Vì sao giấy kiểm định có thể quyết định giá trị của một viên kim cương?

[Mimosa]

Một viên kim cương có thể giống hệt nhau về hình thức nhưng giá bán trên thị trường lại chênh lệch từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng chỉ vì... giấy kiểm định. Đây cũng là lý do cơ quan điều tra nhận định giấy chứng nhận kiểm định là yếu tố quyết định giá trị thương mại cũng như niềm tin của khách hàng đối với sản phẩm kim cương trong vụ án đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương vừa bị Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá.

"Giấy khai sinh" của viên kim cương

Trong ngành đá quý, giấy kiểm định (Diamond Grading Report hoặc Diamond Certificate) được ví như "giấy khai sinh" của một viên kim cương. Đây là tài liệu do các tổ chức giám định độc lập cấp sau khi đánh giá toàn diện các đặc điểm của viên đá.

Một giấy kiểm định tiêu chuẩn sẽ ghi nhận đầy đủ các thông số quan trọng như trọng lượng (carat), màu sắc (Color), độ tinh khiết (Clarity), chất lượng giác cắt (Cut), tỷ lệ, độ đối xứng, độ đánh bóng, khả năng phát quang cùng nhiều đặc điểm nhận dạng khác.

Đặc biệt, nhiều viên kim cương còn được khắc laser một mã số siêu nhỏ trên vành đá. Mã số này trùng với số trên giấy kiểm định, giúp người mua có thể đối chiếu để xác nhận viên kim cương và giấy chứng nhận là một.

Chỉ một cấp độ khác biệt cũng có thể làm giá thay đổi lớn

Không phải mọi viên kim cương có cùng kích thước đều có giá trị như nhau.

Giá trị của kim cương được xác định chủ yếu theo tiêu chuẩn 4C gồm Carat (trọng lượng), Color (màu sắc), Clarity (độ tinh khiết) và Cut (chất lượng giác cắt). Chỉ cần một trong bốn tiêu chí thay đổi một cấp, giá trị thương mại của viên đá có thể tăng hoặc giảm đáng kể.

Ví dụ, hai viên kim cương đều nặng 1 carat nhưng một viên có độ tinh khiết VVS1, màu D, còn viên kia chỉ đạt SI1, màu H thì mức giá có thể chênh lệch hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tùy từng thời điểm thị trường.

Chính vì vậy, giấy kiểm định trở thành căn cứ quan trọng nhất để người mua biết chính xác mình đang sở hữu loại kim cương nào và liệu mức giá đưa ra có tương xứng với chất lượng thực tế hay không.

Giấy kiểm định tạo nên niềm tin trên thị trường

Không giống vàng có thể xác định tương đối dễ bằng tuổi vàng hay trọng lượng, chất lượng của kim cương gần như không thể đánh giá chính xác bằng mắt thường.

Ngay cả những người có kinh nghiệm cũng phải sử dụng kính hiển vi chuyên dụng, thiết bị đo quang học và nhiều phương pháp phân tích mới có thể xác định đầy đủ các đặc tính của viên đá.

Vì vậy, giấy kiểm định của các tổ chức giám định uy tín đóng vai trò như một "bảo chứng" về chất lượng. Đây là căn cứ để người mua, người bán, ngân hàng, công ty bảo hiểm hay các đơn vị đấu giá xác định giá trị của viên kim cương trong các giao dịch.

Khi giấy kiểm định bị can thiệp

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, trong vụ án đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên giám định PNJ (PNJ-LAP), bị cáo buộc đã mua những viên kim cương nhập lậu có thông số không khớp với giấy kiểm định GIA, sau đó mài bỏ mã số GIA được khắc trên viên đá, khắc lại mã số của PNJ-LAP và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới để bán kiếm lời.

Giấy kiểm định GIA đã bị lợi dụng. Ảnh: Công an Thanh Hóa​

Theo cơ quan điều tra, hành vi này không chỉ làm thay đổi thông tin nhận dạng của viên kim cương mà còn có thể khiến người mua tin rằng viên đá đã được kiểm định độc lập với các thông số chất lượng phù hợp, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua bán cũng như giá trị thương mại của sản phẩm.

Đây cũng là lý do cơ quan điều tra nhận định giấy chứng nhận kiểm định là yếu tố quyết định giá trị của một viên kim cương và niềm tin của khách hàng đối với thị trường.

Người mua cần lưu ý gì?

Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng chỉ nên mua kim cương tại các cơ sở kinh doanh uy tín, yêu cầu đầy đủ hóa đơn và giấy kiểm định từ những tổ chức giám định có uy tín.

Người mua cũng nên đối chiếu mã số khắc laser trên viên kim cương với mã số ghi trên giấy chứng nhận, đồng thời kiểm tra các thông số kỹ thuật trước khi giao dịch. Đối với những viên kim cương có giá trị lớn, việc kiểm định lại tại một đơn vị độc lập là cần thiết để hạn chế rủi ro.

Trong bối cảnh thị trường xuất hiện nhiều thủ đoạn gian lận ngày càng tinh vi, giấy kiểm định vẫn là cơ sở quan trọng để xác định giá trị thật của viên kim cương. Tuy nhiên, giá trị của tờ giấy này chỉ được bảo đảm khi quá trình giám định được thực hiện khách quan, minh bạch và bởi các tổ chức có uy tín.