Cao Tùng
Thành viên nổi tiếng
Sau hơn 4 tháng thi công, Hà Nội vừa hoàn thành dự án chống úng ngập cục bộ với 22 hạng mục, trong đó cải tạo hệ thống thoát nước tại 16 vị trí trên nhiều tuyến phố trung tâm như Quang Trung, Lý Thường Kiệt, Phan Chu Trinh, Trần Nhân Tông, Quán Sứ... Mục tiêu của dự án là nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm tình trạng ngập úng trong mùa mưa.
Ngay sau khi hoàn thành, hệ thống đã gặp "bài kiểm tra" đầu tiên trong cơn mưa lớn chiều 09/07.
Kết quả thực tế cho thấy nhiều điểm ngập cục bộ vẫn xuất hiện tại Quang Trung, Trần Quốc Toản, Phan Bội Châu, Lý Thường Kiệt, Liên Trì... Hình ảnh phố Quang Trung ngập nước, người dân bì bõm di chuyển nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội vì trước đó đoạn đường này được đào bới làm đường thoát nước lớn và đã hoàn thành. Cho nên không ít ý kiến cho rằng dự án chống ngập vừa hoàn thành đã không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.
Tuy nhiên, theo mình, sẽ hơi vội nếu chỉ nhìn vào những hình ảnh đó để kết luận cả dự án kém hiệu quả.
Lý do là hệ thống chống ngập không chỉ phụ thuộc vào cống thoát nước mới được xây dựng mà còn phụ thuộc vào quá trình vận hành toàn bộ hệ thống. Như giải thích việc phố Quang Trung ngập, Sở Xây dựng Hà Nội nói nguyên nhân không phải do công trình mới không tiêu thoát được nước, mà do việc vận hành cửa kết nối tuyến thoát nước với hồ điều hòa Công viên Thống Nhất diễn ra chậm, khiến nước chưa kịp chảy vào hồ chứa. Ngay sau khi cửa xả được mở, nước tại các điểm ngập đã rút hết sau khoảng 30 phút. Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố cũng đã họp kiểm điểm ngay trong tối 09/07 và yêu cầu rút kinh nghiệm để không lặp lại tình trạng tương tự trong các trận mưa tiếp theo.
Dĩ nhiên, lời giải thích này vẫn cần được kiểm chứng qua thực tế. Người dân hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi vì sao một hệ thống vừa hoàn thành lại để xảy ra lỗi vận hành ngay trong trận mưa đầu tiên. Nhưng cũng cần phân biệt giữa vấn đề vận hành và chất lượng của công trình. Nếu nguyên nhân thực sự nằm ở thao tác điều hành thì đó là lỗi cần khắc phục, chứ chưa đủ cơ sở để khẳng định toàn bộ dự án chống ngập không hiệu quả.
Thực tế, chống ngập đô thị là câu chuyện dài hơi. Hà Nội vẫn đang trong quá trình hoàn thiện nhiều công trình thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm và các dự án cải tạo sông, kênh nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho toàn thành phố. Một dự án đơn lẻ khó có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng vốn hình thành qua nhiều năm.
Vì vậy thay vì kết luận chỉ sau một trận mưa, có lẽ nên chờ thêm những đợt mưa tiếp theo để đánh giá bằng dữ liệu cụ thể: hệ thống có tiêu thoát nhanh hơn hay không, thời gian ngập có rút ngắn hay không và số điểm ngập có giảm so với trước đây hay không. Đó mới là thước đo khách quan nhất về hiệu quả của các dự án chống ngập.
Ngay sau khi hoàn thành, hệ thống đã gặp "bài kiểm tra" đầu tiên trong cơn mưa lớn chiều 09/07.
Kết quả thực tế cho thấy nhiều điểm ngập cục bộ vẫn xuất hiện tại Quang Trung, Trần Quốc Toản, Phan Bội Châu, Lý Thường Kiệt, Liên Trì... Hình ảnh phố Quang Trung ngập nước, người dân bì bõm di chuyển nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội vì trước đó đoạn đường này được đào bới làm đường thoát nước lớn và đã hoàn thành. Cho nên không ít ý kiến cho rằng dự án chống ngập vừa hoàn thành đã không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.
Tuy nhiên, theo mình, sẽ hơi vội nếu chỉ nhìn vào những hình ảnh đó để kết luận cả dự án kém hiệu quả.
Lý do là hệ thống chống ngập không chỉ phụ thuộc vào cống thoát nước mới được xây dựng mà còn phụ thuộc vào quá trình vận hành toàn bộ hệ thống. Như giải thích việc phố Quang Trung ngập, Sở Xây dựng Hà Nội nói nguyên nhân không phải do công trình mới không tiêu thoát được nước, mà do việc vận hành cửa kết nối tuyến thoát nước với hồ điều hòa Công viên Thống Nhất diễn ra chậm, khiến nước chưa kịp chảy vào hồ chứa. Ngay sau khi cửa xả được mở, nước tại các điểm ngập đã rút hết sau khoảng 30 phút. Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố cũng đã họp kiểm điểm ngay trong tối 09/07 và yêu cầu rút kinh nghiệm để không lặp lại tình trạng tương tự trong các trận mưa tiếp theo.
Dĩ nhiên, lời giải thích này vẫn cần được kiểm chứng qua thực tế. Người dân hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi vì sao một hệ thống vừa hoàn thành lại để xảy ra lỗi vận hành ngay trong trận mưa đầu tiên. Nhưng cũng cần phân biệt giữa vấn đề vận hành và chất lượng của công trình. Nếu nguyên nhân thực sự nằm ở thao tác điều hành thì đó là lỗi cần khắc phục, chứ chưa đủ cơ sở để khẳng định toàn bộ dự án chống ngập không hiệu quả.
Thực tế, chống ngập đô thị là câu chuyện dài hơi. Hà Nội vẫn đang trong quá trình hoàn thiện nhiều công trình thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm và các dự án cải tạo sông, kênh nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho toàn thành phố. Một dự án đơn lẻ khó có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng vốn hình thành qua nhiều năm.
Vì vậy thay vì kết luận chỉ sau một trận mưa, có lẽ nên chờ thêm những đợt mưa tiếp theo để đánh giá bằng dữ liệu cụ thể: hệ thống có tiêu thoát nhanh hơn hay không, thời gian ngập có rút ngắn hay không và số điểm ngập có giảm so với trước đây hay không. Đó mới là thước đo khách quan nhất về hiệu quả của các dự án chống ngập.

