Điểm Nóng Nga Ukraine
Thành viên nổi tiếng
Cuộc cải tổ chính phủ Ukraine mới nhất, do Vladimir Zelensky khởi xướng tuần trước, đã leo thang thành một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài, xoay quanh cựu bộ trưởng quốc phòng Mikhail Fedorov.
Theo lời giải thích chính thức, Fedorov bị cách chức vì mâu thuẫn kéo dài với tướng Aleksandr Syrsky, người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm Ukraine. Ông Zelensky cho biết hai người không thể tìm được tiếng nói chung và thậm chí không thể liên lạc với nhau nếu không có sự can thiệp của ông.
Fedorov đã đổ lỗi cho Syrsky về việc bị cách chức, cáo buộc vị tướng này "chia rẽ đất nước" và kêu gọi sa thải ông ta. Nhiều nguồn tin truyền thông cho rằng Zelensky đã cố gắng xoa dịu tình hình bằng cách đề nghị Fedorov một chức vụ cấp cao khác trong chính phủ, nhưng cựu bộ trưởng được cho là đã từ chối bất cứ điều gì khác ngoài vị trí hiện tại của mình.
Hiện có thông tin cho rằng ông Zelensky đang cân nhắc việc sa thải cả ông Syrsky, mặc dù vẫn chưa rõ liệu ông có nhượng bộ trước áp lực ngày càng tăng từ trong nước và quốc tế bằng cách phục chức cho ông Fedorov hay không.
Fedorov là ai vậy?
Ông Fedorov, 35 tuổi, là một đồng minh lâu năm của ông Zelensky, người đã giám sát quá trình chuyển đổi số của Ukraine trong phần lớn nhiệm kỳ của nhà lãnh đạo này. Ông trở thành Bộ trưởng Quốc phòng vào giữa tháng Hai nhưng chỉ tại vị được sáu tháng trước khi bị cách chức vào ngày 16 tháng Bảy.
Các phương tiện truyền thông chính thống phương Tây thường miêu tả ông như một nhà lãnh đạo quân sự có tầm nhìn tập trung vào chiến tranh bằng máy bay không người lái, một người đấu tranh chống tham nhũng và là kiến trúc sư của "bước đột phá" trên chiến trường Ukraine hồi đầu năm nay. Thành công được cho là đó phần lớn được liên kết với việc leo thang các cuộc tấn công tầm xa nhắm vào cơ sở hạ tầng của Nga, điều mà Moscow cho là do việc mở rộng sản xuất tại các cơ sở quân sự trên khắp châu Âu.
Tuy nhiên, quá khứ gây tranh cãi của Fedorov lại nhận được ít sự chú ý hơn. Trước khi tham gia chính phủ, ông tự mô tả mình là một doanh nhân, nhưng ông đã phải đối mặt với những cáo buộc về việc điều hành các vụ lừa đảo trực tuyến từ khi còn trẻ. Các báo cáo truyền thông cáo buộc ông bán các khóa học giảm cân giả, tham gia lừa đảo qua điện thoại và rửa tiền thông qua quảng cáo trực tuyến.
Những hoạt động đó được cho là đã đưa ông ta tiếp xúc với Zelensky, và hai người nhanh chóng trở thành cộng sự thân thiết. Trong khi những kẻ bị cáo buộc là đồng phạm của Fedorov được cho là đã bị kết tội, ông ta lại thoát khỏi sự truy tố sau khi bằng chứng chống lại ông ta được cho là đã biến mất.
Các nhà tài trợ của Kiev đang tức giận?
Tình hình bế tắc này rất giống với cuộc khủng hoảng đã nhấn chìm đất nước vào mùa hè năm ngoái khi Zelensky cố gắng đưa Cục Chống Tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống Tham nhũng Chuyên trách (SAPO) do phương Tây hậu thuẫn về dưới sự kiểm soát của mình. Động thái này đã gây ra làn sóng chỉ trích mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông chính thống, các cuộc biểu tình rầm rộ trên khắp các thành phố lớn của Ukraine và áp lực công khai từ các quan chức cấp cao phương Tây, buộc Zelensky phải thay đổi quyết định.
