Cô giáo Vân✔
Thành viên nổi tiếng
Chi phí du học tại Anh - một trong những quốc gia đắt đỏ bậc nhất, tầm khoảng 800 triệu - 1,5 tỷ đồng/ năm, phụ thuộc khá lớn vào trường đại học, ngành học và thành phố sinh sống. Một lẽ đương nhiên, hầu như du học sinh Anh nào cũng kỳ vọng sau khi tốt nghiệp có thể tìm được một công việc phù hợp để định cư, hoặc chí ít cũng tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Thế nhưng, thực tế không đơn giản như vậy. Ngay cả các sinh viên tốt nghiệp từ những trường đại học Anh có danh tiếng, sở hữu kết quả học tập tốt, tiếng Anh thành thạo gửi hàng trăm hồ sơ xin việc mà không nhận được lời mời phỏng vấn. Khó khăn này không hẳn xuất phát từ năng lực của sinh viên, mà từ những rào cản của thị trường lao động và chính sách nhập cư tại Anh.
Trước hết cần hiểu rằng sinh viên quốc tế không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn phải cạnh tranh trực tiếp với sinh viên bản địa. Trong điều kiện năng lực tương đương, nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên ứng viên đã có quyền làm việc lâu dài tại Anh, bởi tuyển dụng một người nước ngoài có thể phát sinh thêm thủ tục, chi phí và trách nhiệm bảo lãnh thị thực. Đối với những doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tuyển một nhân viên cần bảo lãnh visa đôi khi không phải lựa chọn hấp dẫn, dù ứng viên có năng lực tốt.
Một rào cản khác là không phải doanh nghiệp nào cũng có giấy phép bảo lãnh lao động nước ngoài, trong khi những doanh nghiệp có khả năng bảo lãnh thường đặt ra yêu cầu tuyển dụng khá cao. Sinh viên mới tốt nghiệp lại thường thiếu kinh nghiệm thực tế, chưa có mạng lưới quan hệ nghề nghiệp và chưa hiểu đầy đủ văn hóa tuyển dụng tại Anh. Vì vậy, một tấm bằng đại học tốt, kể cả từ trường danh tiếng, cũng không tự động bảo đảm cơ hội việc làm.
Đặc biệt, thời điểm tốt nghiệp thường tạo ra áp lực rất lớn. Nhiều sinh viên chỉ thực sự tập trung tìm việc trong những tháng cuối cùng của khóa học, khi thời hạn visa đang đến gần. Trong khi đó, quy trình tuyển dụng tại các tập đoàn lớn có thể bắt đầu trước ngày nhận việc nhiều tháng, thậm chí gần một năm đối với các chương trình tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp. Nếu không chuẩn bị từ sớm, sinh viên dễ rơi vào tình trạng vừa hoàn thành bài thi, luận văn, vừa liên tục nộp hồ sơ xin việc trong tâm lý lo lắng.
Từ thực tế đó, một số sinh viên lựa chọn tiếp tục học thạc sĩ thay vì lập tức trở về nước. Đây là một lựa chọn khá đáng cân nhắc, bởi hệ thống giáo dục Anh có đặc điểm khác với nhiều quốc gia. Chương trình cử nhân tại phần lớn các trường đại học ở England thường chỉ kéo dài ba năm, còn chương trình thạc sĩ giảng dạy toàn thời gian thường hoàn thành trong một năm. Như vậy, chỉ sau khoảng bốn năm học tập, sinh viên có thể sở hữu cả bằng cử nhân và thạc sĩ, trong khi tại nhiều quốc gia, riêng bậc cử nhân đã kéo dài bốn năm.
