Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Nhiều người dân bày tỏ lo ngại rằng sau khi thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố, những tên gọi quen thuộc gắn bó hàng chục, thậm chí hàng trăm năm như làng, bản, xóm có thể bị xóa bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, việc sắp xếp đơn vị dân cư không đồng nghĩa với việc mất đi các giá trị lịch sử, văn hóa của cộng đồng.
Không bắt buộc xóa bỏ tên gọi truyền thống
Tâm lý băn khoăn của người dân là dễ hiểu bởi nhiều tên làng, tên bản đã trở thành một phần ký ức và bản sắc địa phương qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, Nghị định 185/2026/NĐ-CP cho thấy chủ trương của Nhà nước không phải là xóa bỏ các giá trị truyền thống mà ngược lại còn yêu cầu phải kế thừa và phát huy những yếu tố lịch sử, văn hóa đặc trưng của từng cộng đồng dân cư.
Cụ thể, khoản 1 Điều 8 của Nghị định quy định việc thành lập, sắp xếp hoặc tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải bảo đảm nguyên tắc kế thừa và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp; đồng thời phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc điểm địa bàn dân cư.
Theo đó, quá trình xây dựng phương án sắp xếp không chỉ dựa trên tiêu chí hành chính mà còn phải cân nhắc các yếu tố lịch sử, văn hóa và nguyện vọng của người dân địa phương.
Việc đổi tên chỉ thực hiện trong một số trường hợp
Khoản 3 Điều 8 Nghị định 185/2026/NĐ-CP yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét đầy đủ các yếu tố như vị trí địa lý, dân tộc, tôn giáo, phong tục, tập quán, đặc điểm dân cư và ý kiến của Nhân dân khi thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Điều này đồng nghĩa với việc những tên gọi lâu đời của làng, bản, xóm hoàn toàn có thể được giữ nguyên hoặc được lồng ghép vào tên gọi mới nếu nhận được sự đồng thuận của cộng đồng.
Trên thực tế, tại nhiều địa phương đã từng thực hiện sáp nhập, tên đơn vị mới thường được lựa chọn theo hướng kế thừa một phần tên gọi cũ hoặc sử dụng các địa danh mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa nhằm duy trì sự gắn kết cộng đồng.
Đáng chú ý, pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc phải đổi tên tất cả các thôn sau khi sắp xếp. Việc đổi tên chủ yếu được đặt ra trong trường hợp trùng tên trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã hoặc khi người dân có nhu cầu thay đổi.
Tên làng, bản, buôn, sóc vẫn có cơ sở pháp lý để duy trì
Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 185/2026/NĐ-CP là cơ chế bảo tồn các tên gọi mang bản sắc văn hóa địa phương.
Theo khoản 4 Điều 2, trong những trường hợp cần thiết căn cứ vào yếu tố lịch sử, văn hóa, dân tộc, phong tục, tập quán, mức độ đô thị hóa hoặc yêu cầu quản lý thực tế, Hội đồng nhân dân cấp xã được quyền quyết định việc tổ chức và sử dụng các tên gọi như thôn, làng, xóm, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu hoặc các tên gọi cộng đồng dân cư khác phù hợp với thực tiễn địa phương.
Quy định này cho thấy pháp luật không áp dụng một mô hình tên gọi thống nhất trên toàn quốc. Thay vào đó, các địa phương được chủ động lựa chọn cách gọi phù hợp với lịch sử và bản sắc văn hóa của từng vùng miền.
Vì vậy, tại các khu vực miền núi, những tên gọi như bản, buôn, sóc hay phum vẫn có thể tiếp tục được sử dụng. Tương tự, ở nhiều vùng nông thôn lâu đời, các tên làng, tên xóm truyền thống vẫn có thể được duy trì nếu phù hợp với thực tế địa phương và nhận được sự đồng thuận của người dân.
Sáp nhập hành chính không đồng nghĩa với mất đi bản sắc cộng đồng
Khoản 5 Điều 8 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định việc đặt tên thôn, tổ dân phố được thực hiện đồng thời với quá trình thành lập hoặc sắp xếp lại đơn vị dân cư. Việc đổi tên chỉ được xem xét khi có sự trùng lặp hoặc xuất phát từ nguyện vọng của cộng đồng.
Như vậy, người dân không nên hiểu rằng mọi tên thôn cũ sẽ bị xóa bỏ sau sáp nhập. Nhiều tên gọi mang giá trị lịch sử và văn hóa vẫn có thể tiếp tục tồn tại trong đời sống cộng đồng, các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội truyền thống hoặc thậm chí trở thành tên chính thức của đơn vị dân cư mới.