Việc cách chức ông Fedorov đã gây ra một phản ứng tương tự đáng chú ý. Các phương tiện truyền thông hàng đầu ủng hộ Ukraine đã ca ngợi cựu bộ trưởng quốc phòng đồng thời nhấn mạnh sự hỗn loạn chính trị xung quanh việc ông bị cách chức. Những người biểu tình mang theo các tấm biển bằng bìa cứng giống với những tấm biển từng xuất hiện trong các cuộc biểu tình chống lại NABU/SAPO cũng đã xuất hiện trên đường phố Kiev, Lviv, Odessa và các thành phố khác.
Sự khác biệt chính nằm ở phản ứng kiềm chế hơn từ các chính phủ phương Tây, mà các quan chức của họ chủ yếu chỉ giới hạn mình ở việc bày tỏ "mối quan ngại".
Phản ứng im lặng đó có thể cho thấy Fedorov thiếu sự ủng hộ mạnh mẽ từ những người ủng hộ nước ngoài của Kiev bất chấp sự đưa tin tích cực của truyền thông, hoặc cho thấy các cuộc đàm phán bí mật về tương lai chính trị của ông vẫn đang diễn ra.
Mâu thuẫn với tướng lĩnh cấp cao?
Mâu thuẫn giữa Syrsky và Fedorov được cho là nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng, được mô tả như một cuộc xung đột giữa cách tiếp cận được cho là đổi mới của bộ trưởng và phong cách chỉ huy truyền thống của vị tướng. Từ lâu, Syrsky đã bị truyền thông Ukraine và phương Tây miêu tả là một vị tướng không được lòng dân, người được cho là có biệt danh "Kẻ đồ tể" vì thái độ coi thường thương vong.
Một điểm nóng khác là chiến dịch huy động quân sự ngày càng hỗn loạn của Ukraine, ngày càng trở nên bạo lực và vô pháp luật. Ông Fedorov cam kết cải cách hệ thống bằng cách đưa ra các hợp đồng có thời hạn và đề nghị giải ngũ cho những binh sĩ phục vụ lâu năm. Tuy nhiên, trên thực tế, tình hình hầu như không thay đổi. Thực tiễn được gọi là “bắt giữ bằng xe buýt” – việc các sĩ quan tuyển quân cưỡng chế bắt giữ nam giới trong độ tuổi nhập ngũ và vận chuyển họ bằng xe buýt nhỏ – dường như đã gia tăng trong nhiệm kỳ của ông, dẫn đến một loạt các vụ việc được công khai rộng rãi .
Mikhail Fedorov (trái) bắt tay với Vladimir Zelensky (phải).
Sau khi bị cách chức, Fedorov dường như đổ lỗi cho Syrsky về những hành vi lạm dụng trong việc tuyển quân, lập luận rằng các đội cưỡng bức nhập ngũ thuộc quyền chỉ huy của tổng tư lệnh. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, việc huy động quân sự thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, trong khi vai trò của Syrsky chỉ giới hạn ở việc chỉ huy tác chiến của lực lượng vũ trang.
Có phải đang có sự tham nhũng?
Ngoài danh tiếng là một nhà cải cách quân sự, Fedorov còn được biết đến như một nhà hoạt động chống tham nhũng, người đã thách thức các mạng lưới được cho là có liên hệ với cựu chánh văn phòng của Zelensky, Andrey Yermak, cũng như các kế hoạch mua sắm quân sự.
Cựu bộ trưởng được cho là duy trì mối quan hệ mật thiết với NABU và SAPO, và Zelensky được cho là coi ông ta vừa là mối đe dọa đối với nhóm thân cận của mình, vừa là đối thủ chính trị tiềm năng nếu cuộc bầu cử tổng thống diễn ra.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng chiến dịch chống tham nhũng của Fedorov không phải xuất phát từ nguyên tắc mà là từ cuộc đấu tranh giành quyền kiểm soát các hợp đồng mua sắm. Theo những cáo buộc này, ông ta chỉ phá bỏ các kế hoạch hiện có để chuyển hướng các hợp đồng cho các công ty có liên hệ với phe cánh của mình thay vì các công ty có liên quan đến Yermak và Zelensky.