Học thêm một năm thạc sĩ cũng đồng nghĩa với việc sinh viên có thêm thời gian sinh sống hợp pháp tại Anh theo diện du học, tiếp tục hoàn thiện tiếng Anh, mở rộng quan hệ và tìm hiểu thị trường lao động. Nếu lựa chọn đúng chuyên ngành, chương trình thạc sĩ còn giúp bổ sung kiến thức chuyên sâu, đặc biệt trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, tài chính hoặc quản trị kinh doanh. Một số sinh viên cũng tận dụng thời gian này để tham gia dự án nghiên cứu, hoạt động nghề nghiệp và chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển tốt hơn.
Tuy nhiên cần nhìn nhận rằng học thạc sĩ không phải giải pháp tự động tháo gỡ khó khăn về việc làm. Một năm học thêm cũng đồng nghĩa với một khoản học phí và sinh hoạt phí đáng kể. Quan trọng hơn, bằng thạc sĩ không bảo đảm doanh nghiệp sẽ tuyển dụng hoặc bảo lãnh visa. Việc học tiếp cũng không đồng nghĩa với việc chắc chắn được ở lại Anh làm việc sau tốt nghiệp, bởi quyền lưu trú còn phụ thuộc vào loại thị thực và chính sách tại thời điểm nộp hồ sơ.
Theo mình nếu gia đình có điều kiện tài chính và bản thân sinh viên thực sự muốn nâng cao trình độ, lựa chọn học thạc sĩ một năm tại Anh có thể mang lại giá trị đáng kể. Chỉ sau bốn năm, người học vừa có thêm một văn bằng cao học, vừa có cơ hội tích lũy trải nghiệm quốc tế. Ngay cả khi không tìm được việc làm tại Anh, bằng thạc sĩ và những kiến thức, kỹ năng thu nhận được vẫn có thể hữu ích khi trở về Việt Nam hoặc tìm kiếm cơ hội tại quốc gia khác.
Điều quan trọng nhất là đừng xem việc học thạc sĩ chỉ như một cách kéo dài thời gian ở lại Anh với hy vọng cơ hội việc làm sẽ tự xuất hiện. Nếu xác định muốn làm việc tại Anh, sinh viên cần xây dựng kế hoạch nghề nghiệp ngay từ những năm đầu đại học, chủ động tìm thực tập, rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, nghiên cứu yêu cầu tuyển dụng và tìm hiểu khả năng bảo lãnh visa của từng doanh nghiệp. Một năm học thạc sĩ sẽ thực sự có ý nghĩa khi nó nằm trong một kế hoạch phát triển nghề nghiệp rõ ràng, thay vì chỉ là giải pháp trì hoãn quyết định trở về nước.
Trước hết cần hiểu rằng sinh viên quốc tế không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn phải cạnh tranh trực tiếp với sinh viên bản địa. Trong điều kiện năng lực tương đương, nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên ứng viên đã có quyền làm việc lâu dài tại Anh, bởi tuyển dụng một người nước ngoài có thể phát sinh thêm thủ tục, chi phí và trách nhiệm bảo lãnh thị thực. Đối với những doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tuyển một nhân viên cần bảo lãnh visa đôi khi không phải lựa chọn hấp dẫn, dù ứng viên có năng lực tốt.
Một rào cản khác là không phải doanh nghiệp nào cũng có giấy phép bảo lãnh lao động nước ngoài, trong khi những doanh nghiệp có khả năng bảo lãnh thường đặt ra yêu cầu tuyển dụng khá cao. Sinh viên mới tốt nghiệp lại thường thiếu kinh nghiệm thực tế, chưa có mạng lưới quan hệ nghề nghiệp và chưa hiểu đầy đủ văn hóa tuyển dụng tại Anh. Vì vậy, một tấm bằng đại học tốt, kể cả từ trường danh tiếng, cũng không tự động bảo đảm cơ hội việc làm.
