Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran có thể được nối lại tại Pakistan trong vòng hai ngày tới, sau khi vòng thương lượng cuối tuần trước đổ vỡ khiến Washington áp đặt phong tỏa các cảng của Iran.
Các quan chức từ Pakistan, Iran và khu vực Vùng Vịnh cũng cho biết các đoàn đàm phán của Mỹ và Iran có thể quay lại Pakistan vào cuối tuần này, dù một nguồn tin cấp cao từ Iran nói rằng vẫn chưa ấn định ngày cụ thể.
Phát biểu với tờ New York Post, ông Trump nói: “Bạn nên ở lại đó, thực sự đấy, vì điều gì đó có thể xảy ra trong hai ngày tới, và chúng tôi có xu hướng quay lại đó hơn.”
Cùng ngày, tại một sự kiện ở bang Georgia, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông Trump muốn đạt được một “thỏa thuận lớn” với Iran, nhưng giữa hai nước vẫn tồn tại mức độ nghi ngờ rất lớn. “Bạn không thể giải quyết vấn đề đó chỉ trong một đêm,” ông nói.
Dù Iran phản ứng gay gắt với lệnh phong tỏa của Mỹ, những tín hiệu cho thấy hoạt động ngoại giao có thể tiếp tục đã giúp hạ nhiệt thị trường dầu mỏ, kéo giá dầu chuẩn xuống dưới 100 USD/thùng.
Kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Iran gần như đã đóng cửa Eo biển Hormuz - tuyến vận tải quan trọng của dầu và khí đốt toàn cầu. Khoảng 5.000 người đã thiệt mạng trong giao tranh.
Các cuộc đàm phán tại Islamabad cuối tuần trước không đạt được thỏa thuận, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần - hiện vẫn còn một tuần hiệu lực.
Vấn đề hạt nhân của Iran là điểm nghẽn chính. Mỹ đề xuất Iran đình chỉ toàn bộ hoạt động hạt nhân trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ chấp nhận tạm dừng từ 3-5 năm, theo các nguồn tin am hiểu. Mỹ cũng yêu cầu Iran phải chuyển toàn bộ vật liệu hạt nhân đã làm giàu ra khỏi nước này.
Một nguồn tin tham gia đàm phán cho biết các cuộc trao đổi hậu trường từ cuối tuần qua đã đạt được tiến triển, thu hẹp khoảng cách giữa hai bên và có thể dẫn tới một thỏa thuận trong vòng đàm phán tiếp theo.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ loại thỏa thuận hạt nhân nào có thể nhanh chóng đạt được, do tính phức tạp của thỏa thuận năm 2015 - mà ông Trump đã rút khỏi vào năm 2018 - cũng như yêu cầu giám sát từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Iran cũng yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, điều mà riêng Mỹ không thể tự cam kết.
IMF hạ triển vọng tăng trưởng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết không có tàu nào vượt qua được lệnh phong tỏa trong 24 giờ đầu tiên, và 6 tàu thương mại đã quay đầu. Hơn một chục tàu chiến Mỹ tham gia chiến dịch này, áp dụng với các tàu đi đến hoặc rời khỏi Iran.
Tuy nhiên, dữ liệu vận tải cho thấy lưu lượng qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Ba không bị ảnh hưởng đáng kể, với ít nhất 8 tàu vẫn đi qua.
Cuộc chiến đã phủ bóng lên triển vọng an ninh năng lượng toàn cầu và nguồn cung hàng hóa phụ thuộc vào dầu mỏ. International Monetary Fund đã hạ dự báo tăng trưởng và cảnh báo kinh tế thế giới có thể tiến sát suy thoái nếu xung đột leo thang và giá dầu duy trì trên 100 USD đến năm 2027. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng giảm dự báo tăng trưởng cung và cầu dầu toàn cầu.
Các đồng minh NATO của Mỹ như Anh và Pháp cho biết sẽ không tham gia phong tỏa, dù sẵn sàng hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải khi có thỏa thuận.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - chỉ trích lệnh phong tỏa của Mỹ là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cáo buộc Trung Quốc tích trữ dầu trong thời chiến.
