Thời tiết giao mùa, người già hắt hơi sổ mũi nhưng không nói: con cháu nên để ý những gì

[Chuyên Lão Khoa✔]

Những hôm trời chuyển lạnh, nửa đêm mình hay nghe tiếng hắt hơi bên phòng bà Chín nhà sát vách, hắt vài cái, ngưng, rồi lại hắt, lẫn tiếng sụt sịt và ho hắng khẽ, như người cố nén cho khỏi ai nghe. Sáng hôm sau gặp bà ngoài sân, mình hỏi bà có sao không, bà phẩy tay bảo giao mùa mà, già ai chẳng vậy, chút nữa uống viên thuốc cũ hồi năm ngoái là hết. Con dâu bà ngủ trong phòng bên kia, nghe không rõ, mà nghe được chắc bà cũng sẽ nói y như thế.

Chuyện này khá phổ biến ở người già. Hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, ho nhẹ vào lúc trở trời nghe thì nhỏ, nhưng các cụ thường chọn im lặng chịu đựng thay vì nói ra. Lý do thì đơn giản, sợ phiền con cháu đang bận đi làm, sợ phải đi khám tốn tiền và tốn công người đưa đi, sợ bị nhắc “sao mẹ không biết giữ gìn”. Thế là có cụ vùi mình trong chăn dày, nín từng tiếng ho để không đánh thức ai, rồi tự lục hộp thuốc tích trữ từ năm ngoái ra uống cho xong.

Đây chính là chỗ cần cẩn thận. Thuốc cũ để lâu có thể đã hết hạn, hoặc không đúng với bệnh hiện tại. Một số thuốc cảm, thuốc nghẹt mũi còn có thể làm tăng huyết áp hoặc không hợp với người đang uống thuốc tim mạch, tiểu đường, trong khi nhiều cụ lớn tuổi đều có bệnh nền như vậy. Hắt hơi sổ mũi thường chỉ là viêm mũi do thời tiết hoặc cảm nhẹ, nhưng ở người già, đôi khi nó là khởi đầu của viêm phổi, cúm nặng hay đợt bệnh phổi mạn tính nặng lên. Nếu không ai biết, cụ có thể chịu đựng thêm vài ngày cho đến khi sốt cao, khó thở mới được phát hiện, lúc đó thì muộn hơn nhiều.

Vì vậy, con cháu đừng chỉ hỏi “bố mẹ có sao không”, vì câu trả lời gần như luôn là “không sao”. Hãy để ý hơn một chút. Nghe thấy tiếng ho, tiếng hắt hơi ban đêm thì sáng hôm sau gõ cửa mang cốc nước ấm, hỏi cụ ngủ có ngon không. Kiểm tra hộp thuốc của cụ định kỳ, bỏ thuốc quá hạn, và nếu cụ cần mua thuốc cảm thì dẫn ra hiệu thuốc hỏi dược sĩ, nói rõ cụ đang uống thuốc gì. Giao mùa thì chuẩn bị sẵn khăn quàng cổ, cái chăn mỏng thêm, giữ phòng ngủ ấm và thoáng, vì đây là những việc nhỏ nhưng giúp được nhiều.

Nếu thấy cụ sốt, ho kéo dài trên hai tuần, thở nhanh hoặc khó thở, đau ngực, ho ra đờm vàng xanh hoặc có máu, hay bỏ ăn, lơ mơ, thì đưa đi khám ngay, đừng chờ qua đêm.

Còn với các cụ, mình xin chia sẻ như người cùng tuổi: nói với con một câu “dạo này mẹ hay hắt hơi, ho nhẹ” không phải là than phiền, càng không phải phiền ai. Con cái bận thật, nhưng ít ai không muốn biết cha mẹ mình đang không khỏe, và nói sớm bao giờ cũng rẻ hơn, nhẹ hơn nhiều so với để đến khi phải nhập viện. Chăm sức khỏe của mình cũng là cách thương con. (Ảnh trong bài đăng mang tính minh họa)