Đặc biệt, thời điểm tốt nghiệp thường tạo ra áp lực rất lớn. Nhiều sinh viên chỉ thực sự tập trung tìm việc trong những tháng cuối cùng của khóa học, khi thời hạn visa đang đến gần. Trong khi đó, quy trình tuyển dụng tại các tập đoàn lớn có thể bắt đầu trước ngày nhận việc nhiều tháng, thậm chí gần một năm đối với các chương trình tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp. Nếu không chuẩn bị từ sớm, sinh viên dễ rơi vào tình trạng vừa hoàn thành bài thi, luận văn, vừa liên tục nộp hồ sơ xin việc trong tâm lý lo lắng.
Từ thực tế đó, một số sinh viên lựa chọn tiếp tục học thạc sĩ thay vì lập tức trở về nước. Đây là một lựa chọn khá đáng cân nhắc, bởi hệ thống giáo dục Anh có đặc điểm khác với nhiều quốc gia. Chương trình cử nhân tại phần lớn các trường đại học ở England thường chỉ kéo dài ba năm, còn chương trình thạc sĩ giảng dạy toàn thời gian thường hoàn thành trong một năm. Như vậy, chỉ sau khoảng bốn năm học tập, sinh viên có thể sở hữu cả bằng cử nhân và thạc sĩ, trong khi tại nhiều quốc gia, riêng bậc cử nhân đã kéo dài bốn năm.
Học thêm một năm thạc sĩ cũng đồng nghĩa với việc sinh viên có thêm thời gian sinh sống hợp pháp tại Anh theo diện du học, tiếp tục hoàn thiện tiếng Anh, mở rộng quan hệ và tìm hiểu thị trường lao động. Nếu lựa chọn đúng chuyên ngành, chương trình thạc sĩ còn giúp bổ sung kiến thức chuyên sâu, đặc biệt trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, tài chính hoặc quản trị kinh doanh. Một số sinh viên cũng tận dụng thời gian này để tham gia dự án nghiên cứu, hoạt động nghề nghiệp và chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển tốt hơn.
Tuy nhiên cần nhìn nhận rằng học thạc sĩ không phải giải pháp tự động tháo gỡ khó khăn về việc làm. Một năm học thêm cũng đồng nghĩa với một khoản học phí và sinh hoạt phí đáng kể. Quan trọng hơn, bằng thạc sĩ không bảo đảm doanh nghiệp sẽ tuyển dụng hoặc bảo lãnh visa. Việc học tiếp cũng không đồng nghĩa với việc chắc chắn được ở lại Anh làm việc sau tốt nghiệp, bởi quyền lưu trú còn phụ thuộc vào loại thị thực và chính sách tại thời điểm nộp hồ sơ.
Theo mình nếu gia đình có điều kiện tài chính và bản thân sinh viên thực sự muốn nâng cao trình độ, lựa chọn học thạc sĩ một năm tại Anh có thể mang lại giá trị đáng kể. Chỉ sau bốn năm, người học vừa có thêm một văn bằng cao học, vừa có cơ hội tích lũy trải nghiệm quốc tế. Ngay cả khi không tìm được việc làm tại Anh, bằng thạc sĩ và những kiến thức, kỹ năng thu nhận được vẫn có thể hữu ích khi trở về Việt Nam hoặc tìm kiếm cơ hội tại quốc gia khác.
Điều quan trọng nhất là đừng xem việc học thạc sĩ chỉ như một cách kéo dài thời gian ở lại Anh với hy vọng cơ hội việc làm sẽ tự xuất hiện. Nếu xác định muốn làm việc tại Anh, sinh viên cần xây dựng kế hoạch nghề nghiệp ngay từ những năm đầu đại học, chủ động tìm thực tập, rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, nghiên cứu yêu cầu tuyển dụng và tìm hiểu khả năng bảo lãnh visa của từng doanh nghiệp. Một năm học thạc sĩ sẽ thực sự có ý nghĩa khi nó nằm trong một kế hoạch phát triển nghề nghiệp rõ ràng, thay vì chỉ là giải pháp trì hoãn quyết định trở về nước.
