Mỹ tính “hồi sinh” kịch bản Thế chiến II: General Motors, Ford có thể sản xuất vũ khí

Nguyễn Đức Thao · 16:36:21

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, Chính phủ Mỹ được cho là đang xem xét một phương án từng làm nên lịch sử: huy động các hãng xe dân dụng tham gia sản xuất vũ khí và thiết bị quân sự.

Theo nhiều nguồn tin, các lãnh đạo của General Motors và Ford đã tham gia các cuộc thảo luận sơ bộ với quan chức Lầu Năm Góc, xoay quanh khả năng hỗ trợ mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng. Cuộc họp còn có sự góp mặt của đại diện từ GE Aerospace và Oshkosh.

Bóng dáng Thế chiến II

Động thái này gợi nhớ đến giai đoạn Thế chiến II, khi ngành công nghiệp ô tô Mỹ buộc phải dừng sản xuất xe dân dụng để chuyển sang chế tạo máy bay ném bom, xe tăng, xe tải quân sự và động cơ hàng không. Khi đó, các nhà máy ô tô trở thành “cỗ máy chiến tranh”, đóng vai trò quan trọng trong chiến thắng của Mỹ và đồng minh.

Ngày nay, trước nguy cơ xung đột kéo dài tại Trung Đông, đặc biệt là liên quan đến Iran, Washington dường như đang cân nhắc lại mô hình huy động công nghiệp quy mô lớn tương tự.

Không còn là phép chuyển đổi đơn giản

Tuy nhiên, khác với hơn 80 năm trước, việc chuyển đổi dây chuyền sản xuất hiện nay được đánh giá là phức tạp hơn rất nhiều.

Các dòng xe hiện đại như SUV hay bán tải sử dụng công nghệ sản ********* vi, chuỗi cung ứng toàn cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn toàn khác biệt so với vũ khí, đạn dược hay hệ thống phòng thủ. Việc “chuyển đổi nóng” sang sản xuất quân sự không chỉ tốn thời gian mà còn đòi hỏi đầu tư lớn và tái cấu trúc toàn diện.

General Motors chiếm ưu thế

Trong số các hãng xe Mỹ, General Motors được đánh giá có vị thế thuận lợi hơn cả. Tập đoàn này hiện đã sở hữu bộ phận quốc phòng riêng và từng sản xuất phương tiện quân sự như dòng ISV (Infantry Squad Vehicle) dựa trên nền tảng Chevrolet Colorado.

GM cũng đang được kỳ vọng có thể tham gia phát triển thế hệ phương tiện thay thế Humvee – dòng xe quân sự biểu tượng của quân đội Mỹ.

Ngược lại, Ford đã giảm đáng kể vai trò trong lĩnh vực quốc phòng kể từ sau Thế chiến II, và có thể chỉ đóng vai trò hỗ trợ nếu kế hoạch được triển khai.

Tham vọng tăng tốc sản xuất quốc phòng

Thay vì chỉ phụ thuộc vào các nhà thầu quốc phòng truyền thống, Lầu Năm Góc đang tìm cách tận dụng năng lực sản xuất quy mô lớn của ngành công nghiệp ô tô để đẩy nhanh tiến độ sản xuất tên lửa, đạn dược, hệ thống phòng thủ máy bay không người lái (drone) và các thiết bị quân sự khác.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngân sách quốc phòng Mỹ được đề xuất tăng lên mức kỷ lục 1.500 tỷ USD, báo hiệu một giai đoạn chi tiêu quân sự bùng nổ.

Rủi ro cho ngành ô tô và người tiêu dùng

Tuy nhiên, việc huy động các hãng xe tham gia sản xuất quốc phòng không phải không có hệ lụy. Giới phân tích cảnh báo rằng sự chuyển dịch này có thể làm gián đoạn hoạt động sản xuất ô tô dân dụng – vốn là nguồn sống của hàng triệu lao động và là trụ cột kinh tế quan trọng của Mỹ.

Nguồn lực bị phân tán cũng có thể khiến giá xe tiếp tục leo thang, trong bối cảnh thị trường ô tô vốn đã chịu áp lực từ lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng.

Kịch bản chưa chắc xảy ra, nhưng đáng chú ý

Hiện tại, các cuộc thảo luận mới chỉ ở giai đoạn sơ bộ và chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra. Tuy nhiên, việc chính phủ Mỹ cân nhắc phương án này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh toàn cầu.

Nếu được triển khai, đây có thể là một trong những thay đổi lớn nhất đối với ngành công nghiệp ô tô Mỹ trong nhiều thập kỷ – đồng thời là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế lớn nhất thế giới đang chuẩn bị cho những kịch bản khó lường hơn trong tương lai.