Các nhà phân tích nhận định giá dầu có thể tiếp tục ở mức cao trong nhiều tuần sau khi eo biển được mở lại hoàn toàn do tồn đọng vận chuyển, hạ tầng hư hại và bất ổn kéo dài.
Đàm phán Israel - Lebanon kết thúc
Làm phức tạp thêm triển vọng hòa bình, Israel tiếp tục tấn công Lebanon nhằm vào Hezbollah - lực lượng được Iran hậu thuẫn. Israel và Mỹ cho rằng chiến dịch này không thuộc phạm vi lệnh ngừng bắn, trong khi Iran phản đối.
Tại Washington, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã chủ trì cuộc gặp giữa các đặc phái viên của Israel và Lebanon – được Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả là cuộc tiếp xúc cấp cao đáng kể đầu tiên giữa hai nước kể từ năm 1993.
Lebanon kêu gọi ngừng bắn để chấm dứt các cuộc không kích khiến hơn 2.000 người thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi Israel yêu cầu Beirut giải giáp Hezbollah.
Sau cuộc họp, hai bên nhất trí sẽ tiếp tục đàm phán. Đại sứ Israel tại Mỹ bày tỏ hy vọng chính phủ Lebanon muốn giảm ảnh hưởng của Hezbollah, còn phía Lebanon đánh giá cuộc gặp là “mang tính xây dựng” và sẽ sớm công bố thời gian, địa điểm vòng đàm phán tiếp theo.
Dù vấp phải phản đối từ Hezbollah, chính phủ Lebanon vẫn thúc đẩy tiến trình đối thoại.
Trong bối cảnh giá năng lượng tăng gây áp lực chính trị trong nước, ông Trump tuần trước đã tạm dừng chiến dịch không kích Iran của Mỹ và Israel sau khi từng đe dọa “xóa sổ toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.
Một cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos từ ngày 10-12/4 cho thấy 35% người Mỹ ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran, giảm so với mức 37% của tuần trước.
Lệnh ngừng bắn phần lớn vẫn được duy trì trong tuần đầu tiên, bất chấp những phát ngôn cứng rắn từ cả hai phía.
Ngư dân chèo thuyền khi khói từ một cuộc không kích của Israel bốc lên ở khu vực Abbassiye thuộc Tyre, Lebanon.
Các quan chức từ Pakistan, Iran và khu vực Vùng Vịnh cũng cho biết các đoàn đàm phán của Mỹ và Iran có thể quay lại Pakistan vào cuối tuần này, dù một nguồn tin cấp cao từ Iran nói rằng vẫn chưa ấn định ngày cụ thể.
Phát biểu với tờ New York Post, ông Trump nói: “Bạn nên ở lại đó, thực sự đấy, vì điều gì đó có thể xảy ra trong hai ngày tới, và chúng tôi có xu hướng quay lại đó hơn.”
Cùng ngày, tại một sự kiện ở bang Georgia, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông Trump muốn đạt được một “thỏa thuận lớn” với Iran, nhưng giữa hai nước vẫn tồn tại mức độ nghi ngờ rất lớn. “Bạn không thể giải quyết vấn đề đó chỉ trong một đêm,” ông nói.
Dù Iran phản ứng gay gắt với lệnh phong tỏa của Mỹ, những tín hiệu cho thấy hoạt động ngoại giao có thể tiếp tục đã giúp hạ nhiệt thị trường dầu mỏ, kéo giá dầu chuẩn xuống dưới 100 USD/thùng.
Kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Iran gần như đã đóng cửa Eo biển Hormuz - tuyến vận tải quan trọng của dầu và khí đốt toàn cầu. Khoảng 5.000 người đã thiệt mạng trong giao tranh.
Các cuộc đàm phán tại Islamabad cuối tuần trước không đạt được thỏa thuận, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần - hiện vẫn còn một tuần hiệu lực.
Vấn đề hạt nhân của Iran là điểm nghẽn chính. Mỹ đề xuất Iran đình chỉ toàn bộ hoạt động hạt nhân trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ chấp nhận tạm dừng từ 3-5 năm, theo các nguồn tin am hiểu. Mỹ cũng yêu cầu Iran phải chuyển toàn bộ vật liệu hạt nhân đã làm giàu ra khỏi nước này.