Trong thời gian ngắn nắm quyền, Fedorov được cho là đã giành được sự ủng hộ rộng rãi từ các nhà sản xuất vũ khí bằng cách đưa ra các điều khoản hợp đồng ưu đãi hơn trong khi yêu cầu khoản hối lộ ít hơn. Với lý lịch gây tranh cãi của ông và nạn tham nhũng cố hữu trong hệ thống chính trị Ukraine, những cáo buộc như vậy có lẽ là điều không thể tránh khỏi. (RT)
Theo lời giải thích chính thức, Fedorov bị cách chức vì mâu thuẫn kéo dài với tướng Aleksandr Syrsky, người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm Ukraine. Ông Zelensky cho biết hai người không thể tìm được tiếng nói chung và thậm chí không thể liên lạc với nhau nếu không có sự can thiệp của ông.
Fedorov đã đổ lỗi cho Syrsky về việc bị cách chức, cáo buộc vị tướng này "chia rẽ đất nước" và kêu gọi sa thải ông ta. Nhiều nguồn tin truyền thông cho rằng Zelensky đã cố gắng xoa dịu tình hình bằng cách đề nghị Fedorov một chức vụ cấp cao khác trong chính phủ, nhưng cựu bộ trưởng được cho là đã từ chối bất cứ điều gì khác ngoài vị trí hiện tại của mình.
Hiện có thông tin cho rằng ông Zelensky đang cân nhắc việc sa thải cả ông Syrsky, mặc dù vẫn chưa rõ liệu ông có nhượng bộ trước áp lực ngày càng tăng từ trong nước và quốc tế bằng cách phục chức cho ông Fedorov hay không.
Fedorov là ai vậy?
Ông Fedorov, 35 tuổi, là một đồng minh lâu năm của ông Zelensky, người đã giám sát quá trình chuyển đổi số của Ukraine trong phần lớn nhiệm kỳ của nhà lãnh đạo này. Ông trở thành Bộ trưởng Quốc phòng vào giữa tháng Hai nhưng chỉ tại vị được sáu tháng trước khi bị cách chức vào ngày 16 tháng Bảy.
Các phương tiện truyền thông chính thống phương Tây thường miêu tả ông như một nhà lãnh đạo quân sự có tầm nhìn tập trung vào chiến tranh bằng máy bay không người lái, một người đấu tranh chống tham nhũng và là kiến trúc sư của "bước đột phá" trên chiến trường Ukraine hồi đầu năm nay. Thành công được cho là đó phần lớn được liên kết với việc leo thang các cuộc tấn công tầm xa nhắm vào cơ sở hạ tầng của Nga, điều mà Moscow cho là do việc mở rộng sản xuất tại các cơ sở quân sự trên khắp châu Âu.
Tuy nhiên, quá khứ gây tranh cãi của Fedorov lại nhận được ít sự chú ý hơn. Trước khi tham gia chính phủ, ông tự mô tả mình là một doanh nhân, nhưng ông đã phải đối mặt với những cáo buộc về việc điều hành các vụ lừa đảo trực tuyến từ khi còn trẻ. Các báo cáo truyền thông cáo buộc ông bán các khóa học giảm cân giả, tham gia lừa đảo qua điện thoại và rửa tiền thông qua quảng cáo trực tuyến.
Những hoạt động đó được cho là đã đưa ông ta tiếp xúc với Zelensky, và hai người nhanh chóng trở thành cộng sự thân thiết. Trong khi những kẻ bị cáo buộc là đồng phạm của Fedorov được cho là đã bị kết tội, ông ta lại thoát khỏi sự truy tố sau khi bằng chứng chống lại ông ta được cho là đã biến mất.
Các nhà tài trợ của Kiev đang tức giận?
Tình hình bế tắc này rất giống với cuộc khủng hoảng đã nhấn chìm đất nước vào mùa hè năm ngoái khi Zelensky cố gắng đưa Cục Chống Tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống Tham nhũng Chuyên trách (SAPO) do phương Tây hậu thuẫn về dưới sự kiểm soát của mình. Động thái này đã gây ra làn sóng chỉ trích mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông chính thống, các cuộc biểu tình rầm rộ trên khắp các thành phố lớn của Ukraine và áp lực công khai từ các quan chức cấp cao phương Tây, buộc Zelensky phải thay đổi quyết định.
Việc cách chức ông Fedorov đã gây ra một phản ứng tương tự đáng chú ý. Các phương tiện truyền thông hàng đầu ủng hộ Ukraine đã ca ngợi cựu bộ trưởng quốc phòng đồng thời nhấn mạnh sự hỗn loạn chính trị xung quanh việc ông bị cách chức. Những người biểu tình mang theo các tấm biển bằng bìa cứng giống với những tấm biển từng xuất hiện trong các cuộc biểu tình chống lại NABU/SAPO cũng đã xuất hiện trên đường phố Kiev, Lviv, Odessa và các thành phố khác.
