Câu nói kinh điển của Tào Tháo về người vợ liệu nay còn đúng?

[Cao Tùng]

"Phàm những chuyện đại sự trong thiên hạ, nên về nhà hỏi vợ, vợ bảo sao cứ làm ngược lại ắt sẽ thành công". Chắc bạn đã nghe đến câu này ở đâu đó đúng không?

Đây là câu nói với Tào Tháo, một gian hùng nổi tiếng trong Tam Quốc diễn nghĩa, được xem như một "bí quyết thành công" . Nhưng nếu nhìn nghiêm túc hơn, liệu câu nói này còn đúng không?

Có lẽ, điều đầu tiên cần hiểu là bối cảnh lịch sử.

Thời Tam Quốc cách chúng ta gần 2.000 năm. Xã hội khi đó chịu ảnh hưởng rất lớn của tư tưởng phong kiến, nam giới là người ra quyết định trong gia đình, đồng thời cũng là người trực tiếp tham gia chính trị, quân sự, ngoại giao. Phụ nữ, kể cả những người rất thông minh, thường ít có cơ hội tiếp cận thông tin bên ngoài xã hội. Những gì họ biết chủ yếu xoay quanh gia đình, họ hàng và cuộc sống thường ngày. Nếu quả thực Tào Tháo từng có suy nghĩ như vậy, thì cũng không nên vội kết luận rằng ông xem thường phụ nữ hay cho rằng phụ nữ kém thông minh. Cần đặt nó trong bối cảnh của xã hội phong kiến.

Quan niệm phổ biến thời đó cho rằng phụ nữ có tầm nhìn tương đối hạn hẹp, không phải vì năng lực bẩm sinh, mà vì cả cuộc đời họ chủ yếu gắn với gia đình, ít được học hành, ít tham gia vào chính trị, quân sự hay giao thương. Phạm vi thông tin họ tiếp cận thường chỉ xoay quanh cuộc sống thường nhật, trong khi nam giới, đặc biệt là những người làm quan hay cầm quân, phải đối mặt với những vấn đề rộng lớn hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, người xưa cũng cho rằng phụ nữ thường đặt lợi ích của gia đình lên trước, hay nói cách khác là có xu hướng "vị gia đình". Điều này không hẳn mang ý nghĩa tiêu cực. Một người vợ thường mong chồng bình an, con cái đủ đầy, gia đình ổn định. Vì thế, khi đứng trước một quyết định lớn, lời khuyên của họ thường thiên về phương án an toàn, ít rủi ro nhất.

Trong khi đó, với những người theo đuổi sự nghiệp lớn như Tào Tháo, nhiều quyết định lại buộc phải chấp nhận mạo hiểm. Muốn giành thiên hạ thì không thể chỉ nghĩ đến việc giữ cho gia đình được yên ổn. Vì vậy, xung đột không nằm ở việc ai thông minh hơn, mà nằm ở mục tiêu và góc nhìn khác nhau. Một bên ưu tiên sự ổn định của gia đình, bên kia phải tính đến lợi ích của cả một thế lực hay một quốc gia. Đó cũng là lý do vì sao câu nói này nếu thực sự tồn tại có lẽ phản ánh quan niệm của một thời đại hơn là một chân lý đúng cho mọi thời đại.

Nhưng đem nguyên xi câu nói ấy áp vào hiện tại thì không còn đơn giản. Ngày nay, phụ nữ có học vấn, có sự nghiệp, có khả năng tiếp cận thông tin và hiểu biết xã hội không hề thua kém nam giới. Thậm chí trong nhiều lĩnh vực, người vợ có thể là người hiểu rõ hơn chồng. Có những gia đình, chồng giỏi chuyên môn nhưng vợ giỏi tài chính; có những gia đình ngược lại. Nếu cứ mặc định “vợ nói gì cũng làm ngược lại” thì chẳng khác nào tự từ chối một nguồn ý kiến quan trọng.

Ngược lại, cũng không nên rơi vào cực đoan rằng “vợ lúc nào cũng đúng”. Một lời khuyên đúng hay sai không phụ thuộc vào giới tính, mà phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm và khả năng phân tích của người đưa ra lời khuyên.

Thực tế những người có hiểu biết xã hội rộng, có kiến thức chuyên môn và khả năng phân tích thường không quyết định chỉ vì ai đó nói gì. Họ sẽ lắng nghe nhiều góc nhìn, cân nhắc dữ liệu, đánh giá lợi ích và rủi ro trước khi lựa chọn. Có những lúc lời khuyên của người vợ là vô cùng sáng suốt và giúp người chồng tránh được sai lầm. Nhưng cũng có những lúc chính người chồng nhìn thấy những thông tin mà vợ chưa có, nên quyết định khác đi lại là điều hợp lý. Điều ngược lại cũng hoàn toàn có thể xảy ra.

Vì thế, thay vì hỏi câu nói của Tào Tháo còn đúng hay không, có lẽ nên đặt một câu hỏi khác: Người đưa ra lời khuyên có đủ thông tin và người ra quyết định có đủ năng lực để đánh giá lời khuyên đó hay không? Có lẽ, đó mới là điều quyết định.

Một cuộc hôn nhân bền vững không phải là người chồng luôn đúng, cũng không phải người vợ luôn đúng, mà là cả hai biết khi nào nên lắng nghe nhau và khi nào cần giữ vững quan điểm của mình bằng lý lẽ và sự hiểu biết.

Không có một công thức nào áp dụng cho mọi gia đình. Mỗi cặp vợ chồng có tính cách, trải nghiệm, trình độ và cách nhìn cuộc sống khác nhau. Một câu nói có thể đúng trong hoàn cảnh này nhưng lại hoàn toàn sai trong hoàn cảnh khác. Vì vậy, nếu xem đây như một câu chuyện để suy ngẫm thì thú vị, còn biến nó thành nguyên tắc sống thì có lẽ sẽ là một sự đơn giản hóa quá mức.

Bạn đồng ý hay không đồng ý với quan điểm này? Mời bạn chia sẻ ý kiến ở phần bình luận để cùng thảo luận.

 

[giao hoang Tran]

Cái lỗi của người VIệt là quá tin vào quyển tam quôc diễn nghĩa , đến nỗi nhiều người thuộc hết các trận đánh các nhân vật thậm chí còn mang cả những câu nói của Tào tháo , Chu du ra để giao tiếp , nó lố bịch không mang lại giá trị đích thực cho cuộc sống ngày hôm nay.Thật nực cười

 

[Thinh Duc]

Đó là câu nói của tác giả La Quán Trung , truyện " Tam quốc diễn nghĩa' , hóa thân vào nhân vật Tào Tháo , có tính hài hước trong bối cảnh XH thời ấy . Tuyệt nhiên không phải là định hướng cho quan niệm coi thường phụ nữ . Nếu ai đó theo định kiến đó là sai lầm lớn, có thể dẫn đến mất vợ như chơi .