Các quy định hiện hành cũng thể hiện rõ quan điểm tôn trọng lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng, qua đó bảo đảm những tên làng, tên bản, tên xóm gắn bó với người dân không mặc nhiên biến mất chỉ vì việc sáp nhập hành chính.
Không bắt buộc xóa bỏ tên gọi truyền thống
Tâm lý băn khoăn của người dân là dễ hiểu bởi nhiều tên làng, tên bản đã trở thành một phần ký ức và bản sắc địa phương qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, Nghị định 185/2026/NĐ-CP cho thấy chủ trương của Nhà nước không phải là xóa bỏ các giá trị truyền thống mà ngược lại còn yêu cầu phải kế thừa và phát huy những yếu tố lịch sử, văn hóa đặc trưng của từng cộng đồng dân cư.
Cụ thể, khoản 1 Điều 8 của Nghị định quy định việc thành lập, sắp xếp hoặc tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải bảo đảm nguyên tắc kế thừa và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp; đồng thời phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc điểm địa bàn dân cư.
Theo đó, quá trình xây dựng phương án sắp xếp không chỉ dựa trên tiêu chí hành chính mà còn phải cân nhắc các yếu tố lịch sử, văn hóa và nguyện vọng của người dân địa phương.
Việc đổi tên chỉ thực hiện trong một số trường hợp
Khoản 3 Điều 8 Nghị định 185/2026/NĐ-CP yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét đầy đủ các yếu tố như vị trí địa lý, dân tộc, tôn giáo, phong tục, tập quán, đặc điểm dân cư và ý kiến của Nhân dân khi thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Điều này đồng nghĩa với việc những tên gọi lâu đời của làng, bản, xóm hoàn toàn có thể được giữ nguyên hoặc được lồng ghép vào tên gọi mới nếu nhận được sự đồng thuận của cộng đồng.
Trên thực tế, tại nhiều địa phương đã từng thực hiện sáp nhập, tên đơn vị mới thường được lựa chọn theo hướng kế thừa một phần tên gọi cũ hoặc sử dụng các địa danh mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa nhằm duy trì sự gắn kết cộng đồng.
Đáng chú ý, pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc phải đổi tên tất cả các thôn sau khi sắp xếp. Việc đổi tên chủ yếu được đặt ra trong trường hợp trùng tên trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã hoặc khi người dân có nhu cầu thay đổi.
Tên làng, bản, buôn, sóc vẫn có cơ sở pháp lý để duy trì
Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 185/2026/NĐ-CP là cơ chế bảo tồn các tên gọi mang bản sắc văn hóa địa phương.
Theo khoản 4 Điều 2, trong những trường hợp cần thiết căn cứ vào yếu tố lịch sử, văn hóa, dân tộc, phong tục, tập quán, mức độ đô thị hóa hoặc yêu cầu quản lý thực tế, Hội đồng nhân dân cấp xã được quyền quyết định việc tổ chức và sử dụng các tên gọi như thôn, làng, xóm, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu hoặc các tên gọi cộng đồng dân cư khác phù hợp với thực tiễn địa phương.
Quy định này cho thấy pháp luật không áp dụng một mô hình tên gọi thống nhất trên toàn quốc. Thay vào đó, các địa phương được chủ động lựa chọn cách gọi phù hợp với lịch sử và bản sắc văn hóa của từng vùng miền.
Vì vậy, tại các khu vực miền núi, những tên gọi như bản, buôn, sóc hay phum vẫn có thể tiếp tục được sử dụng. Tương tự, ở nhiều vùng nông thôn lâu đời, các tên làng, tên xóm truyền thống vẫn có thể được duy trì nếu phù hợp với thực tế địa phương và nhận được sự đồng thuận của người dân.
Sáp nhập hành chính không đồng nghĩa với mất đi bản sắc cộng đồng
Khoản 5 Điều 8 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định việc đặt tên thôn, tổ dân phố được thực hiện đồng thời với quá trình thành lập hoặc sắp xếp lại đơn vị dân cư. Việc đổi tên chỉ được xem xét khi có sự trùng lặp hoặc xuất phát từ nguyện vọng của cộng đồng.
Như vậy, người dân không nên hiểu rằng mọi tên thôn cũ sẽ bị xóa bỏ sau sáp nhập. Nhiều tên gọi mang giá trị lịch sử và văn hóa vẫn có thể tiếp tục tồn tại trong đời sống cộng đồng, các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội truyền thống hoặc thậm chí trở thành tên chính thức của đơn vị dân cư mới.
Các quy định hiện hành cũng thể hiện rõ quan điểm tôn trọng lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng, qua đó bảo đảm những tên làng, tên bản, tên xóm gắn bó với người dân không mặc nhiên biến mất chỉ vì việc sáp nhập hành chính.
