cáo công tác dân nguyện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, nhiều cử tri bày tỏ lo ngại trước những phản ánh về điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang, đồng thời kiến nghị Chính phủ chỉ đạo điều tra, làm rõ để bảo đảm tính minh bạch và công bằng của kỳ thi.

Việc một vụ việc liên quan đến điểm thi được đưa vào báo cáo dân nguyện cho thấy mức độ quan tâm rất lớn của xã hội cũng như những tác động của nó đối với niềm tin vào kỳ thi quốc gia.

Đề xuất tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại phiên họp là đề xuất nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp THPT khỏi kỳ tuyển sinh đại học.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, mô hình kỳ thi "2 trong 1" hiện nay giúp giảm chi phí và áp lực tổ chức, song cũng tạo ra động lực rất lớn để thí sinh tìm mọi cách đạt điểm cao nhằm giành cơ hội vào đại học.

Ông cho rằng áp lực cạnh tranh này có thể trở thành một trong những nguyên nhân dẫn đến các hành vi tiêu cực.

"Nên chăng nghiên cứu tách hai kỳ thi này", ông Nguyễn Đắc Vinh nêu quan điểm.

Theo ông, kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ nên có mục tiêu đánh giá kết quả học tập sau 12 năm phổ thông và phản ánh chất lượng giáo dục của các địa phương. Trong khi đó, việc tuyển sinh đại học nên được giao cho các trường tự chủ thông qua các phương thức phù hợp như kỳ thi đánh giá năng lực, xét học bạ hoặc các hình thức tuyển sinh riêng.

Ông cho rằng thực tế hiện nay nhiều trường đại học đã chuyển sang tuyển sinh bằng các phương thức độc lập, vì vậy việc tách hai kỳ thi hoàn toàn có thể nghiên cứu trong thời gian tới.

Kiến nghị xem lại hình thức thi trắc nghiệm môn Toán

Bên cạnh việc tách kỳ thi, ông Nguyễn Đắc Vinh cũng đề nghị đánh giá lại hình thức thi trắc nghiệm hoàn toàn đối với môn Toán.

Theo ông, việc dạy học không chỉ nhằm giúp học sinh tìm ra đáp án đúng mà còn rèn luyện khả năng lập luận, trình bày và tư duy logic. Trong khi đó, bài thi trắc nghiệm chỉ yêu cầu lựa chọn đáp án, chưa phản ánh đầy đủ quá trình tư duy của người học.

Ông cũng cho rằng xét về mặt kỹ thuật, bài thi trắc nghiệm có nguy cơ bị can thiệp dễ hơn so với bài thi tự luận.

Dẫn kinh nghiệm của nhiều quốc gia, ông cho biết các kỳ thi thường kết hợp khoảng 70% câu hỏi trắc nghiệm và 30% tự luận để vừa đánh giá kiến thức, vừa kiểm tra năng lực tư duy và kỹ năng trình bày của học sinh.

Thông điệp mạnh mẽ về xử lý tiêu cực

Đánh giá vụ việc tại Tuyên Quang là "rất nghiêm trọng", Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhấn mạnh đây là kỳ thi quốc gia có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội nên mọi sai phạm đều phải được xử lý nghiêm minh.

Ông bày tỏ sự đồng tình với tinh thần chỉ đạo của Chính phủ khi khẳng định sẽ không có "vùng trống" trong xử lý trách nhiệm nếu phát hiện vi phạm.

Những phát biểu tại phiên họp cho thấy vụ điểm thi môn Toán bất thường ở Tuyên Quang không chỉ là câu chuyện xử lý một địa phương hay một kỳ thi cụ thể, mà còn trở thành chất xúc tác để Quốc hội và Chính phủ xem xét lại nhiều vấn đề cốt lõi trong tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT. Từ mô hình kỳ thi "2 trong 1", phương thức thi trắc nghiệm đến cơ chế tuyển sinh đại học, nhiều đề xuất cải cách đã được đặt lên bàn nghị sự với mục tiêu hướng tới một kỳ thi minh bạch, công bằng và phù hợp hơn trong những năm tới.