Một nguồn tin tham gia đàm phán cho biết các cuộc trao đổi hậu trường từ cuối tuần qua đã đạt được tiến triển, thu hẹp khoảng cách giữa hai bên và có thể dẫn tới một thỏa thuận trong vòng đàm phán tiếp theo.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ loại thỏa thuận hạt nhân nào có thể nhanh chóng đạt được, do tính phức tạp của thỏa thuận năm 2015 - mà ông Trump đã rút khỏi vào năm 2018 - cũng như yêu cầu giám sát từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Iran cũng yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, điều mà riêng Mỹ không thể tự cam kết.
IMF hạ triển vọng tăng trưởng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết không có tàu nào vượt qua được lệnh phong tỏa trong 24 giờ đầu tiên, và 6 tàu thương mại đã quay đầu. Hơn một chục tàu chiến Mỹ tham gia chiến dịch này, áp dụng với các tàu đi đến hoặc rời khỏi Iran.
Tuy nhiên, dữ liệu vận tải cho thấy lưu lượng qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Ba không bị ảnh hưởng đáng kể, với ít nhất 8 tàu vẫn đi qua.
Cuộc chiến đã phủ bóng lên triển vọng an ninh năng lượng toàn cầu và nguồn cung hàng hóa phụ thuộc vào dầu mỏ. International Monetary Fund đã hạ dự báo tăng trưởng và cảnh báo kinh tế thế giới có thể tiến sát suy thoái nếu xung đột leo thang và giá dầu duy trì trên 100 USD đến năm 2027. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng giảm dự báo tăng trưởng cung và cầu dầu toàn cầu.
Các đồng minh NATO của Mỹ như Anh và Pháp cho biết sẽ không tham gia phong tỏa, dù sẵn sàng hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải khi có thỏa thuận.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - chỉ trích lệnh phong tỏa của Mỹ là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cáo buộc Trung Quốc tích trữ dầu trong thời chiến.
Các nhà phân tích nhận định giá dầu có thể tiếp tục ở mức cao trong nhiều tuần sau khi eo biển được mở lại hoàn toàn do tồn đọng vận chuyển, hạ tầng hư hại và bất ổn kéo dài.
Đàm phán Israel - Lebanon kết thúc
Làm phức tạp thêm triển vọng hòa bình, Israel tiếp tục tấn công Lebanon nhằm vào Hezbollah - lực lượng được Iran hậu thuẫn. Israel và Mỹ cho rằng chiến dịch này không thuộc phạm vi lệnh ngừng bắn, trong khi Iran phản đối.
Tại Washington, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã chủ trì cuộc gặp giữa các đặc phái viên của Israel và Lebanon – được Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả là cuộc tiếp xúc cấp cao đáng kể đầu tiên giữa hai nước kể từ năm 1993.
Lebanon kêu gọi ngừng bắn để chấm dứt các cuộc không kích khiến hơn 2.000 người thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi Israel yêu cầu Beirut giải giáp Hezbollah.
Sau cuộc họp, hai bên nhất trí sẽ tiếp tục đàm phán. Đại sứ Israel tại Mỹ bày tỏ hy vọng chính phủ Lebanon muốn giảm ảnh hưởng của Hezbollah, còn phía Lebanon đánh giá cuộc gặp là “mang tính xây dựng” và sẽ sớm công bố thời gian, địa điểm vòng đàm phán tiếp theo.
Dù vấp phải phản đối từ Hezbollah, chính phủ Lebanon vẫn thúc đẩy tiến trình đối thoại.
Trong bối cảnh giá năng lượng tăng gây áp lực chính trị trong nước, ông Trump tuần trước đã tạm dừng chiến dịch không kích Iran của Mỹ và Israel sau khi từng đe dọa “xóa sổ toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.
Một cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos từ ngày 10-12/4 cho thấy 35% người Mỹ ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran, giảm so với mức 37% của tuần trước.
Lệnh ngừng bắn phần lớn vẫn được duy trì trong tuần đầu tiên, bất chấp những phát ngôn cứng rắn từ cả hai phía.
Nguồn: Reuters