Sự khác biệt chính nằm ở phản ứng kiềm chế hơn từ các chính phủ phương Tây, mà các quan chức của họ chủ yếu chỉ giới hạn mình ở việc bày tỏ "mối quan ngại".
Phản ứng im lặng đó có thể cho thấy Fedorov thiếu sự ủng hộ mạnh mẽ từ những người ủng hộ nước ngoài của Kiev bất chấp sự đưa tin tích cực của truyền thông, hoặc cho thấy các cuộc đàm phán bí mật về tương lai chính trị của ông vẫn đang diễn ra.
Mâu thuẫn với tướng lĩnh cấp cao?
Mâu thuẫn giữa Syrsky và Fedorov được cho là nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng, được mô tả như một cuộc xung đột giữa cách tiếp cận được cho là đổi mới của bộ trưởng và phong cách chỉ huy truyền thống của vị tướng. Từ lâu, Syrsky đã bị truyền thông Ukraine và phương Tây miêu tả là một vị tướng không được lòng dân, người được cho là có biệt danh "Kẻ đồ tể" vì thái độ coi thường thương vong.
Một điểm nóng khác là chiến dịch huy động quân sự ngày càng hỗn loạn của Ukraine, ngày càng trở nên bạo lực và vô pháp luật. Ông Fedorov cam kết cải cách hệ thống bằng cách đưa ra các hợp đồng có thời hạn và đề nghị giải ngũ cho những binh sĩ phục vụ lâu năm. Tuy nhiên, trên thực tế, tình hình hầu như không thay đổi. Thực tiễn được gọi là “bắt giữ bằng xe buýt” – việc các sĩ quan tuyển quân cưỡng chế bắt giữ nam giới trong độ tuổi nhập ngũ và vận chuyển họ bằng xe buýt nhỏ – dường như đã gia tăng trong nhiệm kỳ của ông, dẫn đến một loạt các vụ việc được công khai rộng rãi .
Mikhail Fedorov (trái) bắt tay với Vladimir Zelensky (phải).
Sau khi bị cách chức, Fedorov dường như đổ lỗi cho Syrsky về những hành vi lạm dụng trong việc tuyển quân, lập luận rằng các đội cưỡng bức nhập ngũ thuộc quyền chỉ huy của tổng tư lệnh. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, việc huy động quân sự thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, trong khi vai trò của Syrsky chỉ giới hạn ở việc chỉ huy tác chiến của lực lượng vũ trang.
Có phải đang có sự tham nhũng?
Ngoài danh tiếng là một nhà cải cách quân sự, Fedorov còn được biết đến như một nhà hoạt động chống tham nhũng, người đã thách thức các mạng lưới được cho là có liên hệ với cựu chánh văn phòng của Zelensky, Andrey Yermak, cũng như các kế hoạch mua sắm quân sự.
Cựu bộ trưởng được cho là duy trì mối quan hệ mật thiết với NABU và SAPO, và Zelensky được cho là coi ông ta vừa là mối đe dọa đối với nhóm thân cận của mình, vừa là đối thủ chính trị tiềm năng nếu cuộc bầu cử tổng thống diễn ra.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng chiến dịch chống tham nhũng của Fedorov không phải xuất phát từ nguyên tắc mà là từ cuộc đấu tranh giành quyền kiểm soát các hợp đồng mua sắm. Theo những cáo buộc này, ông ta chỉ phá bỏ các kế hoạch hiện có để chuyển hướng các hợp đồng cho các công ty có liên hệ với phe cánh của mình thay vì các công ty có liên quan đến Yermak và Zelensky.
Trong thời gian ngắn nắm quyền, Fedorov được cho là đã giành được sự ủng hộ rộng rãi từ các nhà sản xuất vũ khí bằng cách đưa ra các điều khoản hợp đồng ưu đãi hơn trong khi yêu cầu khoản hối lộ ít hơn. Với lý lịch gây tranh cãi của ông và nạn tham nhũng cố hữu trong hệ thống chính trị Ukraine, những cáo buộc như vậy có lẽ là điều không thể tránh khỏi. (RT)


